Trước và trong thời Thế chiến II, cũng như thời hậu chiến và chiến tranh lạnh, đất Tiệp Khắc có số lượng khá lớn những điệp viên tài ba.
Là người đứng đầu Ủy ban Phiên dịch Sử liệu Việt Nam tại Đại học Huế từ tháng 8-1959 đến tháng 9-1965, GS Chen Ching Ho (Trần Kinh Hòa) đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức biên dịch, bảo tồn và phát huy giá trị Châu bản triều Nguyễn. Thông thạo nhiều ngoại ngữ, ông có sự đối chiếu nghiêm cẩn khi nghiên cứu tư liệu lịch sử, trong đó có Châu bản triều Nguyễn, qua đó có những phát hiện thú vị về lịch sử cận đại Việt Nam.GS Chen Ching Ho (tức Trần Kinh Hòa) tự là Mạnh Nghị, sinh ngày 28-9-1917 tại Đài Loan (Trung Quốc), có vợ là bà Đặng Thị Hòa (tỉnh Nam Định, Việt Nam). Năm 1943 đến năm 1945, sau khi tốt nghiệp cử nhân sử Đông phương tại Đại học Keio (Nhật Bản), ông đến thực tập tại Trường Viễn Đông Bác cổ (Hà Nội) theo thỏa thuận giữa Pháp và Nhật. Ông thông thạo nhiều ngoại ngữ như Anh, Pháp, Hán, Nhật, Việt; hoạt động nghiên cứu, giảng dạy tại nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ tại châu Á. Ông mất ngày 19-11-1995 tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Ngày nay còn ít người biết đến Tiến sĩ, Quận công Nguyễn Công Cơ (1675-1733), nhưng ông từng được sử gia nhiều thế hệ coi là một trong số ít vị quan tài đức, có công lao lớn với dân, với nước. Ông cũng là vị quan đầu tiên dưới thời phong kiến chống tham nhũng trong trường học.
Đa số đều nghĩ Võ Tắc Thiên tên thật là Võ Chiếu hay Võ Mị Nương. Nhưng thực ra tất cả đều không phải. Tên thật của bà chưa từng được bộ phim nào nhắc đến nên rất ít người biết.
Theo 'Tam quốc chí' của sử gia Trần Thọ, 8 mãnh tướng mạnh nhất thời Tam quốc gồm: Tào Chương, Trương Liêu, Hứa Chử... Quan Vũ cũng có tên trong danh sách và xếp ở vị trí thứ 6.
Theo các ghi chép của sử gia Tư Mã Thiên, Tần Thủy Hoàng là một bạo chúa độc đoán, tàn ác như đốt sách, chôn người tài... Thế nhưng, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, những điều này không hoàn toàn đúng.
Sau khi hoàng đế Ung Chính băng hà, con trai ông là Càn Long kế vị ngai vàng. Tuy nhiên, nhiều sử gia nhận định Càn Long không phải là người con thông minh nhất của vua Ung Chính.
Một gia đình Italy vừa bàn giao bức tranh 'Đức mẹ và Chúa hài đồng' của Sandro Botticelli bị thất lạc từ lâu cho cảnh sát.
Chẳng ai có thể ngờ vị sử gia Nga đáng kính lại dám làm cái việc khủng khiếp nhường ấy. Ông Anatoly Moskvin có sở thích khá kỳ quặc, đó là chuyên săn lùng các khu nghĩa địa, tìm cách đào mộ rồi lấy các xác chết phụ nữ trẻ mang về nhà mình, để rồi từ đó biến các tử thi thành búp bê trang trí trong nhà.
Không những bác bỏ nhận định gian thần, vị sử gia lớn này còn chứng minh Tào Tháo là một vị anh hùng.
Những ấn phẩm như: Những con đường tơ lụa, Cuộc thập tự chinh thứ nhất, Con đường tơ lụa mới... giúp Peter Frankopan được biết đến rộng rãi ở Việt Nam như một sử gia quốc tế đầy uy tín. Mới đây, thêm một ấn phẩm của ông là Trái đất chuyển mình (Omega Plus và NXB Tri thức) vừa được giới thiệu tại Việt Nam.
Người La Mã được xem là bậc thầy về vây hãm và tấn công thành trì. Chỉ riêng việc sử dụng hầm ngầm đã giúp quân La Mã giành lợi thế quyết định trong các cuộc vây hãm.
'Võ thánh' Quan Vũ được nhiều sử gia đánh giá là võ tướng tài giỏi nhất Tam quốc. Tuy nhiên, Quan Vũ bị một võ tướng 'qua mặt' khi người này cả đời chưa từng nếm mùi thất bại.
Di sản công nghiệp đang được nhiều quốc gia nhìn nhận như một phần của văn hóa, của lịch sử xã hội. Vì vậy, vấn đề bảo tồn và tái thiết di sản công nghiệp cần được quan tâm và thúc đẩy sự tham gia, sáng tạo của xã hội.
Hannibal Barca là một tướng lĩnh, nhà cầm quân tài ba của Đế chế Carthage, sinh ra trong một gia đình có truyền thống về quân đội ở thành phố Carthage (ngày nay là Tunisia).
Mặc dù chỉ có khoảng 2 triệu dân vào giai đoạn đỉnh cao, đế chế Mông Cổ đã đánh bại các kẻ thù đông hơn, có nền văn hóa được coi là tiên tiến hơn để trở thành đế chế có lãnh thổ liên tục lớn nhất trong lịch sử.
Là một trong những vị tướng đại tài trong lịch sử thế giới, nhưng tư liệu về Hannibal của dòng họ Barca – người từng khiến cả thành Rome rung sợ - gần như ít ỏi và không đầy đủ. Nếu có, nó đều xuất phát từ các sử liệu của những nhà chép sử La Mã kình địch, thiếu trung dung và đầy phỉ báng.
Adolf Hitler là gã độc tài phát xít khét tiếng gây ra cái chết của hàng triệu người Do Thái trong Chiến tranh thế giới 2... Độc ác, máu lạnh là thế nhưng mối tình đầu của Hitler lại là điều khiến cho hầu hết người nghe phải ngạc nhiên.
Sau khi băng hà năm 1722, hoàng đế Khang Hy được an táng trong lăng mộ được gọi là Thanh Cảnh Lăng. Tuy nhiên, khi đoàn khảo cổ vừa mở cửa tiến vào bên trong lăng mộ, chuyên gia chạy vội ra và quyết định niêm phong vĩnh viễn.
Vụ bê bối về bức điện tín Zimmermann đã lôi kéo Mỹ tham gia vào Thế chiến I, và gây được sự chú ý ở mức độ thích hợp. Vào những năm sau đó, giới sử gia đã liên kết vụ bê bối gián điệp Alger Hiss với đà tăng cường căng thẳng giữa Mỹ và Liên Xô.
Tác phẩm Đảo ngược Kim Tự Tháp - Lịch sử chiến thuật bóng đá ghi nhận về tầm ảnh hưởng của HLV người Tây Ban Nha Pep Guardiola. 'Khả năng kiểm soát bóng của CLB Barcelona đã làm thay đổi những giới hạn về những gì mà trước đây người ta cho là không thể. Bóng đá bắt đầu trở nên rất khác' - tác giả Jonathan Wilson viết.
Trận chiến Tours được một số các sử gia đánh giá là một trong những trận chiến quan trọng nhất trong lịch sử. Nếu như người Moor giành được chiến thắng, phần lớn châu Âu có thể đã bị đạo Hồi thống trị.
Các sử gia Trung xếp cái chết không rõ ràng của Hoàng đế Thuận Trị là một trong ba bí ẩn lớn đầu đời nhà Thanh.
Cuốn sách 'Con đường thủy vào Trung Hoa' của sử gia Milton Osborne là một bản tường thuật được nghiên cứu kỹ lưỡng về dòng sông Mê Kông từ chuyến đi của đoàn thám hiểm người Pháp vào thế kỷ XIX.
Mỗi nền văn minh trong danh sách này đều biến mất một cách bí ẩn và để lại những câu hỏi và thách thức cho các nhà khảo cổ học và sử gia.
Hannibal Barca là một tướng lĩnh, nhà cầm quân tài ba của Đế chế Carthage, sinh ra trong một gia đình có truyền thống về quân đội ở thành phố Carthage (ngày nay là đất nước Tunisia).
Hoàng đế Napoleon nổi tiếng nước Pháp đã trút hơi thở cuối cùng vào ngày 5/5/1821 trên hòn đảo St. Helena hoang vắng. Hậu thế không khỏi tò mò về bữa ăn cuối cùng của ông hoàng trước khi từ giã cõi đời.
Khi ngược dòng lịch sử, bạn sẽ thấy nơi an nghỉ cuối cùng của nhiều nhân vật vĩ đại đã mất tích một cách bí ẩn. Dưới đây là một số người được ghi nhớ nhiều đời, trong khi nơi chôn cất của họ đã mất tích.
Không những bác bỏ nhận định gian thần, vị sử gia lớn này còn chứng minh Tào Tháo là một vị tuyệt đại anh hùng. Tất cả dẫn chứng đều được lấy từ các tư liệu lịch sử và được phân tích chi tiết khiến câu chuyện của ông cuốn hút không kém Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung.
Qua 'Đi tìm cuộc đời bị đánh cắp của ông bà tôi', sử gia người Pháp Ivan Jablonka đã khắc họa lại khoảng thời gian đau buồn của những người Do Thái gốc Ba Lan, từ những năm đầu thế kỷ 20 đến khi kết thúc Đệ nhị Thế chiến.
'Sự tiến hóa của tri thức' dưới ngòi bút của sử gia khoa học Jürgen Renn là cuốn sách đồ sộ, bao quát và tường tận bậc nhất về lịch sử tiến hóa của tri thức loài người.
Khác với người bình thường, các thành viên bộ tộc 'không đầu' Blemmyes có mắt, mũi, miệng nằm ở ngực. Họ được mô tả sống cách đây khoảng 2.500 năm ở khu vực Nubia, Ai Cập.
Hai cường quốc châu Âu là Anh và Pháp từng suýt chút nữa xảy ra chiến tranh trong cuộc khủng hoảng ở châu Phi vào năm 1898.
'Xong chừng 10 cuốn sách nữa là tôi nghỉ'! Cuối tuần qua tại Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM) đã diễn ra lễ trao Giải thưởng khoa học Trần Văn Giàu lần thứ 11. Kết quả, sử gia Nguyễn Đình Tư (sinh ngày 12/3/1920, Nghệ An) được vinh danh cùng bộ sách Gia Định - Sài Gòn - TP.HCM: Dặm dài lịch sử (1698-2020).
Gần 50 năm, các nhà khảo cổ vẫn chưa dám khai quật bên trong lăng mộ hoàng đế Tần Thủy Hoàng. Nguyên nhân đằng sau là gì?