Những ngày qua, tại 'chảo lửa' Hà Tĩnh nắng nóng gay gắt nhưng những diêm dân ở làng nghề Châu Hạ vẫn cần mẫn làm việc xuyên trưa trên các ruộng muối, có thời điểm lên đến 40 độ C.
Xã Hoa Lộc là một trong số ít địa phương ven biển của tỉnh Thanh Hóa còn giữ được nghề làm muối truyền thống. Với người dân nơi đây, mỗi hạt muối không chỉ đậm vị mặn của biển, mà còn thấm đẫm mồ hôi diêm dân.
Từ đầu vụ muối năm 2025 đến nay, diêm dân nhiều địa phương đối mặt muôn vàn khó khăn do thời tiết mưa nắng thất thường khiến sản lượng giảm mạnh, trong khi giá muối liên tục sụt giảm, tiêu thụ chậm, khiến thu nhập bấp bênh.
Làm muối là nghề truyền thống của người dân ven biển Hà Tĩnh, nhưng những năm gần đây giá muối xuống thấp, sản phẩm làm ra ế ẩm, nên nghề này đối diện với rất nhiều khó khăn.
Từng là 'thủ phủ' nghề làm muối ở Hà Tĩnh, nhưng giờ đây cả cánh đồng rộng hàng chục ha lại bỏ hoang, chỉ còn ít người bám trụ với nghề.
Những ngày mưa lớn vừa qua đã khiến hàng loạt cánh đồng muối tại các xã ven biển thuộc huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An rơi vào tình trạng ngập úng, hư hỏng nặng, gây thiệt hại cho người dân làm nghề muối.
Dưới cái nắng Hè như đổ lửa, trên đồng muối Sa Huỳnh (Quảng Ngãi), diêm dân vẫn gồng mình đội nắng cào, gom những hạt muối đã kết tinh thành những ụ nhỏ. Cảnh sắc thiên nhiên và cuộc sống, con người nơi đây đã tạo nên một sức hấp dẫn kỳ lạ.
Thuận lợi trong tiêu thụ và giá bán, diêm dân Bạc Liêu phấn khởi và kỳ vọng vào các vụ sản xuất sau này.
Những ngày này, dưới thời tiết nắng nóng oi bức, diêm dân ở phường Phổ Thạnh (thị xã Đức Phổ, Quảng Ngãi) vẫn tất bật, cần mẫn lao động trên cánh đồng muối Sa Huỳnh.
'Đội' nắng nóng gay gắt, các diêm dân ở làng nghề làm muối hơn 200 năm tuổi miệt mài xuống đồng thu hoạch vì đây là điều kiện thời tiết muối kết tinh nhanh.
Những ngày này, tại khu vực Hòn Khói (thị xã Ninh Hòa), vùng sản xuất muối truyền thống của tỉnh Khánh Hòa, không khí sản xuất kém vui vì thời tiết thất thường khiến năng suất, sản lượng muối đạt thấp, giá muối cũng không cao.
Dù khó khăn, vất vả, cư dân Sa Huỳnh vẫn gìn giữ nghề làm muối truyền thống và lưu truyền qua nhiều thế hệ cho đến ngày nay.
Cánh đồng muối Sa Huỳnh ở phường Phổ Thạnh, thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi không chỉ là nơi sản xuất muối quan trọng, mà còn là biểu tượng của làng nghề truyền thống.
Khi nắng bắt đầu 'rót' xuống miền Trung bỏng rát, cánh đồng muối Sa Huỳnh (phường Phổ Thạnh, thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi) lại bước vào mùa rộn ràng. Dưới cái nắng như 'rang lửa', hàng trăm diêm dân vẫn cần mẫn mưu sinh bán mặt cho đất, bán lưng cho trời.
Mới đây, Hội Nông dân tỉnh Phú Yên, UBND thị xã Sông Cầu, Ban Quản lý Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội cùng doanh nghiệp đã tổ chức sự kiện 'Ra mắt không gian trưng bày sản phẩm muối Tuyết Diêm, Phú Yên tại Hà Nội'. Phó chủ tịch Quốc Hội Lê Minh Hoan đã tới tham dự sự kiện này.
Trong những ngày này, đi đến đâu trên cánh đồng muối Lưu Hoa Thanh, xã Tân Thuận, huyện Ðầm Dơi, cũng đều nghe rộn vang tiếng cười nói của diêm dân đang vào cao điểm vụ muối năm nay.
Gắn liền với lịch sử khai hoang lập ấp, những làng nghề truyền thống đặc trưng của miền biển như nghề làm muối đã được hình thành ở vùng đất Đông Nam bộ như Mô Xoài, An Ngãi, Long Sơn (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu) hay Lý Nhơn, Thạnh An (Cần Giờ, TPHCM)... Vốn là nghề nhọc nhằn thấm đẫm mồ hôi, mang đậm vị mặn của biển và nắng gió phương Nam, nhưng nay với quá trình đô thị hóa và chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, nghề làm muối đang đứng trước những thách thức lớn lao để tồn tại, phát triển.
Từ xa xưa, muối không chỉ là gia vị mà còn là một yếu tố thiết yếu cho sức khỏe con người. Tuy nhiên, ít ai biết rằng vào thời cổ đại, muối từng là mặt hàng khan hiếm và đắt đỏ đến mức nhiều người nghèo không thể mua nổi. Vậy khi không có muối, họ đã dùng gì để chế biến món ăn?
Nghề muối dù rất vất vả, sản xuất phụ thuộc vào thời tiết, nhưng thu nhập của diêm dân lại rất bấp bênh, bởi hiện nay, các khâu trong sản xuất muối hầu hết đều làm bằng thủ công, năng suất thấp, lao động nặng nhọc nên để phát triển nghề muối được bền vững, đạt hiệu quả cao.
Nghề muối Việt Nam được hình thành phát triển theo bước chân mở và giữ cõi của tiền nhân hàng ngàn năm trước. Đã có một thời hoàng kim, nhưng bao trùm lên thân phận những diêm dân vẫn đầy... mặn chát.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cho biết, Festival nghề muối là dịp để tôn vinh những diêm dân cõng nắng, gánh mưa; đẩy mạnh xúc tiến, thu hút đầu tư, nâng cao giá trị 'hạt ngọc của biển'.
Hiện nay, nghề muối là sinh kế, tạo việc làm cho khoảng 12.000 hộ diêm dân tại 9 vùng sản xuất muối của 21 tỉnh, thành phố ven biển.
'Sự quan tâm, đầu tư của các cấp, các ngành, hướng đến đa dạng hóa sản phẩm, không chỉ là muối ăn mà còn là muối làm đẹp, muối chữa bệnh, muối phục vụ sản xuất công nghiệp… phát triển nghề làm muối truyền thống, đưa muối Bạc Liêu nói riêng, cả nước nói chung vươn xa hơn nữa', Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu Phạm Văn Thiều nhấn mạnh.
Tối 6/3, tại Quảng trường Hùng Vương, UBND tỉnh Bạc Liêu phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường long trọng tổ chức Khai mạc Festival nghề Muối Việt Nam - Bạc Liêu năm 2025 'Hành trình 100 năm nghề muối - Đời người'. Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà dự và phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ.
Từ xa xưa, hạt muối đã đồng hành và không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi chúng ta. Vì thế, nghề muối đã trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống của Nhân dân cũng như văn hóa Việt Nam. Bạc Liêu, với những cánh đồng muối trải dài, đã góp phần làm rạng danh nghề muối nước nhà. Tối 6/3/2025, tại Quảng trường Hùng Vương, TP Bạc Liêu, diễn ra Festival nghề muối Việt Nam - Bạc Liêu năm 2025 - Hành trình 100 năm nghề muối - Đời người', với chủ đề 'Nâng tầm giá trị hạt muối Việt Nam'.
Với những tín hiệu lạc quan về giá cả, năng suất lẫn tiêu thụ thuận lợi từ đầu vụ sản xuất khiến cho diêm dân tại tỉnh Bạc Liêu vô cùng phấn khởi và đặt nhiều kỳ vọng vào vụ sản xuất thành công.
Festival nghề muối Việt Nam - Bạc Liêu 2025 không chỉ tôn vinh ngành sản xuất muối truyền thống mà còn tạo điều kiện thúc đẩy xúc tiến thương mại, đầu tư.
Nguyên nhân khiến cho muối trễ vụ là do thời tiết trên địa bàn từ trước, trong và sau Tết Ất Tỵ thời gian có nắng ít, lạnh kéo dài, ít gió khiến việc canh tác muối của diêm dân gặp nhiều khó khăn.
Sáng 11/2, nhiều diêm dân tại huyện Cần Giờ, TPHCM cho biết, giá muối thương phẩm hiện nay được thương lái thu mua trên 1.300đ mỗi ký cao hơn nhiều so với cùng kỳ cũng như thời điểm giữa năm 2024.
Sau Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, bà con diêm dân ở huyện Đông Hải (Bạc Liêu) đã bắt tay vào sản xuất vụ muối đầu năm và một số hộ đã có thu hoạch muối đầu vụ. Tín hiệu vui là giá muối bắt đầu có chiều hướng tăng và dự báo sẽ tiếp tục tăng lên trong thời gian tới.
Với lịch sử hơn 100 năm hình thành và phát triển, thời hoàng kim có diện tích làm muối lên đến hơn 6.000 ha nhưng đến nay, nghề làm muối ở Bạc Liêu chỉ còn gần 2.000 ha. Tỉnh cùng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang nỗ lực nhằm khôi phục, giữ vững nghề truyền thống nổi tiếng này.