Vững bền thế trận lòng dân miền biên cương

Lìa Xuân Ngọc (hàng đầu, bên trái) trong một lần tham gia hoạt động ngoại khóa tại Học viện Biên phòng.

Ở nhiều xã, bản dọc tuyến biên giới Sơn La, con đường đến trường của không ít học sinh từng có lúc bị ngắt quãng bởi những khó khăn và biến cố gia đình.Từ sự chung tay của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng thông qua chương trình “Nâng bước em tới trường-Con nuôi Đồn Biên phòng”, nhiều em đã được tiếp thêm điều kiện học tập, nuôi dưỡng khát vọng vươn lên. Sau nhiều năm bền bỉ đồng hành, chương trình không chỉ giúp học sinh nghèo viết tiếp ước mơ mà còn góp phần tạo nguồn nhân lực tại chỗ, củng cố thế trận lòng dân, xây dựng biên giới hòa bình, ổn định và phát triển.

Động lực để vươn lên

Nhiều cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Sơn La vẫn nhớ đến cậu học trò người dân tộc H’Mông Lìa Xuân Ngọc, sinh năm 2006, bản Chiềng Tương, xã Lóng Phiêng. Hơn mười năm trước, gia đình nghèo khiến Ngọc có nguy cơ phải nghỉ học để theo bố mẹ lên nương khi đang học lớp 4. Đúng thời điểm ấy, Lìa Xuân Ngọc được Đồn Biên phòng Chiềng Tương nhận đỡ đầu trong chương trình “Nâng bước em tới trường-Con nuôi Đồn Biên phòng”. Những suất học bổng, sách vở, quần áo, chiếc cặp mới cùng những lần cán bộ, chiến sĩ lặn lội ngược núi đến tận nhà động viên đã trở thành động lực giúp cậu học trò nhỏ không bỏ dở học tập.

Trong ký ức của Lìa Xuân Ngọc, điều không bao giờ quên là lần em bị sốt nặng giữa ngày mưa lũ, gia đình không có điều kiện đưa đi chữa trị. Nhận được thông tin, cán bộ Đồn Biên phòng Chiềng Tương vượt quãng đường mưa lũ lên bản, kịp thời điều trị giúp em qua cơn nguy hiểm. Từ sự quan tâm chân thành ấy, hình ảnh người lính biên phòng dần trở thành hình mẫu để em noi theo. Đến nay, cậu học trò năm nào đã trở thành học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội của Học viện Biên phòng, được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam và đang phấn đấu rèn luyện để sau này trở về công tác trên chính tuyến biên giới quê hương.

Từ Học viện Biên phòng, trong lá thư gửi các cán bộ Đồn Biên phòng Chiềng Tương, Lìa Xuân Ngọc viết những dòng đầy xúc động, bày tỏ lòng biết ơn đối với những người cha nuôi đã đồng hành cùng em suốt tuổi thơ: “Học viện Biên phòng, đêm mưa tháng 7 năm 2026! Con chào các bố! Các bố ở đơn vị có khỏe không ạ? Con là Ngọc đây, con đang viết thư từ vọng gác đêm nay. Giữa không gian yên tĩnh của Học viện, con lại nhớ đến các bố, nhớ những ngày gian khó được các bố lặn lội mang cho chiếc cặp mới, tập vở, bộ sách hỗ trợ con đi học mỗi ngày... Điều ấy con nguyện biết ơn cả đời để nỗ lực rèn luyện, trưởng thành như bây giờ...”.

Lìa Xuân Ngọc tâm sự: Nếu không có sự nâng đỡ của các cán bộ, chiến sĩ biên phòng, em không thể có được ngày hôm nay. Chính tình thương, sự hy sinh thầm lặng ấy trở thành động lực để em quyết tâm học tập, rèn luyện, xứng đáng với niềm tin mà các bố nuôi đã dành cho mình. Năm học vừa qua, em đạt danh hiệu Chiến sĩ tiên tiến với điểm tổng kết 7,98. Điều em hướng tới không chỉ là trở thành một sĩ quan biên phòng mà còn được tiếp tục góp sức giữ gìn bình yên trên chính mảnh đất nơi mình sinh ra.

Ở xã biên giới Phiêng Khoài, câu chuyện của em Hoàng Thị Ngân Hà cũng là một mảnh ghép thể hiện rõ sức lan tỏa của chương trình. Sinh ra trong gia đình người Thái có hoàn cảnh khó khăn, Hà từng nhiều lần lo lắng sẽ phải gác lại việc học. Năm 2021, em được Bộ đội Biên phòng Sơn La nhận đỡ đầu. Trong suốt những năm học trung học phổ thông, khoản hỗ trợ hằng tháng cùng sự quan tâm, động viên thường xuyên của cán bộ, chiến sĩ đã giúp Hà yên tâm đến lớp. Điều Hà nhớ nhất không chỉ là số tiền hỗ trợ mà còn là mỗi lần các chú bộ đội lên bản đều mang theo vở mới, hỏi han việc học và nhắc em phải luôn kiên trì theo đuổi ước mơ. Những lời động viên giản dị ấy đã tiếp thêm nghị lực để Hà không ngừng cố gắng. Năm 2024, Hoàng Thị Ngân Hà trúng tuyển Trường đại học Tây Bắc với 25,75 điểm, hiện là sinh viên năm thứ ba ngành Sư phạm tiếng Anh. Hà luôn nuôi dưỡng mong muốn sau khi tốt nghiệp sẽ trở về quê hương, mang tri thức đến với trẻ em vùng cao, để nhiều em nhỏ có hoàn cảnh giống mình tiếp tục phát triển con đường học tập.

Chương trình an sinh giàu tính nhân văn

Không chỉ hỗ trợ, tiếp sức cho học sinh phía Việt Nam, chương trình còn trở thành biểu tượng đẹp của tình đoàn kết Việt Nam-Lào. Một trong nhiều câu chuyện được nhắc nhiều là tại bản Đán, xã Mường Ét, tỉnh Hủa Phăn, nước bạn Lào, cậu học trò Thạo Phe từng phải nghỉ học sau khi bố mất sớm, mẹ đi bước nữa, để lại em sống cùng bà nội già yếu ngoài 80 tuổi và người anh mắc bệnh hiểm nghèo. Khi gánh nặng gia đình đè lên vai, cậu bé tưởng như phải từ bỏ giấc mơ đến lớp. Biết được hoàn cảnh ấy, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Chiềng Khương đã nhận hỗ trợ em từ năm 2016. Đều đặn hằng tháng, cán bộ, chiến sĩ trích một phần tiền lương để giúp Thạo Phe có điều kiện tiếp tục học tập. Thiếu tá Đoàn Văn Khánh, Đội trưởng Đội Thủ tục, Trạm Biên phòng Cửa khẩu Chiềng Khương, người trực tiếp đỡ đầu Thạo Phe, cho biết: “Mỗi lần sang thăm, điều khiến chúng tôi vui nhất là thấy cậu học trò ngày càng tự tin, khỏe mạnh và tiếp tục đến trường”. Bà Nang Nọi Phôm Mi Xay, bà nội của Thạo Phe, chia sẻ: “Bộ đội Việt Nam từ lâu đã trở thành người thân trong gia đình. Nhờ sự quan tâm của bộ đội Việt Nam, bà cháu tôi không chỉ được hỗ trợ thuốc men, chăm sóc sức khỏe mà còn có thêm niềm tin để cháu tôi tiếp tục học tập”.

Hoàng Thị Ngân Hà (thứ hai từ trái sang) trong một lần tham gia hoạt động nghiệp vụ sư phạm với các bạn.

Còn nhớ hôm tại điểm trường Cụm bản Đán, xã Mường Ét, khi nhắc về cậu học trò Thạo Phe, thầy giáo Khên Thong đã đánh giá Thạo Phe là học sinh giàu nghị lực và luôn nỗ lực vươn lên trong học tập. Thầy chia sẻ: Sự đồng hành của Bộ đội Biên phòng Việt Nam không chỉ giúp một học sinh Lào có cơ hội tiếp tục đến trường mà còn thể hiện tình đoàn kết đặc biệt giữa Nhân dân hai nước Việt Nam-Lào.

Đến nay, các Đồn Biên phòng thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La đã nhận nuôi dưỡng 14 học sinh theo chương trình “Con nuôi Đồn Biên phòng”; đỡ đầu 119 học sinh thông qua chương trình “Nâng bước em tới trường”, trong đó có 9 học sinh nước bạn Lào; có 23 em đã trưởng thành, tiếp tục theo học tại các trường đại học, cao đẳng, học viện và nhà trường Quân đội.

Cùng với đó, Dự án “Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nâng bước em tới trường” đang hỗ trợ thêm 155 học sinh dân tộc thiểu số khu vực biên giới với tổng kinh phí gần 1,2 tỷ đồng mỗi năm. Nhiều mô hình ý nghĩa như “Ươm mầm xanh biên giới-Vững bước tới tương lai”, “Bữa sáng cho em”, “Tiếp sức mùa thi” được duy trì hiệu quả, góp phần giảm tỷ lệ học sinh bỏ học và tạo điều kiện để các em yên tâm học tập… Đại tá Vũ Đức Tú, Phó Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La cho biết: Đối với mỗi cán bộ, chiến sĩ, việc đồng hành cùng học sinh vùng biên giới không chỉ là trách nhiệm mà còn là tình cảm và sự tri ân đối với người dân đã nhiều năm gắn bó, cùng Bộ đội Biên phòng bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Những cuốn sách, suất học bổng hay sự động viên chân thành hôm nay đang góp phần hình thành một lớp trí thức trẻ lớn lên từ vùng biên giới của Sơn La. Đó không chỉ là kết quả của một chương trình an sinh giàu tính nhân văn mà còn là sự đầu tư cho tương lai lâu dài của vùng biên giới, nơi mỗi em học sinh đồng bào các dân tộc trưởng thành sẽ trở thành một “cột mốc lòng dân”, góp phần giữ gìn chủ quyền, phát triển quê hương và củng cố nền biên phòng toàn dân vững chắc.