Xây dựng thương hiệu quốc gia cho sầu riêng Việt Nam

Quang cảnh cuộc họp. Ảnh: chinhphu.vn

Chiều 10/8, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì họp về tình hình thực hiện Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP của Chính phủ (ban hành ngày 31/7/2026 về đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói) liên quan đến tiêu thụ, xuất khẩu sầu riêng.

Xuất khẩu sầu riêng dự kiến trên 4 tỷ USD

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, năm 2026, diện tích sầu riêng cả nước ước đạt khoảng 200.000 ha, trong đó, diện tích cho sản phẩm là 129.500 ha, sản lượng dự kiến khoảng 2,08 triệu tấn. 

7 tháng năm 2026, cả nước đã thu hoạch 768.000 tấn sầu riêng. Trong 5 tháng cuối năm, dự kiến còn khoảng 1,3 triệu tấn, tập trung chủ yếu tại khu vực Tây Nguyên, trong đó, Đắk Lắk khoảng 500.000 tấn, Lâm Đồng 300.000 tấn và Gia Lai 58.000 tấn.

Do sản lượng tập trung trong thời gian ngắn, từ tháng 8 đến tháng 10, nên yêu cầu đặt ra là phải tổ chức tốt công tác thu hoạch, kiểm nghiệm, sơ chế và logistics, qua đó tránh nguy cơ ùn ứ và giảm áp lực trong thời gian cao điểm.

Sầu riêng Việt Nam xuất khẩu chủ yếu dưới dạng quả tươi chính ngạch. Năm 2025, xuất khẩu sầu riêng đạt gần 1 triệu tấn quả tươi và 117.000 tấn đông lạnh. Trong 7 tháng đầu năm 2026, cả nước xuất khẩu 493.000 tấn, với giá trị khoảng 950,7 triệu USD, tăng 31% so với cùng kỳ.

Về mục tiêu đặt ra trong năm nay, theo Thứ trưởng, xuất khẩu sầu riêng chắc chắn đạt trên 4 tỷ USD. Sầu riêng Việt Nam hiện đã xuất khẩu sang hơn 20 quốc gia. Tháng 7 vừa qua, Ấn Độ chính thức cho phép nhập khẩu sầu riêng tươi của Việt Nam. Bộ NN&MT cũng đang đàm phán với Australia, New Zealand và các thị trường khác nhằm tiếp tục mở rộng đầu ra cho sản phẩm.

Về năng lực kiểm nghiệm, hiện có 50 phòng kiểm nghiệm được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) chấp thuận, trong đó 47 phòng kiểm Cadimi và 39 phòng kiểm Vàng O. Tổng công suất đạt khoảng 13.000 mẫu/ngày đối với Cadimi và 10.000 mẫu/ngày đối với Vàng O. 

Hệ thống kiểm nghiệm cơ bản đáp ứng nhu cầu, kể cả trong cao điểm vụ mùa, khi sản lượng có thể lên tới khoảng 800-900 lô hàng/ngày.

Bên cạnh những kết quả đạt được, ngành hàng sầu riêng đang đối mặt với một số khó khăn, thách thức. Trước thực tế này, Bộ NN&MT xác định một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu kết luận. Ảnh: chinhphu.vn

Các bộ, ngành, địa phương phải quan tâm đến việc xây dựng thương hiệu sầu riêng

Kết luận tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP đã được triển khai quyết liệt, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc liên quan đến mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng.

Theo Phó Thủ tướng, sầu riêng đang là ngành hàng có hiệu quả kinh tế cao, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân. Với kết quả đạt được và trong bối cảnh đang bước vào mùa thu hoạch chính, mục tiêu xuất khẩu sầu riêng trên 4 tỷ USD trong năm nay là hoàn toàn có khả năng đạt được.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng lưu ý, đây cũng là ngành hàng đang phát triển nhanh, đòi hỏi phải có giải pháp căn cơ, lâu dài để tổ chức lại sản xuất, kiểm soát chất lượng, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm. Phó Thủ tướng yêu cầu:

Thứ nhất, rà soát, tổ chức lại sản xuất, đặc biệt là quy hoạch các vùng sầu riêng cũng như các vùng trồng cây ăn quả.

Từ bài học của ngành hàng sầu riêng, Phó Thủ tướng đề nghị ngành nông nghiệp phải rà soát, quản lý chặt chẽ diện tích, đồng thời tăng cường khuyến cáo để người dân có đầy đủ thông tin trước khi quyết định sản xuất. Không để xảy ra tình trạng người dân "đua nhau" mở rộng diện tích sầu riêng, đến một thời điểm dẫn đến dư thừa sản phẩm, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất và thu nhập của người dân.

Khuyến khích các doanh nghiệp xuất khẩu nâng cao trách nhiệm, gắn bó với người nông dân và địa phương, tổ chức sản xuất minh bạch, bài bản. Doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng phải tham gia hỗ trợ người dân, đồng thời góp phần xây dựng thương hiệu quốc gia cho sầu riêng Việt Nam.

Các bộ, ngành, địa phương phải quan tâm đến việc xây dựng thương hiệu sầu riêng. Mục tiêu là từng bước tạo dựng thương hiệu để khi nói đến sầu riêng, thị trường quốc tế biết đến Việt Nam; đồng thời khẳng định chất lượng sầu riêng Việt Nam, nhất là sản phẩm từ những vùng sản xuất có lợi thế như Tây Nguyên.

Thứ hai, nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Phó Thủ tướng yêu cầu hướng dẫn người dân thực hiện đúng quy trình canh tác an toàn, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định. Việc kiểm soát chất lượng phải được thực hiện chặt chẽ từ quá trình sản xuất đến thu hoạch, đóng gói và xuất khẩu.

Bộ NN&MT phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ nâng cao năng lực, số lượng các cơ sở kiểm nghiệm nông sản; tăng cường theo dõi, kiểm tra việc thực hiện tại các địa phương. Những địa phương có vùng trồng lớn nhưng số lượng cơ sở kiểm nghiệm còn ít phải chủ động làm việc để bổ sung năng lực kiểm nghiệm.

Bộ NN&MT có trách nhiệm hướng dẫn người dân, các cơ sở kiểm nghiệm triển khai đúng quy định; đồng thời tăng cường trách nhiệm, kiểm tra, giám sát các cơ sở kiểm nghiệm, bảo đảm thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ.

Thứ ba, tập trung phát triển hạ tầng sản xuất, đặc biệt là khâu bảo quản, chế biến và hệ thống logistics.

Phó Thủ tướng yêu cầu về lâu dài phải tập trung khuyến khích doanh nghiệp đầu tư các cơ sở sơ chế, bảo quản, chế biến tại các vùng sản xuất tập trung. Qua đó, nâng cao tỷ trọng sản phẩm qua chế biến, nâng cao giá trị sầu riêng và các sản phẩm nông sản. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời góp phần giải quyết áp lực tiêu thụ trong thời điểm sản lượng tập trung lớn.

Thứ tư, tiếp tục tập trung mở rộng thị trường xuất khẩu. Phó Thủ tướng đánh giá, việc mở cửa thị trường Ấn Độ là kết quả tích cực và đề nghị tiếp tục thúc đẩy mở cửa các thị trường Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, UAE và các thị trường có khả năng tiêu thụ sản phẩm.

Tăng cường công tác thông tin, dự báo thị trường để định hướng sản xuất. Các cơ quan chức năng phải chủ động nắm bắt nhu cầu, tiêu chuẩn, yêu cầu của từng thị trường, kịp thời cung cấp thông tin, khuyến cáo để doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, kiểm nghiệm, tìm kiếm và mở rộng thị trường xuất khẩu mới.

Bộ NN&MT tập trung theo dõi việc thực hiện Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP. Những vấn đề phát sinh, vướng mắc phải được hướng dẫn, tháo gỡ ngay cho các địa phương. Đồng thời, tăng cường theo dõi, kiểm tra việc thực hiện tại các địa phương, nhất là những địa phương có vùng trồng lớn nhưng cơ sở kiểm nghiệm còn thiếu. Các địa phương phải chủ động bổ sung cơ sở kiểm nghiệm; nếu khu vực tư nhân không thực hiện thì Nhà nước phải tham gia để bảo đảm yêu cầu.

Đối với UBND các tỉnh, thành phố, Phó Thủ tướng yêu cầu triển khai quyết liệt Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP và xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể tại địa phương.

Các địa phương phải bảo đảm tiến độ cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói; không để ách tắc ở các khâu này cũng như tại các cơ sở kiểm nghiệm, làm ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu; rà soát, quản lý chặt chẽ diện tích sầu riêng; tập trung nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả; tổ chức sản xuất gắn với liên kết chuỗi và nhu cầu thị trường; thường xuyên theo dõi tình hình xuất khẩu để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc…/.