VHXQ - Bà Tình đội nón, cúi đầu sát bếp thổi lửa. Khói tèm nhem từ mấy cây củi ướt loang làm mắt bà cay xè.
VHXQ - Tôi hì hục leo tận đỉnh Ngọc Linh, nơi 'mái nhà miền Nam', cũng là điểm khởi thủy của dòng Thu Bồn lấp lánh. Có bận, xuôi dòng sông mẹ này từ thượng nguồn trôi lang thang về Cửa Đại. Có những lần băng qua cửa bể, đến tận ngoài đảo xa…
Gần như không có đêm nào yên ả khi con nước ròng đổ về trên các tuyến kênh vùng biển Cà Mau. Trong bóng tối tĩnh mịch của rừng ngập mặn, ánh đèn soi cầm tay loang loáng quét xuống mặt nước, hòa cùng tiếng gọi nhau í ới, tiếng lưới quẫy, tiếng kéo đục và giặt đục vang vọng. Tất cả tạo thành nhịp lao động quen thuộc mỗi khi vào vụ đổ đục đêm, kiểu mưu sinh đặc thù đã gắn bó với cư dân xứ vuông Cà Mau.
Giữa tháng 10 âm lịch, con nước lũ rút dần ra sông lớn, người dân châu thổ cũng bước vào thời điểm thu hoạch cá đồng nhiều nhất trong năm.
Những ngôi nhà được gắn trên các phao nổi, tự động nâng lên hạ xuống theo con nước giúp người dân ở Tân Hóa, Quảng Bình (cũ) bình thản sống chung với lũ, bảo toàn tài sản và tính mạng mà không cần phải sơ tán lên núi.
Dòng sông Phó Đáy vẫn lặng lẽ ôm lấy vùng đất Thái Hòa, tỉnh Phú Thọ (huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc cũ). Từ một nghề thử nghiệm, nuôi cá lồng trong những năm gần đây đang trở thành sinh kế ổn định, giúp nhiều hộ dân đổi đời. Đó là câu chuyện của chị Ngụy Hồng Cúc – người phụ nữ đặt trọn niềm tin vào con nước.
Về làm dâu vùng rốn lũ ở Hà Tĩnh, bà Nhã từng lo lắng trước những mùa nước dữ ập về. Thế nhưng nhiều năm nay, gia đình bà yên tâm nhờ có 'bảo bối' là nhà phao tránh lũ.
Trận lũ lịch sử vừa qua nhấn chìm nhiều làng quê, khu phố ở Gia Lai và Ðắk Lắk. Chứng kiến con nước dữ đe dọa sinh mạng đồng bào mình, những chàng trai của làng biển đã cùng nhau lên đường, mang theo những chiếc ca nô, mô tô nước vốn là sinh kế của mình đi cứu người.
Khi những cánh đồng biên giới hóa thành 'biển nước', đường bộ bị chia cắt, đường sông mở rộng theo từng con nước cũng là lúc cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cầu Muống, BĐBP tỉnh Đồng Tháp bước vào cao điểm chống buôn lậu và gian lận thương mại.
Những ngày cuối tháng 11/2025, màn mưa xám đặc quánh và từng con nước cuồn cuộn liên tục đổ xuống các tỉnh Khánh Hòa, Gia Lai, Lâm Đồng, Đắk Lắk, như một thử thách nặng nề mà thiên nhiên lại một lần nữa giáng xuống 'khúc ruột miền Trung - Tây Nguyên'.
HNN - 'Trong gian khó, cần sức mạnh đoàn kết, đồng lòng hơn bao giờ hết. Nhiệm vụ, vai trò của mặt trận là tập hợp hiệu quả sức mạnh ấy', ông Châu Đức Hoàng, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam xã Phú Hồ chia sẻ.
Loại cá này được cho là đặc sản miền Tây, kho tiêu hoặc làm khô đều ngon hết sảy.
Gió bấc se lạnh về cũng là thời điểm cá, tôm trong đồng ngập nước vùng Tây Nam Bộ bơi ra kênh rạch tìm lại thượng nguồn. Dân 'bà cậu' (những người săn cá mùa nước nổi) đều trông chờ con nước này. Họ gọi đây là mùa cá ra hay mùa cá chạy.
Những ngày này, người dân xã Vĩnh Thuận, thành phố Hải Phòng đang khẩn trương thu hoạch rươi. Con rươi từ lâu đã trở thành đặc sản nổi tiếng của xã đem lại thu nhập cao cho người dân nơi đây.
Mỗi mùa mưa lũ, người dân các thôn Bản Mè, Khuổi Mè, Khuổi Cọ, Khuổi Chặng, xã Thiện Hòa cùng giáo viên, học sinh lại nơm nớp lo âu khi phải dùng bè tre hoặc cầu tạm để vượt sông tới trường. Việc học phụ thuộc vào dòng nước, còn hành trình đến lớp luôn tiềm ẩn rủi ro. Mong mỏi có một cây cầu kiên cố để các em đến trường an toàn đã được người dân mong mỏi suốt nhiều năm nay.
Từ loại cá dành cho nhà nghèo, nay cá loi choi bỗng thành đặc sản trên bàn nhậu, giá lên tới 300.000 đồng/kg.
Buổi sáng ở Vĩnh Hòa (tỉnh An Giang) bắt đầu bằng tiếng máy nổ của ghe chở tôm chạy dọc sông Cái Lớn và trên các con kênh xáng, hòa với tiếng xe máy trên những tuyến đường bê tông. Một cơn mưa lướt qua, nước vẫn còn đọng trên rặng dừa nước bám theo con nước lớn. Đoàn phóng viên chúng tôi đi thực tế, ghé Nhà Ngang, qua Xẻo Cạn, men theo những địa danh đã in sâu trong sách sử.
Rươi Hà Tĩnh tập trung ở các xã ven sông như Đức Quang, Nghi Xuân… Mỗi vụ chỉ có vài đợt, mỗi đợt kéo dài 1–2 ngày, nên bà con phải tranh thủ từng giờ để kịp 'săn lộc trời'.
Mỗi năm, khi con nước từ thượng nguồn đổ về, Đồng Tháp Mười lại khoác lên mình màu phù sa vàng đục. Giữa biển nước mênh mông ấy, những mái ghe nhỏ trở thành ngôi nhà di động, chở theo phận người mưu sinh mùa nước nổi.
Phát hiện 2 người đang chới với dưới dòng nước, 3 công dân ở xã Kỳ Lạc, tỉnh Hà Tĩnh đã bất chấp nguy hiểm, phối hợp cùng nhau nhảy xuống nước cứu người.
Ngày mưa bão sụt sùi, từ Rạch Giá về cánh đồng phèn ở ấp Vĩnh An, xã Vĩnh Gia rất vất vả. Men theo con đường Vàm Rầy, qua nhiều cây cầu nông thôn, chúng tôi đến được cánh đồng lúa mùa nổi.
Sau cơn bão số 13, diêm dân Sa Huỳnh (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) lặng người trước những ô ruộng muối trắng xóa giờ chỉ còn là mặt nước đục ngầu. Hàng nghìn tấn muối tan biến theo con nước, để lại nỗi xót xa và âu lo trên những gương mặt sạm đen vì nắng gió.
TPHCM vừa trải qua đợt triều cường vượt mức lịch sử trong tháng 11/2025. Hàng loạt tuyến đường biến thành sông, nước tràn vào nhà dân, sinh hoạt đảo lộn. Phía sau tình trạng này là lời cảnh báo về sụt lún, biến đổi khí hậu và sự chậm trễ, ì ạch của các dự án chống ngập.
Quanh năm, dòng Mekong hiền hòa bao dung những phận đời thương hồ 'gạo chợ nước sông'. Có gia đình giữ nghề này qua mấy thế hệ, lấy ghe làm phương tiện giao thương, lang bạt khắp nơi theo con nước.
Nguồn lợi thủy sản tự nhiên tại các nhánh sông Đồng Nai và hồ Trị An (tỉnh Đồng Nai) ngày càng khan hiếm, việc đánh bắt trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Những ghe thuyền từng ngày đêm rong ruổi trên sông giờ thưa dần.
Ngày 9/11, người dân tại xã Vĩnh Thuận (TP Hải Phòng) tổ chức thu hoạch, khai thác những mẻ rươi đầu tiên, đặc sản nổi tiếng vùng nước lợ dọc sông Thái Bình và sông Luộc, chảy qua địa phận Hải Phòng.
Ngày 9.11.2025 (tức 20 tháng 9 năm Ất Tỵ), tại Khu Di tích lịch sử quốc gia Miếu Lác (thôn 7, xã Vĩnh Thuận, TP. Hải Phòng), UBND xã Vĩnh Thuận đã tổ chức Lễ hội Rươi năm 2025 – một hoạt động văn hóa – nông nghiệp đặc trưng vùng đồng bằng sông Hồng, nhằm tôn vinh nghề nuôi, khai thác và chế biến rươi truyền thống.
Nam Bộ (1), một vùng đất mới được khai phá muộn hơn nhiều so với các khu vực khác, dân cư bao gồm nhiều thành phần xuất thân, đến từ nhiều vùng miền, có nhiều dân tộc, nhiều tôn giáo, có sự giao lưu của nhiều nền văn hóa… nên về mặt ngôn ngữ cũng có những nét riêng, bên cạnh ngôn ngữ chung của cả nước.
Khi con nước từ sông Mê Kông tràn về, Mương Dú không chìm trong lo âu mà hóa thành biển nước mênh mông, mang theo lộc trời và nhịp sống bình yên hiếm có.
Bản tin tối 7-11 trên Báo Sài Gòn Giải Phóng có các thông tin đáng chú ý sau: Bão số 13 gây thiệt hại hơn 7.000 tỷ đồng; Người dân TPHCM 'chạy đua cùng con nước'; Khẩn trương gia cố cống ngăn triều bị vỡ ở phường An Phú Đông; Vụ tàu STAR BUENO mắc cạn: phải hút toàn bộ 2.200m³ dầu; Nhiều đoạn bờ kè biển Quảng Ngãi bị sóng lớn tàn phá; Đường sắt Bắc - Nam gián đoạn chạy tàu do thiệt hại nặng sau cơn bão số 13; Ca sĩ Jack bị phạt 55 triệu đồng, đình chỉ biểu diễn 9 tháng...
Hằng năm, khi con nước từ thượng nguồn Mê Kông bắt đầu rút, lòng người miền Tây lại rộn ràng theo nhịp điệu của sông. Giữa sông Tiền, sông Hậu, từng đàn cá linh, cá rô, cá lóc, cá thiểu, lòng tong... lách mình qua các bờ lau, sậy, theo dòng nước trong, bơi ngược về phía Biển Hồ. Người miền Tây gọi đó là mùa cá ra sông - mùa của no ấm, mùa ăn lộc của trời, mùa của tiếng cười lan xa khắp bến sông, xóm vắng.