Sở hữu lớp vỏ gạch đỏ au bắt mắt, thịt chắc, thơm và béo ngậy, loài hải sản này đang được nhiều người sành ăn đánh giá còn ngon hơn cả ghẹ. Dù chất lượng vượt trội, giá bán chỉ khoảng 100.000 đồng/kg, rẻ hơn cua khiến thị trường những ngày qua trở nên sôi động, nhiều nơi cháy hàng.
Mùa nước nổi miền Tây không chỉ mang vẻ đẹp sông nước mênh mông mà còn là mùa của 6 đặc sản dân dã, đậm đà hương vị khiến du khách khó quên.
Cùng với cá linh, cá basa là đặc sản thiên nhiên ưu ái cho tỉnh đầu nguồn sông nước, Đồng Tháp trong mùa nước nổi. Càng xuôi về hạ lưu các tỉnh khác, cá basa hiếm dần.
Mùa nước nổi (mùa lũ) thường bắt đầu từ tháng 8 đến tháng 11 hằng năm. Khi nước từ thượng nguồn dòng Mê Kông chảy về tràn đồng sẽ mang đến phù sa bồi đắp và những sản vật đặc trưng, dung dị của 'mùa nước lên'.
Có một vùng đất phương Nam khi vào thu như một bức họa mềm mại, mênh mang – đó là mùa nước nổi. Một mùa riêng biệt, chỉ hiện diện ở miền Tây sông nước – nơi trời thương, đất lành, cây cối miệt mài sinh sôi giữa biển nước dâng tràn.
Nước lũ hiện tràn khắp cánh đồng ở biên giới Tây Nam (khu vực An Giang, Đồng Tháp) mang theo nhiều loại cá tôm, người dân đầu nguồn tận dụng khai thác 'sản vật trời cho' để mưu sinh.
Cứ vào độ tháng 7 Âm lịch, khi con nước từ thượng nguồn sông Mê Kông tràn về, những cánh đồng ở Đồng Tháp biến thành biển nước mênh mông.
Ngày 13-9, theo Viện Quy hoạch thủy lợi miền Nam, mực nước lũ kết hợp với triều cường làm nhiều nơi ở ĐBSCL vượt báo động 3. Triều cường biển Tây sẽ tiếp tục dâng cao trong những ngày tới.
Tờ mờ sáng, khi ông mặt trời còn chưa lên hẳn, những đám mây xám bạc còn lững lờ trôi nhẹ; vậy mà phía xa xa trên cánh đồng mênh mông nước ở phường Vĩnh Tế, An Giang, những người dân đã ra đồng đặt dớn, giăng lưới, đặt lờ bắt cá linh, cá chốt, cá rô, cua đồng, tôm, rồi nhổ bông súng, bắn ếch… bán cho thương lái.
Loại cá này nấu được nhiều món ngon với thịt có hương vị ngọt, béo hấp dẫn.
Như một lời hẹn ước, khi con nước 'trở mình' là người dân An Giang nhất định phải tìm mua cá linh non chế biến món ăn, bởi tâm lý 'chưa ăn cá linh non xem như chưa đón mùa nước nổi.'
Đối với người dân miền Tây, cá linh non như là món quà đặc biệt, gắn với ký ức và tình cảm quê hương. Đầu mùa, cá linh non nhỏ như đầu đũa, xương mềm, được dùng chiên bột, kho me, kho mắm.
Cứ khoảng tháng 7 âm lịch hằng năm, khi nước sông Mekong đỏ quánh phù sa ào ạt đổ về, tràn vào ruộng đồng cũng là thời điểm người dân đầu nguồn tất bật vào mùa khai thác, đánh bắt cá linh non.
Vào mùa nước nổi hằng năm ở miền Tây, nhiều người lại mê mẩn món đặc sản này.
Đến nay, tỉnh đã trao quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận (NHCN) An Giang cho 33 chủ thể tổ chức, cá nhân sản xuất, với 74 sản phẩm.
Từ tháng 7 đến tháng 10 âm lịch, mùa nước nổi ở An Giang, Đồng Tháp, Cần Thơ mang đến nhiều sản vật 'trời cho' như cá linh, lươn đồng, bông súng, hẹ nước và đặc biệt là bông điên điển.
Mùa cá linh non ở vùng đầu nguồn lũ miền Tây không chỉ là nét đặc trưng sinh thái, mà còn là nguồn lực kinh tế quan trọng cho cư dân biên giới An Giang, Đồng Tháp. Từ 'lộc trời' theo dòng Mekong, người dân đã khéo léo khai thác, chế biến, tạo sinh kế bền vững và góp phần đảm bảo an sinh xã hội nơi phên giậu Tổ quốc.
Những địa phương ở vùng đầu nguồn của tỉnh Đồng Tháp, trong đó có xã Thường Phước đang vào mùa lũ (hay còn gọi là mùa nước nổi).
Sơn chống xuồng đi dọc theo dãy lưới được dựng lên bằng cọc tràm và dừng lại ở cuối một thứ lưới ống mà dân Nam bộ gọi là dớn. Anh ta tháo đầu dớn, dốc xuống lòng xuồng. Đủ loại cá nhỏ tuôn ra từ miệng dớn, nào rô đồng, lươn, cá sặc, nhưng nhiều nhất là một thứ cá chỉ to bằng đầu đũa. 'Cá linh non đấy', Sơn bảo.
Mùa nước nổi lại về, phủ trắng cánh đồng Đồng Tháp Mười. Trong dòng nước bạc, người dân tất bật giăng lưới, hái bông điên điển, nhặt rau nhút… Những nghề 'ăn theo' con nước không chỉ giữ hồn quê, mà còn giúp bà con trang trải cuộc sống.
Sông nước miền Tây, cứ độ tháng bảy, tháng tám âm lịch, nước từ thượng nguồn sông Mekong đổ về lại dâng cao, mang theo phù sa, tôm cá. Người dân gọi đó là 'mùa nước nổi', mùa của những nỗi lo nhưng cũng đầy ắp chuyện vui, gần gũi tình quân dân...
Mùa nước nổi về sớm đã mang theo sản vật đặc trưng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long là cá linh non, giúp ngư dân và nhiều lao động nông thôn tại các xã vùng biên giới tỉnh An Giang có thêm thu nhập và cải thiện cuộc sống.
Lũ về, người dân tất bật mưu sinh với những nghề 'ăn theo' con nước, góp phần giúp bà con có thêm thu nhập, trang trải cuộc sống trong những tháng nước ngập đồng.
Các địa phương đầu nguồn ở tỉnh Đồng Tháp đang vào mùa lũ, nước tràn ngập các cánh đồng, mang theo phù sa và nhiều sản vật mùa nước nổi.
Đây là loại cá đặc sản miền Tây, trước kia giá rẻ và gắn với bữa cơm dân dã, nay được ưa chuộng và xuất hiện trong nhiều nhà hàng phục vụ du khách.
Những ngày này, nước lũ từ sông Mê Công dâng cao, làm ngập nhiều cánh đồng ở miền Tây. Tại xã Thường Phước (tỉnh Đồng Tháp), người dân vùng đầu nguồn lại rộn ràng chuẩn bị dớn, lưới, bắt đầu cuộc mưu sinh quen thuộc nhưng đầy yêu thương với thiên nhiên.
Nếu cuối tuần muốn đổi gió, tour du lịch sinh thái 1 ngày Châu Thành – Tắc Cậu (tỉnh An Giang) sẽ là trải nghiệm đáng nhớ.
Chẳng ồn ào, khắc nghiệt như mùa lũ ở các miền quê khác, mùa nước nổi miền Tây hiền hòa, lặng lẽ đổ về tràn đồng vùng biên giới Tây Nam bộ, mang theo dòng phù sa đỏ nặng, rửa sạch những muộn phiền của ruộng vườn, bờ bãi. Con nước xuôi tới đâu, cá tôm theo tới đó. Người dân vùng đầu nguồn rộn ràng đặt dớn, giăng câu, thả lưới…, đón luồng cá tôm theo con nước về.
Tỉnh An Giang và Đồng Tháp nằm thượng nguồn sông Tiền, sông Hậu nên được thiên nhiên ưu đãi mùa nước nổi (còn gọi mùa lũ) với nguồn sản vật tự nhiên cùng lượng phù sa giúp ruộng đồng tươi tốt.
Khoảng tháng Bảy âm lịch, mưa đầu mùa đổ xuống, con nước Vàm Cỏ Tây dâng cao, kéo theo đàn cá linh non về vùng hạ lưu. Nhiều xã ở Tây Ninh lại vào mùa cá linh, mùa mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân.
Đến hẹn lại lên, những ngày này người dân trên địa bàn tỉnh An Giang lại háo hức đón chờ mùa 'săn' sản vật nước nổi. Chỉ cần đem lưới, dớn, lờ... ra đồng thì cá linh, cá chốt, cua đồng, rắn... đua nhau chạy vào.
Tháng 8, dòng Mekong cuộn chảy đỏ quạch phù sa là thời điểm ngư dân đầu nguồn xã Nhơn Hội tất bật khai thác, mua bán cá linh trong mùa lũ.
Khi những cánh đồng trũng ở miền Tây bắt đầu ngập lũ, cũng là lúc làng nghề đan lát ngư cụ đánh bắt hải sản ở Đồng Tháp rộn ràng tiếng chẻ tre, dập lưới, xe dây... Nghề truyền thống này không chỉ giữ gìn một nét đẹp văn hóa lâu đời, mà còn mang lại sinh kế cho hàng ngàn hộ dân trong mùa nước nổi, mùa mưu sinh, mùa của cơ hội và hy vọng.
Thời điểm này, bà con đầu nguồn biên giới An Giang đang tất bật chuẩn bị ra đồng khai thác, đánh bắt thủy sản, với hy vọng một mùa nước nổi bội thu tôm cá, cuộc sống ấm no.
Hằng năm, khi mưa lớn kéo dài ở khu vực Trung, Hạ Lào và đông Bắc Campuchia, lượng nước từ thượng nguồn đổ về Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL) ngày một nhiều, báo hiệu mùa lũ đã về và người dân vùng châu thổ lại hân hoan đón mùa lũ mới (hay còn gọi là mùa nước nổi) - mùa của phù sa, của cá tôm và của bao ký ức gắn liền với cuộc sống trên sông nước.