Làng Bằng Trình xưa, thôn Nam Bằng 1 ngày nay, nằm ở hình sông, thế núi hữu tình vùng đất xã Thiệu Hợp, huyện Thiệu Hóa. Vì thế, trong mười cảnh đẹp quần tụ ở hai bờ sông Chu mà các danh sĩ xưa đã gọi là Bàn A Sơn thập cảnh, có núi Bằng Trình được sử gia Ngô Thì Sĩ mô tả 'Khánh Bằng liệt chướng' (tức núi Đại Khánh và núi Bằng Trình cùng hàng).
Như Thể thao và Văn hóa đã giới thiệu, Nguyễn Đình Tư được xem là một trong những sử gia cao niên nhất hiện nay, khi Tết này ông đã sang tuổi 104! Ông chính là tác giả của bộ sách đồ sộ Gia Định - Sài Gòn - TP.HCM: Dặm dài lịch sử (1698 - 2020) được trao Giải thưởng khoa học Trần Văn Giàu lần thứ 11 - 2023. Và nhân dịp Xuân mới, ông gửi tới một bài viết nhỏ, về một món quà tuổi thơ mà nay, ngoài trăm năm tuổi, ông vẫn thao thiết nhớ về. Xin giới thiệu cùng bạn đọc.
Hoàng đế Constantine, vị vua thuộc thế kỷ thứ IV, người đã tiếp nhận nồng nhiệt đạo Kito giúp phổ biến đức tin khắp đế chế La Mã, giờ đây có một bức tượng được dựng lại tương xứng với vai trò lớn của ông trong lịch sử.
Để giữ gìn nhan sắc, sức khỏe, Từ Hi Thái hậu có một cách làm đẹp rất dị hợm. Bà có cả một đội ngũ vú em luôn sẵn sàng phục vụ. Nhưng khi hết giá trị lợi dụng, kết cục của họ lại chẳng tốt đẹp gì.
Sau nhiều thập kỷ lưu vong cả sống và chết, hài cốt của thủ tĩnh tình báo thời chiến Cộng hòa Séc, chuẩn tướng Frantisek Moravec cuối cùng cũng đã hồi cố hương. Điệp viên lê dương Tiệp Khắc là một trong số ít những người Séc đã phục vụ tích cực trong cả 3 hình thức của phong trào kháng chiến của Tiệp Khắc trong thế kỷ 20. Di sản của ông trong cộng đồng an ninh Séc vẫn còn mạnh mẽ cho đến tận ngày nay.
Ngô Sĩ Liên sinh năm 1380, xuất thân từ một gia đình nho học. Từ nhỏ ông đã bộc lộ tài năng xuất chúng về văn học, sử học. Năm 1479, Ngô Sĩ Liên được giao nhiệm vụ biên soạn bộ sử chính thống của Việt Nam. Ông cùng với các cộng sự đã dành nhiều năm trời để sưu tầm tư liệu, nghiên cứu, viết lách. Cuối cùng, bộ Đại Việt sử ký toàn thư đã được hoàn thành vào năm 1483.
Bà Edith Bolling Galt Wilson là vợ thứ hai của Tổng thống Mỹ Woodrow Wilson - người tại vị từ năm 1913 đến 1921. Khi chồng lâm bệnh nặng, bà đã thay chồng đảm nhiệm các công việc mà các sử gia cho rằng đã thay đổi tiến trình lịch sử.
Với dung lượng gần 900 trang sách, sử gia Peter Frankopan đã đưa người đọc lướt qua hành trình từ khi sự sống trên hành tinh này bắt đầu hình thành từ 4,6 tỷ năm trước, cho đến thời điểm hiện tại khi các hiện tượng khí hậu cực đoan ngày càng xảy ra một cách thường xuyên. Qua đó khí hậu trở thành nhân tố quan trọng, quyết định sự sống còn và tuyệt diệt của cả xã hội loài người.
Quán phở Lâm trên phố Nam Ngư (Hoàn Kiếm, Hà Nội) là tâm điểm của 'bão mạng' sau khi Tiktoker Vũ Minh Lâm có những chia sẻ gây tranh cãi. Nhưng ít ai biết, người khai sinh ra quán phở này đã có tư duy nhạy bén để tồn tại và phát triển.
Sử gia Trung Quốc cho biết, các quan lại thời Bắc Ngụy hầu như không được nhận lương bổng. Họ chỉ có cơ hội nhận tiền thưởng khi thắng trận.
Nam giới có xu hướng giải quyết các mâu thuẫn bằng vũ lực. Đây là cách để họ thể hiện sức mạnh cơ bắp. Chiến tranh cũng khởi nguồn từ đây.
Mức đóng BHYT hộ gia đình năm 2024 là bao nhiêu? Gia hạn thẻ BHYT hộ gia đình có giảm trừ mức đóng online năm 2024 như thế nào?
Trước và trong thời Thế chiến II, cũng như thời hậu chiến và chiến tranh lạnh, đất Tiệp Khắc có số lượng khá lớn những điệp viên tài ba.
Là người đứng đầu Ủy ban Phiên dịch Sử liệu Việt Nam tại Đại học Huế từ tháng 8-1959 đến tháng 9-1965, GS Chen Ching Ho (Trần Kinh Hòa) đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức biên dịch, bảo tồn và phát huy giá trị Châu bản triều Nguyễn. Thông thạo nhiều ngoại ngữ, ông có sự đối chiếu nghiêm cẩn khi nghiên cứu tư liệu lịch sử, trong đó có Châu bản triều Nguyễn, qua đó có những phát hiện thú vị về lịch sử cận đại Việt Nam.GS Chen Ching Ho (tức Trần Kinh Hòa) tự là Mạnh Nghị, sinh ngày 28-9-1917 tại Đài Loan (Trung Quốc), có vợ là bà Đặng Thị Hòa (tỉnh Nam Định, Việt Nam). Năm 1943 đến năm 1945, sau khi tốt nghiệp cử nhân sử Đông phương tại Đại học Keio (Nhật Bản), ông đến thực tập tại Trường Viễn Đông Bác cổ (Hà Nội) theo thỏa thuận giữa Pháp và Nhật. Ông thông thạo nhiều ngoại ngữ như Anh, Pháp, Hán, Nhật, Việt; hoạt động nghiên cứu, giảng dạy tại nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ tại châu Á. Ông mất ngày 19-11-1995 tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Ngày nay còn ít người biết đến Tiến sĩ, Quận công Nguyễn Công Cơ (1675-1733), nhưng ông từng được sử gia nhiều thế hệ coi là một trong số ít vị quan tài đức, có công lao lớn với dân, với nước. Ông cũng là vị quan đầu tiên dưới thời phong kiến chống tham nhũng trong trường học.
Đa số đều nghĩ Võ Tắc Thiên tên thật là Võ Chiếu hay Võ Mị Nương. Nhưng thực ra tất cả đều không phải. Tên thật của bà chưa từng được bộ phim nào nhắc đến nên rất ít người biết.
Theo 'Tam quốc chí' của sử gia Trần Thọ, 8 mãnh tướng mạnh nhất thời Tam quốc gồm: Tào Chương, Trương Liêu, Hứa Chử... Quan Vũ cũng có tên trong danh sách và xếp ở vị trí thứ 6.
Theo các ghi chép của sử gia Tư Mã Thiên, Tần Thủy Hoàng là một bạo chúa độc đoán, tàn ác như đốt sách, chôn người tài... Thế nhưng, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, những điều này không hoàn toàn đúng.
Sau khi hoàng đế Ung Chính băng hà, con trai ông là Càn Long kế vị ngai vàng. Tuy nhiên, nhiều sử gia nhận định Càn Long không phải là người con thông minh nhất của vua Ung Chính.
Một gia đình Italy vừa bàn giao bức tranh 'Đức mẹ và Chúa hài đồng' của Sandro Botticelli bị thất lạc từ lâu cho cảnh sát.
Chẳng ai có thể ngờ vị sử gia Nga đáng kính lại dám làm cái việc khủng khiếp nhường ấy. Ông Anatoly Moskvin có sở thích khá kỳ quặc, đó là chuyên săn lùng các khu nghĩa địa, tìm cách đào mộ rồi lấy các xác chết phụ nữ trẻ mang về nhà mình, để rồi từ đó biến các tử thi thành búp bê trang trí trong nhà.
Không những bác bỏ nhận định gian thần, vị sử gia lớn này còn chứng minh Tào Tháo là một vị anh hùng.
Những ấn phẩm như: Những con đường tơ lụa, Cuộc thập tự chinh thứ nhất, Con đường tơ lụa mới... giúp Peter Frankopan được biết đến rộng rãi ở Việt Nam như một sử gia quốc tế đầy uy tín. Mới đây, thêm một ấn phẩm của ông là Trái đất chuyển mình (Omega Plus và NXB Tri thức) vừa được giới thiệu tại Việt Nam.
Người La Mã được xem là bậc thầy về vây hãm và tấn công thành trì. Chỉ riêng việc sử dụng hầm ngầm đã giúp quân La Mã giành lợi thế quyết định trong các cuộc vây hãm.
'Võ thánh' Quan Vũ được nhiều sử gia đánh giá là võ tướng tài giỏi nhất Tam quốc. Tuy nhiên, Quan Vũ bị một võ tướng 'qua mặt' khi người này cả đời chưa từng nếm mùi thất bại.
Di sản công nghiệp đang được nhiều quốc gia nhìn nhận như một phần của văn hóa, của lịch sử xã hội. Vì vậy, vấn đề bảo tồn và tái thiết di sản công nghiệp cần được quan tâm và thúc đẩy sự tham gia, sáng tạo của xã hội.
Hannibal Barca là một tướng lĩnh, nhà cầm quân tài ba của Đế chế Carthage, sinh ra trong một gia đình có truyền thống về quân đội ở thành phố Carthage (ngày nay là Tunisia).
Mặc dù chỉ có khoảng 2 triệu dân vào giai đoạn đỉnh cao, đế chế Mông Cổ đã đánh bại các kẻ thù đông hơn, có nền văn hóa được coi là tiên tiến hơn để trở thành đế chế có lãnh thổ liên tục lớn nhất trong lịch sử.
Là một trong những vị tướng đại tài trong lịch sử thế giới, nhưng tư liệu về Hannibal của dòng họ Barca – người từng khiến cả thành Rome rung sợ - gần như ít ỏi và không đầy đủ. Nếu có, nó đều xuất phát từ các sử liệu của những nhà chép sử La Mã kình địch, thiếu trung dung và đầy phỉ báng.
Adolf Hitler là gã độc tài phát xít khét tiếng gây ra cái chết của hàng triệu người Do Thái trong Chiến tranh thế giới 2... Độc ác, máu lạnh là thế nhưng mối tình đầu của Hitler lại là điều khiến cho hầu hết người nghe phải ngạc nhiên.
Sau khi băng hà năm 1722, hoàng đế Khang Hy được an táng trong lăng mộ được gọi là Thanh Cảnh Lăng. Tuy nhiên, khi đoàn khảo cổ vừa mở cửa tiến vào bên trong lăng mộ, chuyên gia chạy vội ra và quyết định niêm phong vĩnh viễn.
Vụ bê bối về bức điện tín Zimmermann đã lôi kéo Mỹ tham gia vào Thế chiến I, và gây được sự chú ý ở mức độ thích hợp. Vào những năm sau đó, giới sử gia đã liên kết vụ bê bối gián điệp Alger Hiss với đà tăng cường căng thẳng giữa Mỹ và Liên Xô.
Tác phẩm Đảo ngược Kim Tự Tháp - Lịch sử chiến thuật bóng đá ghi nhận về tầm ảnh hưởng của HLV người Tây Ban Nha Pep Guardiola. 'Khả năng kiểm soát bóng của CLB Barcelona đã làm thay đổi những giới hạn về những gì mà trước đây người ta cho là không thể. Bóng đá bắt đầu trở nên rất khác' - tác giả Jonathan Wilson viết.
Trận chiến Tours được một số các sử gia đánh giá là một trong những trận chiến quan trọng nhất trong lịch sử. Nếu như người Moor giành được chiến thắng, phần lớn châu Âu có thể đã bị đạo Hồi thống trị.
Các sử gia Trung xếp cái chết không rõ ràng của Hoàng đế Thuận Trị là một trong ba bí ẩn lớn đầu đời nhà Thanh.
Cuốn sách 'Con đường thủy vào Trung Hoa' của sử gia Milton Osborne là một bản tường thuật được nghiên cứu kỹ lưỡng về dòng sông Mê Kông từ chuyến đi của đoàn thám hiểm người Pháp vào thế kỷ XIX.
Mỗi nền văn minh trong danh sách này đều biến mất một cách bí ẩn và để lại những câu hỏi và thách thức cho các nhà khảo cổ học và sử gia.