Xây dựng văn hóa chung cư

Diễn đàn chủ nhật

Sự việc này tương tự vụ việc xảy ra mấy tháng trước khi một người đàn ông cưỡng hôn một nữ sinh trong thang máy tại chung cư Golden Palm (quận Thanh Xuân, Hà Nội), nhưng sau đó chỉ bị xử phạt hành chính 200 nghìn đồng, khiến dư luận bất bình vì mức phạt dù đúng theo quy định hiện hành nhưng không đủ sức răn đe. Những vụ việc nêu trên góp phần khiến vấn đề xây dựng văn hóa chung cư một lần nữa lại gióng lên cấp thiết, nhất là tại hai đô thị lớn nhất nước là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.

Ðược xây dựng đáp ứng nhu cầu về nhà ở của một bộ phận người dân trong quá trình đô thị hóa, các chung cư là nơi cư trú của cộng đồng người đến từ nhiều vùng địa lý với những nét văn hóa, trình độ dân trí khác nhau. Sự khác biệt về nếp sống, cách ứng xử của một bộ phận cư dân trong đó làm nảy sinh những chuyện "khóc dở, mếu dở", điển hình là: Ném rác từ tầng cao xuống sân chung; một số người giúp việc đổ rác sai quy định gây ô nhiễm mùi hôi. Ở những khu chung cư tái định cư hoặc nhà ở xã hội do mật độ căn hộ dày đặc, cũng lại xảy ra nhiều chuyện "gai mắt" hơn.

Vào giờ cao điểm, vẫn có những người mang theo vật dụng cồng kềnh vào thang máy hoặc chen lấn để được lên, xuống nhanh hơn, rồi va vào nhau dẫn đến to tiếng, cãi cọ. Thang máy thành nơi để những người giúp việc dỗ trẻ lười ăn bằng cách bấm nút thang máy lên, xuống bừa bãi..., dù biết có ca-mê-ra giám sát.

Hà Nội hiện có gần 800 tòa chung cư thương mại với tổng số hơn 160 nghìn căn hộ trong khi TP Hồ Chí Minh có hơn 1.200 tòa chung cư. Vấn đề xây dựng văn hóa chung cư đang đặt ra cho các nhà quản lý đô thị bài toán khó khi cả hai đô thị lớn này đang trong lộ trình xây dựng thành phố thông minh, thành phố xanh thời công nghệ 4.0. Do chưa có quy chế riêng về văn hóa chung cư, các phường ở Hà Nội vẫn triển khai phong trào xây dựng đời sống văn hóa như cách thức hiện đang áp dụng đối với khu dân cư truyền thống, khiến các mô hình đang triển khai bộc lộ nhiều hạn chế và bất cập.

Hiện, một số chung cư đã xây dựng được quy chế quản lý, sử dụng, nội quy, quy định đối với cư dân, nhưng mỗi khu chung cư lại có quy định khác nhau. Phần lớn các nội quy này chỉ mang tính khuyến cáo, chứ chưa có biện pháp hay chế tài xử lý nghiêm, tạo sức răn đe; khiến các vi phạm tại chung cư vẫn cứ tiếp diễn, gây cảm giác lo lắng, bất an cho cư dân nơi đây.

Thời gian qua, giải pháp xử lý vấn đề nêu trên đã được một số chung cư thương mại mới như Times City, Royal City, Manderin… (ở Hà Nội) thực hiện khá hiệu quả khi quản lý tốt, giữ được môi trường ứng xử văn hóa, thanh lịch trong cộng đồng cư dân. Chủ đầu tư đã thuê các đơn vị quản lý chuyên nghiệp, có phương tiện kiểm soát, giám sát hiện đại (phí dịch vụ đắt hơn) cùng với việc áp dụng các quy định, quy tắc ứng xử khắt khe đã tạo ra một môi trường sống cộng đồng hiện đại, văn minh.

heo các chuyên gia, các cơ quan quản lý nhà nước cần ban hành quy chế bắt buộc các doanh nghiệp phải có quỹ văn hóa phục vụ cho sinh hoạt công cộng, góp phần xây dựng đời sống văn hóa, lối sống ngày càng văn minh hơn tại các chung cư và khu đô thị mới. Các khu đô thị mới, các tòa chung cư cần hướng tới mô hình quản lý hiện đại này. Chuẩn mực văn hóa chung cư quy định càng chi tiết càng tốt. Phải có những quy chuẩn, quy phạm đạo đức đối với cư dân ở chung cư để mỗi người phải biết tự trọng hơn với bản thân và biết tôn trọng người khác thì mới tạo dựng được văn hóa chung cư.

Quá trình xây dựng văn hóa sống ở mỗi chung cư phụ thuộc vào từng cá nhân cư dân, nhưng cũng rất cần một ban quản lý chuyên nghiệp, biết giữ gìn nét văn hóa của người Việt và áp dụng hợp lý vào cuộc sống chung cư thời hiện đại. Việc xây dựng văn hóa chung cư đòi hỏi trách nhiệm của chủ đầu tư, cư dân và sự vào cuộc của cơ quan chức năng, nhưng hai chủ thể quan trọng nhất vẫn là cư dân và chủ đầu tư. Làm sao để văn hóa chung cư thật sự thấm vào mỗi cư dân, để chính họ đồng tình, ủng hộ, tự nguyện thực hiện, góp ý và giám sát lẫn nhau trong đời sống hằng ngày thì lúc đó mới thật sự có một lối sống cộng đồng bền vững.

QUANG ĐÔNG