Bài thi này được lưu giữ nguyên vẹn suốt hơn 400 năm.
Trong lịch sử khoa cử thời phong kiến, không hiếm những trường hợp học tài thi phận. Đó là Cao Bá Quát, nổi tiếng 'văn như Siêu, Quát vô tiền Hán', thi Hương chỉ đỗ cử nhân hạng chót vì quyển thi bị dính mực; thi Hội nhiều lần đều bị đánh trượt vì văn phong phóng khoáng, phạm húy hoặc không theo khuôn mẫu trường quy. Hay Trần Tế Xương, ròng rã 8 lần đi thi trong suốt 24 năm nhưng kết quả chỉ đỗ duy nhất học vị Tú tài (nên mới gọi là Tú Xương) và không thể tiến xa hơn để ra làm quan.
Trước áp lực của khoa cử, bạo lực học đường và những tổn thương tâm lý lứa tuổi đang có xu hướng gia tăng, việc xây dựng một không gian học đường an toàn trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh đó, mô hình 'Trường học hạnh phúc' chính thức được phát động với 3 trụ cột cốt lõi: Yêu thương, tôn trọng và an toàn. Mô hình này không chỉ là lá chắn bảo vệ học sinh (HS) trước những nguy cơ tiêu cực, mà còn kiến tạo môi trường để các em HS phát triển toàn diện cả về trí tuệ lẫn tâm hồn.
Ngày 23/5, tại di tích Văn Miếu Quốc Tử Giám diễn ra hội thảo nhằm tôn vinh dòng họ khoa bảng Nguyễn Thực và truyền thống hiếu học đất Kinh Bắc.
Việc lan tỏa truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và khơi dậy tinh thần trọng dụng hiền tài đang được tiếp cận bằng nhiều hình thức mới, trong đó các hoạt động trưng bày, trải nghiệm di sản, góp phần giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về giá trị của tri thức và vai trò của nhân tài đối với sự phát triển của đất nước…
Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), ngày 18-5, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức triển lãm chuyên đề 'Quốc Tử Giám - Trường quốc học đầu tiên của Việt Nam và danh nhân Thân Nhân Trung (1419-1499)' tại Di tích Đền thờ Tiến sĩ Thân Nhân Trung, phường Nếnh, tỉnh Bắc Ninh.
Hoạt động hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 - 2026), biểu tượng của truyền thống hiếu học và trọng dụng hiền tài của dân tộc.
Xứ Đoài xưa nổi tiếng là vùng đất văn hiến, 'địa linh nhân kiệt', nơi sản sinh nhiều danh sĩ, hiền tài, với nhiều người đỗ đạt cao qua các kỳ thi.
Ngày Quốc tế Gia đình 15.5 là dịp tôn vinh những giá trị gắn kết, yêu thương và sẻ chia giữa các thế hệ. Cùng với ý nghĩa đó, ngày 15.5 còn ghi dấu nhiều sự kiện đáng chú ý trong lịch sử Việt Nam và thế giới liên quan đến giáo dục, cách mạng, khoa học và đời sống xã hội.
Cuộc thi 'Thiết kế trang phục khoa cử - cảm hứng từ Văn Miếu - Quốc Tử Giám' mở ra cách tiếp cận di sản bằng ngôn ngữ đương đại, tái hiện vẻ đẹp của văn hóa khoa cử Việt Nam xưa.
Nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076-2026), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức cuộc thi thiết kế trang phục khoa cử 2026 với chủ đề 'Khoa cử - Di sản - Đương đại: Cảm hứng từ di sản trong sáng tạo thiết kế'.
Di tích Quốc Tử Giám triều Nguyễn bên trong Kinh thành Huế đang được hạ giải để thực hiện dự án bảo tồn, tôn tạo với kinh phí hơn 108 tỷ đồng.
Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076-2026), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức cuộc thi thiết kế trang phục khoa cử 2026 cảm hứng từ Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Cuộc thi 'Thiết kế trang phục khoa cử - cảm hứng từ Văn Miếu - Quốc Tử Giám' vừa được Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) phát động nhân dịp hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Khác với thời Lý - Trần, ở thời Lê sơ do Nho giáo chiếm vị trí độc tôn trong đời sống xã hội nên giáo dục khoa cử được coi trọng, trong đó có hoạt động khuyến học bằng tinh thần.
Thời phong kiến Việt Nam, đọc sách gần như là con đường duy nhất để tiến thân: Từ học chữ với thầy đồ đến kinh điển, rồi bước vào khoa cử để trở thành 'kẻ sĩ'.
HNN.VN - Di tích Quốc Tử Giám đang được hạ giải để thực hiện dự án bảo tồn, tôn tạo quy mô lớn với tổng kinh phí hơn 108 tỉ đồng.
Di tích Quốc Tử Giám bên trong Kinh thành Huế đang được hạ giải để thực hiện dự án bảo tồn, tôn tạo với kinh phí hơn 108 tỉ đồng. Qua đó, góp phần giữ gìn và phát huy những di sản văn hóa từng là không gian khoa cử xưa.
Triển lãm 'Chuyện kể từ những trang cổ thư', diễn ra từ ngày 18 đến 24/4, giới thiệu đến công chúng bộ sưu tập thư tịch cổ triều Nguyễn - hệ thống tư liệu có giá trị đặc biệt, phản ánh toàn diện các lĩnh vực của triều đại phong kiến cuối cùng trong lịch sử Việt Nam.
Từ ngày 18 đến hết 24-4, tại Cơ Mật Viện (Tam Tòa, phường Phú Xuân, TP Huế), triển lãm 'Chuyện kể từ những trang cổ thư' được tổ chức ra mắt công chúng 34 bản cổ thư Triều Nguyễn do Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế sưu tầm và giới thiệu rộng rãi đến công chúng.
Hưởng ứng Festival Huế 2026 - Lễ hội mùa Hạ 'Kinh thành tỏa sáng', hướng đến Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21/4), Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức triển lãm 'Chuyện kể từ những trang cổ thư'.
Với truyền thống khoa bảng suốt hàng trăm năm trong lịch sử khoa cử của dân tộc, cho đến ngày nay việc học - truyền thống hiếu học vẫn là mạch nguồn quý giá, được những thế hệ người xứ Thanh tiếp nối, phát huy.
Triển lãm Chuyện kể từ những trang cổ thư đã giới thiệu 34 bản sách quý triều Nguyễn, mở ra cơ hội để công chúng tiếp cận nguồn tư liệu giá trị, góp phần lan tỏa văn hóa đọc và tôn vinh di sản thư tịch cung đình.
Ngày 18/4, tại Cơ Mật Viện - Tam Tòa (33 Tống Duy Tân, phường Phú Xuân), Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế tiến hành khai mạc triển lãm 'Chuyện kể từ những trang cổ thư'.
HNN.VN - Sáng 18/4, tại Cơ Mật Viện - Tam Tòa (33 Tống Duy Tân, phường Phú Xuân), Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế khai mạc triển lãm 'Chuyện kể từ những trang cổ thư', hưởng ứng Festival Huế 2026 - Lễ hội mùa Hạ 'Kinh thành tỏa sáng' và hướng đến Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21/4).
Ngày 18.4, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã khai mạc triển lãm 'Chuyện kể từ những trang cổ thư', giới thiệu đến công chúng nhiều sách quý, tài liệu cổ dưới triều Nguyễn.
Để có một xứ Thanh - đất học thì từ trong mỗi gia đình, làng quê, việc học luôn được coi trọng, trở thành niềm tự hào. Cho đến ngày nay, có những làng quê ở Thanh Hóa, chỉ nhắc đến tên thôi, người đời đã cảm mến bởi tinh thần hiếu học và sự đỗ đạt.
Ngày 10-4, Câu lạc bộ Thơ xã Đan Phượng tổ chức giới thiệu ấn phẩm 'Văn học - Nghệ thuật Đan Phượng' Xuân Bính Ngọ 2026.
Khi nhiều điểm đến vẫn dừng lại lúc chiều xuống, du lịch cũng khép lại theo ánh hoàng hôn: dòng người rời đi, dịch vụ thưa dần, những không gian từng sôi động ban ngày trở nên lặng lẽ. Thực tế ấy đặt ra một đòi hỏi không mới nhưng ngày càng rõ rệt: làm gì để giữ chân du khách qua đêm? Từ 'xem rồi đi' đến 'ở lại để xem tiếp', những chương trình thực cảnh đang mở ra một hướng khác, kéo dài hành trình bằng trải nghiệm văn hóa và góp phần định hình kinh tế đêm bền vững.
Lễ kỷ niệm 680 năm ngày mất của Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi (1346–2026) đã được tổ chức trang trọng tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, nhằm tri ân một danh nhân tiêu biểu và lan tỏa truyền thống hiếu học của dân tộc.
Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và Ban liên lạc họ Mạc tại Hà Nội vừa tổ chức Lễ kỷ niệm 680 năm ngày mất Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi (1346-2026) tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Để di sản trở thành tài sản, vấn đề không nằm ở việc thiếu tài nguyên, mà ở cách thức đánh thức và chuyển hóa những giá trị ấy thành sản phẩm văn hóa sống động, hấp dẫn công chúng hôm nay.
Triều Lý (1009 -1125) và triều Trần (1225-1400) là hai triều đại phát triển rực rỡ trong nền văn hóa nước nhà. Đóng góp vào thành tựu chung đó, không thể không nhắc đến vai trò của nền giáo dục khoa cử Nho học mà nhân tố chính cần đề cập là hoạt động khuyến học bằng vật chất ở thời kỳ này.
Triều Lý (1009-1225) là triều đại mở ra nền giáo dục khoa cử Nho học cho đất nước. Trong bước đi ban đầu của nền giáo dục khoa cử Nho học ấy, triều Lý rất quan tâm đến vấn đề khuyến học, đặc biệt là khuyến học bằng tinh thần.
Đỗ đầu khoa thi Kỷ Mùi (1919) tại Huế - kỳ thi cuối cùng của triều Nguyễn, Nguyễn Phong Dy trở thành vị Đình nguyên Tiến sĩ cuối cùng, khép lại hành trình hơn 8 thế kỷ Nho học.
Ba nhà yêu nước xứ Quảng: Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng và Trần Quý Cáp - những bậc khoa cử nổi tiếng đã từ bỏ con đường quan trường để theo đuổi một khát vọng lớn lao hơn: Canh tân đổi mới, khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh...
Thơ Đường luật là thể thơ cổ của Trung Quốc, với đặc điểm nổi bật là quy tắc niêm, luật, đối, vần và bố cục chặt chẽ, được truyền vào nước ta và có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong giới sĩ tử Nho học. Về sau này, khi khoa cử Nho học bị bãi bỏ, vị thế của thơ Đường luật không còn được như xưa nhưng vẫn được không ít người sử dụng để sáng tác và xem đó như một thú chơi tao nhã.
Trong đời sống, câu nói 'con cháu tự có phúc của con cháu' thường được nhắc tới như một cách an ủi khi cha mẹ lo lắng cho tương lai của con. Nhưng ít ai biết rằng câu tục ngữ này vốn có một vế sau rất sâu sắc: 'Đừng vì con cháu mà làm thân trâu ngựa'.
Làng Trung Lễ thuộc xã Đức Thịnh (Hà Tĩnh) từ xưa đã nổi tiếng không chỉ bởi có nhiều chí sĩ cách mạng mà còn có nhiều người đỗ đạt khoa cử. Đây cũng là quê hương của vị Giáo sư Toán học đầu tiên của Việt Nam.
Ngày 3 - 4/3, (tức ngày 15 - 16 tháng Giêng), UBND xã Hạ Lang tổ chức Lễ hội Chùa Sùng Phúc năm 2026.
Nhà khoa bảng Trần Quý Cáp bước vào quan trường không vì danh lợi, mà vì hiếu nghĩa với mẹ. Con đường làm quan tuy ngắn ngủi, nhưng tư tưởng khai dân trí mà ông theo đuổi đã để lại dấu ấn sâu sắc đối với lịch sử dân tộc.
Ngày 28-2, Bệnh viện Y dược cổ truyền Đồng Nai tổ chức kỷ niệm Ngày truyền thống Y dược học cổ truyền và dâng hương tưởng niệm 235 năm ngày mất của Đại Danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (ngày 15 tháng Giêng âm lịch).
Mặc dù là vùng đất chiêm trũng, cuộc sống vô cùng khó khăn nhưng làng Dọ lại nổi tiếng khắp xứ Đông xưa với tên tuổi 10 vị đại khoa.
Sáng 26/2 (tức ngày 10 tháng Giêng năm Bính Ngọ), Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ xã Nam Hồng tổ chức Lễ khai bút Xuân Bính Ngọ 2026 tại Di tích Lịch sử Văn hóa quốc gia Đền thờ Nguyễn Hiền (thôn Dương A, xã Nam Hồng). Dự buổi lễ có đại diện lãnh đạo xã, Ban Quản lý di tích, các cụ cao niên, lãnh đạo các nhà trường cùng đông đảo cán bộ, giáo viên, học sinh trên địa bàn.
Khi đất trời sang xuân, mai đào đua nhau khoe sắc, cũng là khi nhà nhà, người người vui xuân, đón Tết. Trong những ngày đầu năm mới, cùng với việc du xuân chúc Tết ông bà, cha mẹ, người thân, đi lễ chùa, mừng tuổi đầu năm…, nét đẹp xin chữ-cho chữ cũng được nhiều người gìn giữ, phát huy.
Trên miền quê văn hiến, cách mạng xứ Kinh Bắc, Tam Sơn mảnh đất địa linh nhân kiệt là địa phương duy nhất có đủ Tam khôi (Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa) trong lịch sử khoa cử Việt Nam. Nơi đây còn là quê hương của đồng chí Ngô Gia Tự, người chiến sĩ Cộng sản kiên cường, một trong những người sáng lập Đảng ta. Cũng từ mảnh đất này, phong trào 'Nghìn việc tốt' vang xa khắp mọi miền, gieo mầm lối sống đẹp, sống có ích, trở thành niềm tự hào của quê hương.
Trong không khí đầu Xuân, khi mỗi gia đình hướng về cội nguồn và những giá trị bền bỉ của dân tộc, câu chuyện tôn sư trọng đạo lại được nhắc đến như một mạch nguồn văn hóa không bao giờ cũ.
Kỳ lạ thay, khi ngoái nhìn lại những năm Ngọ và những năm mang con số 6 trong lịch sử cận - hiện đại, ta thấy hiện lên mạch ngầm tư tưởng gắn với dấu chân một số danh nhân đất Quảng. Đó là những người đi qua thời cuộc, để lại dấu ấn khai mở, khai phóng - như thể mỗi mùa xuân của lịch sử đều mang theo một cuộc lên đường.