Hát Xoan có từ thời Hùng Vương, từ lâu đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng của người dân Phú Thọ trong dịp Giỗ Tổ.
Với mong muốn biến di sản hát Xoan thành tài sản, những năm qua, tỉnh Phú Thọ đã đưa hát Xoan trở thành một nguồn lực, sản phẩm du lịch đặc trưng, thu hút đông đảo khách du lịch trong nước và quốc tế. Tới nay hát Xoan trên quê hương các Vua Hùng ngày càng lan tỏa.
Câu lạc bộ Hát Xoan các trường học ở tỉnh Phú Thọ không ngừng nỗ lực gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể 'Hát Xoan Phú Thọ'.
Mỗi dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, Đền Hùng lại trở thành điểm hội tụ của hàng vạn du khách thập phương. Hòa vào dòng chảy nhộn nhịp ấy, tại Miếu Lãi Lèn (xã Kim Đức, TP. Việt Trì) – cái nôi của Hát Xoan – các nghệ nhân cũng đang bận rộn chuẩn bị những tiết mục hay nhất để phục vụ du khách thập phương trảy hội Đền Hùng. Những ngày này, không gian Miếu Lãi Lèn thêm rộn ràng bởi tiếng trống, lời ca Hát Xoan.
Từ ngày 3/4, tỉnh Phú Thọ tổ chức trình diễn hát xoan làng cổ tại các điểm di tích văn hóa trên địa bàn TP Việt Trì nhằm phục vụ du khách về tham dự Giỗ Tổ Hùng Vương và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Ất Tỵ - 2025.
Từ 1 đến 7/4 (tức 4 - 10/3 năm Ất Tỵ), Trung tâm Văn hóa - Thể thao và Du lịch thành phố Việt Trì phối hợp với các xã: Phượng Lâu, Kim Đức, Hùng Lô tổ chức chương trình trình diễn Hát Xoan làng cổ tại các điểm di tích văn hóa: Đình An Thái, Miếu Lãi Lèn, Đình Thét, Đình Hùng Lô nhằm phục vụ du khách về dự Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Ất Tỵ 2025.
Hát xoan, một trong những di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, đã trở thành nét đặc trưng không thể thiếu trong đời sống văn hóa của người dân Phú Thọ, nhất là trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương. Loại hình nghệ thuật này không chỉ mang giá trị lịch sử mà còn thể hiện tinh thần gắn kết cộng đồng, lòng biết ơn tổ tiên và tình yêu quê hương đất nước.
Những ngày này, về các phường Xoan gốc ở thành phố Việt Trì (tỉnh Phú Thọ), nhiều ông trùm, bà trùm và nghệ nhân hát Xoan đang miệt mài tập luyện những làn điệu Xoan hay nhất để phục vụ du khách thập phương trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội đền Hùng 2025. Với họ, hát Xoan không chỉ là lời ca tiếng hát mà còn là niềm tự hào, trách nhiệm giữ gìn di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại trên quê hương đất Tổ vua Hùng.
Những ngày này, về các phường Xoan gốc ở thành phố Việt Trì (Phú Thọ), nhiều ông trùm, bà trùm và nghệ nhân hát Xoan đang miệt mài tập luyện những làn điệu Xoan hay nhất để phục vụ du khách thập phương trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội đền Hùng 2025.
Sau khi được UNESCO ghi danh, công tác bảo tồn và phát huy giá trị nhiều di sản văn hóa phi vật thể đã có chuyển biến tích cực. Dù vậy, thực tế còn không ít thách thức trong quá trình mang lại sức sống mới bền vững cho di sản.
Festival 'Về miền ví, giặm - Kết nối tinh hoa di sản' được Hà Tĩnh phối hợp tổ chức cuối năm 2024 đã để lại trong lòng các nghệ nhân mọi miền những ấn tượng mạnh mẽ về 'bản hòa tấu' di sản văn hóa dân tộc.
Ngày 25/1, đoàn khách quốc tế đến từ Pháp và Thụy Sỹ đã ghé thăm làng cổ Hùng Lô trong tour du lịch đường sông từ thành phố Hạ Long (Quảng Ninh) lên thành phố Việt Trì.
Ngày 8/11, Sở VH-TT&DL tổ chức hội nghị tổng kết hoạt động các Câu lạc bộ (CLB) Hát Xoan và dân ca Phú Thọ cấp tỉnh giai đoạn 2019-2024.
Ngày 8/11, Sở VH-TT&DL tổ chức lớp tập huấn bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng, phương pháp bảo tồn Di sản văn hóa phi vật thể Hát Xoan Phú Thọ năm 2024 cho trên 100 học viên là công chức, viên chức Phòng Văn hóa và Thông tin; Trung tâm Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Trung tâm Văn hóa, Thể thao, Du lịch và Truyền thông các huyện, thị, thành; cán bộ công chức văn hóa xã, phường, thị trấn có CLB Hát Xoan và dân ca Phú Thọ cấp tỉnh; Trùm các phường Xoan; Chủ nhiệm các CLB Hát Xoan và dân ca Phú Thọ cấp tỉnh.
Ngày 8/11, tại Miếu Lãi Lèn, xã Kim Đức, TP.Việt Trì, Sở VH-TT&DL tổ chức chương trình học tập, trải nghiệm Hát Xoan Phú Thọ gắn với du lịch học đường năm 2024.
Miếu Lãi Lèn - ngôi miếu cổ ở làng Phù Đức (xã Kim Đức, TP Việt Trì) được coi là 'nhà hát lớn' đầu tiên của Việt Nam thời kỳ Văn Lang. Đây cũng chính là nơi phát tích của Hát Xoan gắn truyền thuyết Vua Hùng đi tìm đất xây thành đồng thời cũng là di tích gốc liên quan đến nguồn gốc ra đời của Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại - nghi lễ hát thờ, Hát Xoan Phú Thọ...
Ngày 12/7, Sở VH,TT&DL phối hợp với Sở GD&ĐT tổ chức bế mạc lớp truyền dạy Hát Xoan cho giáo viên dạy âm nhạc khối THCS trên địa bàn tỉnh.
Ngày 8/7, Sở VH,TT&DL phối hợp với Sở GD&ĐT tổ chức khai mạc lớp truyền dạy Hát Xoan cho 45 giáo viên dạy âm nhạc khối Trung học cơ sở (THCS) trên địa bàn tỉnh.
Gắn bó với hát Xoan từ năm lên 6 tuổi, nghệ nhân Nguyễn Thị Lịch là một trong những người có công lớn nhất đưa loại hình nghệ thuật này trở thành di sản văn hóa phi vật thể.
Ngày 18/5, Chi đoàn Ban Tuyên giáo Trung ương Đoàn phối hợp với Đoàn thanh niên xã Kim Đức, Đoàn cơ sở Nhà hát Ca múa nhạc Quân Đội, Đoàn thanh niên Công ty Điện lực Phú Thọ cùng các đơn vị đồng hành tổ chức chương trình giao lưu văn hóa 'Về miền di sản' tại Miếu Lãi Lẽn - xã Kim Đức, TP. Việt Trì.
Thời gian qua, nhiều trường học trên địa bàn tỉnh đã đẩy mạnh tổ chức cho học sinh tham quan, giao lưu, trải nghiệm Hát Xoan tại các phường Xoan cổ. Qua đó, giáo dục các em về việc bảo vệ, giữ gìn và phát huy di sản văn hóa Hát Xoan.
Phong trào hát Xoan đã và đang diễn ra sôi nổi trong các trường học ở Phú Thọ.
Nghệ nhân Nguyễn Thị Lịch (Phú Thọ) chia sẻ, được hát Xoan trong lễ hội đền Hùng, cũng như giữ gìn di sản văn hóa hát xoan cho quê hương đất Tổ là niềm vinh dự, hạnh phúc. Nhưng cùng với đó cũng là những trăn trở.
Việt Trì được biết đến là thành phố có 2 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và hát Xoan Phú Thọ. Những năm qua, phụ nữ đất Tổ đã có nhiều hoạt động thực hành và lan tỏa giá trị 2 di sản thế giới trong đời sống cộng đồng.
Là loại hình nghệ thuật biểu diễn độc đáo, hát xoan gắn với niềm kính ngưỡng, tấm lòng tri ân công đức dựng nước của các vị vua Hùng. Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, hát xoan vẫn giữ nguyên giá trị thiêng liêng là sợi dây kết nối con người với nguồn cội.
Các hoạt động trong khuôn khổ Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa – Du lịch Đất Tổ đã và đang diễn ra sôi nổi tại các khu vực thuộc khuôn viên khu Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng và các xã, phường, thị trấn vùng ven khu di tích (TP Việt Trì, tỉnh Phú Thọ).
Từ 14 đến 18/4 (tức 6-10/3 năm Giáp Thìn), Trung tâm Văn hóa - Thể thao và Du lịch thành phố Việt Trì phối hợp với các xã: Phượng Lâu, Kim Đức, Hùng Lô tổ chức chương trình trình diễn Hát Xoan làng cổ tại các điểm di tích văn hóa: Đình An Thái, Miếu Lãi Lèn, Đình Thét, Đình Hùng Lô nhằm phục vụ du khách về dự Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Giáp Thìn 2024.
Những ngày này, trẩy hội về Đất Tổ Phú Thọ, du khách có nhiều cơ hội thưởng lãm hát Xoan tại miếu Lãi Lèn (nơi phát tích Xoan cổ), hoặc đình Hùng Lô ở thành phố Việt Trì.
Có nguồn gốc từ thời đại Hùng Vương, Hát Xoan là niềm tự hào của người dân Phú Thọ nói riêng và Việt Nam nói chung. Hát Xoan có sức cuốn hút đặc biệt du khách khi về với miền Đất Tổ.
Dự án 'Giới thiệu di sản âm nhạc hát Xoan' mang đặc trưng của thời đại số, với mục đích giới thiệu và lan tỏa hát Xoan trên không gian mạng, gồm 1 clip trò chuyện 'Về đất Tổ nghe Xoan' và 16 bài xoan.
Thời gian qua, ngành Giáo dục và Đào tạo Đất Tổ đã đưa Hát Xoan vào giảng dạy trong các nhà trường, góp phần phát huy giá trị di sản Hát Xoan của dân tộc, khơi dậy tình yêu trong thế hệ trẻ, tạo lực lượng kế cận và sức lan tỏa mạnh mẽ.
Tiếp tục hành trình tôn vinh giá trị âm nhạc quý báu của dân tộc, hướng tới Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long ra mắt dự án 'Giới thiệu di sản âm nhạc hát Xoan' trên kênh YouTube Dân ca và nhạc cổ truyền.
Được thực hiện trong năm 2023, dự án 'Giới thiệu di sản âm nhạc Hát xoan' của nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long cùng các cộng sự đã đưa hát xoan lên không gian mạng, góp phần gìn giữ và lan tỏa giá trị của di sản văn hóa phi vật thể đã được UNESCO ghi danh này.
Tiếp tục hành trình tôn vinh giá trị âm nhạc quý báu của dân tộc, hướng tới Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long ra mắt dự án 'Giới thiệu di sản âm nhạc hát xoan' trên kênh YouTube dân ca và nhạc cổ truyền.
Với mong muốn góp phần bảo tồn, phát huy giá trị hát Xoan ra cộng đồng, nhà nghiên cứu, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long cùng cộng sự đã thực hiện dự án 'Giới thiệu di sản âm nhạc hát Xoan'. Đây là dự án 100% xã hội hóa do anh làm chủ nhiệm. An ninh Thủ đô Cuối tuần đã có cuộc trò chuyện cùng vị nhạc sĩ về dự án có ý nghĩa đặc biệt này.
Nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long cùng ê-kíp đã thực hiện dự án 'Giới thiệu di sản âm nhạc hát Xoan' để bảo tồn, phát triển và lan tỏa di sản hát Xoan trên không gian mạng.
Với dự án 'Giới thiệu di sản âm nhạc Hát Xoan', nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long và các cộng sự mong muốn lan tỏa loại hình nghệ thuật độc đáo này của dân tộc trên không gian mạng.
Nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long và các cộng sự đang thực hiện dự án 'Giới thiệu di sản âm nhạc Hát Xoan' bằng 100% kinh phí xã hội hóa, với sự hỗ trợ một phần của Quỹ Thiện Tâm thuộc Tập đoàn Vingroup. Đây được coi là hoạt động thiết thực hướng tới ngày Giỗ Tổ Vua Hùng năm nay.
Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và Tuần Văn hóa-Du lịch đất Tổ năm 2024 diễn ra từ ngày 9-18/4 với nhiều hoạt động thể hiện bản sắc văn hóa độc đáo, tạo sức hấp dẫn, thu hút khách du lịch.
Ngày 11/1, Trường PT Hermann Việt Trì tưng bừng tổ chức chương trình 'Trải nghiệm cùng em - Vui Tết đong đầy'. Chương trình thu hút hơn 700 học sinh thuộc khối tiểu học và THCS tham gia.
Xuất hiện tại trường quay để giới thiệu món ăn đặc sản của quê hương mình là 'bà trùm' phường Xoan cổ của vùng đất Tổ Nguyễn Thị Lịch mang đến nhiều bất ngờ cho khán giả.