Tin Hà Nội khởi nghĩa thành công, chính quyền đã về tay nhân dân lan nhanh như sóng triều, đồng bào cả nước nhất tề đứng lên noi gương Hà Nội và các khu giải phóng tiến chiếm những cơ quan đầu não của chính quyền tay sai. Chính quyền cách mạng lần lượt được thiết lập ở Huế, Sài Gòn… Nhiệm vụ cấp bách lúc này là khẩn trương thành lập, củng cố chính quyền cách mạng từ Trung ương đến địa phương. Trung ương Đảng và Bác Hồ nhận định, phải nhanh chóng di chuyển về Hà Nội càng sớm càng tốt.
Tại Sơn Tây, diễn ra cuộc biểu tình lớn của quần chúng nhân dân, đồng chí Nguyễn Quốc Hồng thay mặt Tỉnh bộ Việt Minh lên nói chuyện, kêu gọi đồng chí, đồng bào đấu tranh giải tán chính quyền bù nhìn, thành lập chính quyền cách mạng.
Để Cách mạng tháng Tám nổ ra và thắng lợi, nhân tố quyết định là sự lãnh đạo của Đảng trong việc chủ động xây dựng căn cứ địa bàn đạp cho thế trận Tổng khởi nghĩa, chủ động sử dụng bạo lực cách mạng, chớp thời cơ và kiên quyết hành động.
BÀI 3: NHIỀU BÀI HỌC VẪN VẸN NGUYÊN GIÁ TRỊ
Cách đây tròn 80 năm, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân ta đã làm nên thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Từ Hà Nội – trái tim cả nước – ngọn lửa khởi nghĩa bùng lên, lan rộng khắp các miền, đưa chính quyền về tay nhân dân, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc Việt Nam.
Tròn 80 năm về trước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quần chúng Nhân dân tỉnh Thanh Hóa đã nhất tề nổi dậy cùng Nhân dân cả nước đập tan xiềng xích nô lệ của thực dân, phong kiến, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á, mở ra một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Với những người đã từng chứng kiến hoặc trực tiếp góp phần làm nên mùa thu lịch sử cách đây 80 năm, mặc dù tuổi đã cao, sức đã yếu nhưng những ngày tháng sục sôi ngọn lửa cách mạng năm xưa dường như vẫn còn vẹn nguyên, tươi mới trong tâm trí họ.
Tháng Tám mùa thu 1945, đáp lời kêu gọi thiêng liêng của Đảng, của Ủy ban giải phóng dân tộc, của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thực hiện khát vọng độc lập, tự do cháy bỏng, 25 triệu Nhân dân ta 'Bắc Trung Nam khắp ba miền/ Đứng lên khởi nghĩa chính quyền về tay'. Trong không khí sục sôi ấy, chính quyền và Nhân dân Thanh Hóa cũng đã góp sức cùng cả dân tộc tạo nên một kỳ tích trong lịch sử.
Đất nước đã đi qua 80 mùa Thu kể từ thời khắc vàng lịch sử: Cách mạng Tháng Tám 1945 thắng lợi. Để rồi, trên hành trình dựng xây cơ đồ Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, 'mặt trời cách mạng' mùa Thu năm ấy, vẫn luôn sáng rọi để dẫn dắt và cũng để nhắc nhớ chúng ta một bài học vô giá, rằng mỗi trang lịch sử dân tộc được viết bằng máu – dòng máu chắt từ tận cùng yêu thương, tận cùng đau thương, tận cùng hy sinh và tận cùng khát vọng hòa bình. Vậy nên, nếu hậu thế dám lãng quên, thì sẽ phải đổ thêm rất nhiều máu để viết lại lịch sử.
Ngày này 80 năm trước, hàng vạn người dân từ khắp các ngả đổ về nội thành mở đầu cho cuộc khởi nghĩa. Đi tới đâu, người dân cũng hô vang khẩu hiệu ủng hộ cách mạng.
Ngày 20/8/1945, ngọn lửa khởi nghĩa bùng lên đồng loạt, lan truyền như dây chuyền, quét qua nhiều tỉnh và giành thắng lợi chỉ trong thời gian ngắn.
Trong vòng 15 ngày (từ 14 đến 28-8-1945), dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân cả nước đã đồng loạt vùng lên khởi nghĩa, giành chính quyền về tay mình. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đã làm nên bước ngoặt vĩ đại, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Xuyên tạc lịch sử Đảng là một trong những hoạt động chiến tranh tư tưởng, tâm lý mà các thế lực thù địch thường xuyên tiến hành. Một trong những luận điệu chống phá mà các đối tượng tập trung thực hiện là xét lại, xuyên tạc ý nghĩa lịch sử, thời đại của Cách mạng tháng Tám năm 1945 nhằm hạ thấp tầm vóc, vai trò lãnh đạo của Đảng.
Trong khúc hoan ca 'Mười chín tháng Tám' của nhạc sĩ Xuân Oanh có đoạn: 'Toàn dân Việt Nam đứng đều lên góp sức một ngày. Thề đem xương máu quyết lòng chiến đấu cho tương lai… Mười chín tháng Tám, ánh sáng tự do đưa tới, cờ bay nơi nơi, muôn ánh sao vàng'. Tròn 80 năm trước, không khí khởi nghĩa sục sôi lan nhanh từ miền núi về miền xuôi, từ Bắc chí Nam; hơn 20 triệu đồng bào con Lạc, cháu Hồng nhất tề đứng lên theo lời kêu gọi của Việt Minh lật đổ ách thống trị của chế độ phát xít và thực dân phong kiến, chỉ trong 2 tuần, Cách mạng Tháng Tám đã thành công trên cả nước.
BÀI 2: LÃNH ĐẠO ĐẤU TRANH THỜI KỲ TIỀN KHỞI NGHĨA
Cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại Hà Nội năm 1945 diễn ra nhanh gọn và không đổ máu, cho thấy sự chỉ đạo bản lĩnh, trí tuệ, nhạy bén, sáng tạo của lãnh đạo Thành ủy Hà Nội khi đó.
Dịp Quốc khánh 2/9 năm nay, TP. HCM sẽ bắn pháo hoa nghệ thuật tầm cao và tầm thấp phục vụ nhân dân từ 21h đến 21h15.
Dưới ngọn cờ Việt Minh, nhân dân Hà Nội từ công nhân, trí thức đến nông dân đã hòa cùng dòng người xuống đường ngày 19/8, làm nên thắng lợi vang dội của Cách mạng tháng Tám.
Một ngày mùa thu tháng Tám năm 2020, tôi vinh dự được gặp và nói chuyện với ông Ngô Thành (1927 - 2024), nguyên Phó bí thư Tỉnh ủy Gia Lai. Ấn tượng sâu đậm trong tôi về vị cán bộ lão thành cách mạng đã tận hiến cả đời mình cho cách mạng là những lời kể, những trang viết đầy cảm xúc về Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Dù tuổi đã cao, nhưng người cựu chiến binh già Hoàng Ngọc, thôn Tân Lập, xã Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang vẫn nhớ không khí khẩn trương, hào hùng về những ngày thu tháng 8/1945. Thời điểm lãnh tụ Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng gấp rút chuẩn bị cho cuộc Tổng khởi nghĩa trên quê hương cách mạng Tân Trào.
Sự nghiệp cách mạng của Huỳnh Văn Một - nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 308, Tư lệnh phó Quân khu Sài Gòn - Chợ Lớn, đại biểu Quốc hội khóa đầu tiên có công sức vun đắp của hai người vợ chịu thương chịu khó, hy sinh, kiên cường vượt qua những năm tháng khủng bố trắng Khởi nghĩa Nam Kỳ, những ngón đòn tra tấn dã man của kẻ thù.
Thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945 là một trong những trang sử vàng chói lọi nhất, một bước ngoặt vĩ đại trong hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Đây không chỉ là thắng lợi của một cuộc khởi nghĩa giành chính quyền mà còn là sự kiện khai sinh ra Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đưa dân tộc ta bước vào một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội.
Sáng 19/8, Ban Tổ chức kỷ niệm các ngày lễ lớn Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Lễ khai mạc triển lãm với chủ đề 'Từ kỷ nguyên độc lập, thống nhất đất nước đến kỷ nguyên vươn mình của dân tộc' tại đường đi bộ Nguyễn Huệ.
Theo báo cáo của Ủy ban nhân dân phường Gò Công, trong 7 tháng, địa phương thu hút được 120.500 lượt khách, trong đó có hơn 60% khách du lịch đến viếng mộ và đền thờ Anh hùng dân tộc Trương Định.
Trong dòng chảy lịch sử Việt Nam, Xô viết Nghệ Tĩnh là một cột mốc chói sáng. Dù bị vùi dập trong máu lửa, phong trào ấy đã làm nên một 'cuộc tổng diễn tập' vĩ đại, mở đường cho Cách mạng Tháng Tám thành công... Xô viết Nghệ Tĩnh, Cách mạng Tháng Tám mãi là ngọn lửa soi sáng, tiếp thêm niềm tin và khát vọng cho hôm nay; để trong mọi hoàn cảnh, dân tộc ta vẫn vững vàng tiến bước trên con đường mà mùa Thu 1945 đã mở ra.
Hướng tới kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 – 19/8/2025) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 – 2/9/2025), TPHCM tổ chức triển lãm ảnh 'Từ kỷ nguyên độc lập, thống nhất đất nước đến kỷ nguyên vươn mình của dân tộc'.
Ngày 19/8/1945 không chỉ là một mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc mà còn ghi dấu sự kiện trọng đại của Thủ đô Hà Nội. Đó chính là ngày khởi nghĩa giành chính quyền ở Thủ đô giành thắng lợi hoàn toàn. Từ trái tim của cả nước, ngọn cờ độc lập đã được thổi bùng, lan tỏa khắp nơi, mở đường cho thắng lợi trọn vẹn của cả dân tộc. Tròn tám thập kỷ trôi qua, Hà Nội hôm nay đang khẳng định vị thế là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước, vươn lên mạnh mẽ trong hội nhập quốc tế.
Cách đây tròn 8 thập niên, dưới sự lãnh đạo chủ động và sáng tạo của Đảng bộ tỉnh, Nhân dân Thanh Hóa cùng cả nước đã nhất tề đứng dậy đánh đuổi bè lũ phát xít, tay sai giành lại độc lập, tự do cho dân tộc. Tinh thần, khí khế và thắng lợi vẻ vang của cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã khảm vào lịch sử dân tộc nói chung, lịch sử xứ Thanh nói riêng một chương mới đầy hào hùng trong công cuộc dựng xây và bảo vệ Tổ quốc.
80 năm đã trôi qua kể từ buổi sáng mùa Thu năm 1945, khi nhân dân huyện Can Lộc (cũ) trở thành địa phương đầu tiên của tỉnh Hà Tĩnh đứng lên giành chính quyền về tay nhân dân. Tiếp đà thắng lợi, các địa phương ở Hà Tĩnh nhất tề đứng dậy giải phóng khỏi ách đô hộ. Phát huy hào khí tháng Tám, quân và dân Hà Tĩnh vững bước đi lên xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh. Nhưng ngọn lửa cách mạng năm xưa vẫn cháy âm ỉ trong ký ức người dân, tiếp thêm sức mạnh để xây dựng quê hương giàu đẹp trong thời kỳ mới.
Xứ Nghệ, vùng đất địa linh nhân kiệt-không chỉ đi đầu trong cách mạng vô sản với Xô viết Nghệ Tĩnh mà còn là hình mẫu sáng tạo trong tổ chức, chỉ đạo, huy động quần chúng và giành thắng lợi trong một thời gian ngắn chưa từng có trong Cách mạng Tháng Tám. Từ ngày 16 đến 26-8-1945, là mười ngày làm nên lịch sử mới của mảnh đất này.
Mỗi độ thu về, trước những ngôi nhà, ngõ phố lại rợp cờ đỏ sao vàng, gợi nhớ dấu ấn hào hùng của Cách mạng Tháng Tám 1945. Cùng cả nước, 80 năm qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc Sơn La luôn phát huy hào khí mùa Thu cách mạng, đoàn kết, chung tay xây dựng quê hương ngày một giàu mạnh, ấm no.
Với tinh thần 'Vì nước quên thân, vì dân phục vụ' và phương châm 'Chỉ biết còn Đảng, còn mình', Công an Thanh Hóa luôn xứng đáng là 'thanh bảo kiếm sắc bén' và 'lá chắn thép kiên cường', tuyệt đối trung thành với Đảng, tận tâm phục vụ Nhân dân. Lực lượng Công an Thanh Hóa là chỗ dựa vững chắc, tin cậy của cấp ủy, chính quyền và đồng bào các dân tộc trong tỉnh, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng Thanh Hóa ngày càng giàu đẹp, văn minh, thịnh vượng...
Đầu mùa Thu năm Ất Dậu 80 năm về trước, thời cơ 'ngàn năm có một' để khởi nghĩa giành chính quyền đã đến, dù đang trong trận ốm thập tử nhất sinh, Bác Hồ vẫn gượng dậy làm việc trong một căn lán giữa núi rừng Tân Trào. Một đêm khi dứt cơn sốt, Người đã nhắn nhủ đồng chí Võ Nguyên Giáp và những cộng sự thân thiết: 'Lúc này, thời cơ thuận lợi đã đến, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập'. Đó chính là lời hiệu triệu quốc dân đồng bào đứng lên làm cuộc Cách mạng Tháng Tám thành công.
Đài Hà Nội trân trọng giới thiệu bài viết 'Tinh thần Cách mạng Tháng Tám – động lực để Hà Nội tiên phong trong kỷ nguyên mới' của đồng chí Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội.
Ngày 10/7/1941, Tỉnh ủy Thanh Hóa quyết định cử 11 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên xúc tiến xây dựng chiến khu Ngọc Trạo. Ngay từ khi tới vùng căn cứ, cán bộ, chiến sĩ đã được Nhân dân đón tiếp chu đáo, nuôi dưỡng và che giấu, tạo mọi điều kiện để hoàn thành nhiệm vụ. Cơ quan ấn loát của Tỉnh ủy cũng từ Yên Định chuyển về căn cứ Ngọc Trạo được đồng bào hết sức giúp đỡ.
Mỗi độ thu về, trong trái tim của hàng triệu người dân lại vang lên bản hùng ca bất diệt về cách mạng Tháng Tám năm 1945. Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng ta, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn thể Nhân dân Việt Nam đã nhất tề vùng lên tiến hành Tổng khởi nghĩa, giành chính quyền, làm nên một mốc son chói lọi trong lịch sử vẻ vang của dân tộc. Phát huy tinh thần, hào khí cách mạng Tháng Tám, quân và dân Lạng Sơn đang ra sức thi đua xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh.
Trước Mùa Thu lịch sử năm 1945, đất nước ta chìm trong đêm dài nô lệ. Hơn 80 năm dưới ách thống trị tàn bạo của thực dân Pháp đã bóc lột nhân dân ta đến tận xương tủy, làm cho đất nước ta kiệt quệ, tiêu điều. 'Chúng lập nhà tù nhiều hơn trường học; thẳng tay đàn áp, chém giết những người yêu nước; tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong biển máu'. Quyền sống, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc - những giá trị thiêng liêng của con người - bị chà đạp không thương tiếc.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công chứng minh sức mạnh từ sự lãnh đạo sáng suốt, tài tình của Đảng, kết hợp với lòng yêu nước nồng nàn trong muôn triệu dân chúng yêu Tổ quốc hơn cả máu của mình. Một khí thế chưa từng có trong lịch sử dân tộc đã được tạo lập trong những ngày mùa thu lịch sử ấy.
Với khát vọng độc lập, tự do, trong mùa thu Cách mạng tháng Tám năm 1945, cùng với cả nước, Nhân dân Đất Tổ đã đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền, mở ra bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. 80 năm đã trôi qua nhưng tinh thần Cách mạng tháng Tám vẫn còn nguyên giá trị, tạo động lực mạnh mẽ, cổ vũ các cấp ủy Đảng, chính quyền và Nhân dân trong tỉnh vượt qua mọi khó khăn, thách thức để viết nên những trang sử mới trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Mùa thu năm 1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ, nhân dân Hà Nội và cả nước đã nhất tề đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền, lập nên một mốc son chói lọi trong lịch sử dựng nước và giữ nước vẻ vang của dân tộc ta.
Ngày 19/8/1945, theo lời kêu gọi nổi dậy khởi nghĩa của Mặt trận Việt Minh, đồng bào nội, ngoại thành Hà Nội kéo đến quảng trường Nhà hát Lớn dự mít tinh trong tiếng hát 'Tiến quân ca' và cờ đỏ sao vàng, sau đó chia ra thành nhiều đoàn đi chiếm các cơ quan chính quyền địch… Cách mạng tháng Tám ở Hà Nội thành công có tác động lớn tới phong trào khởi nghĩa ở các tỉnh, thành phố khác trên phạm vi cả nước.
Sau một thời gian chuẩn bị rất ngắn, Xứ ủy Bắc Kỳ, Thành ủy Hà Nội đã phát động nhân dân Hà Nội nổi dậy giành chính quyền vào ngày 19/8/1945.