Vun đắp tinh thần kinh doanh

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, năm 2023, cả nước có 159,3 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng số vốn đăng ký là 1.521,3 nghìn tỷ đồng, tăng 7,2% về số doanh nghiệp so với năm trước. Bên cạnh đó, còn có 58,4 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, nâng tổng số doanh nghiệp thành lập mới và hoạt động trở lại trong năm 2023 lên con số 217,7 nghìn, tăng 4,5%. Bình quân một tháng có 18,1 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay lại hoạt động.

Dù số vốn đăng ký của doanh nghiệp thành lập mới giảm 4,4% so với năm 2022, đạt bình quân khoảng 9,5 tỷ đồng/doanh nghiệp (tương ứng với giảm 10,8%) song đặt trong bối cảnh năm 2023 cực kỳ khó khăn, thậm chí còn hơn cả thời Covid-19, thì việc tiếp tục có nhiều doanh nghiệp gia nhập thị trường là điều hết sức đáng mừng.

Có chuyên gia lý giải, doanh nghiệp thành lập mới tăng lên do các hộ kinh doanh cần làm ăn chính thức nên chuyển đổi sang doanh nghiệp và những cá nhân kinh doanh trên không gian mạng cũng phải đăng ký kinh doanh. Số doanh nghiệp này đa phần thuộc lĩnh vực thương mại, dịch vụ nên vốn đăng ký mới không nhiều.

Phân tích trên có thể đúng, hoặc có thể chưa đủ, song điều không thể phủ nhận là tinh thần kinh doanh của người Việt chưa bao giờ gián đoạn, kể cả trong những lúc khó khăn. Sau mỗi cuộc khủng hoảng kinh tế, các doanh nghiệp Việt thường chứng tỏ sức sống mãnh liệt nhất. Chẳng hạn, khi khủng hoảng tài chính Mỹ năm 2007 - 2008 lan đến Việt Nam, nhiều người lo ngại sẽ có hàng loạt doanh nghiệp phá sản, đặc biệt là những doanh nghiệp nhỏ và vừa; nhưng khi “bão qua”, số doanh nghiệp phá sản là không đáng kể. Bởi rất năng động và linh hoạt, doanh nghiệp Việt thường biết cách vượt khó để tồn tại và tìm đường phát triển.

Vì lẽ đó, có thể nói rằng, vun đắp tinh thần kinh doanh của người Việt và phát huy cao nhất những ưu điểm đặc biệt của cộng đồng doanh nghiệp Việt, là việc làm khôn ngoan và cần thiết để đi qua năm 2024 được dự báo sẽ đối mặt với những thách thức rất lớn.

Trong bối cảnh khủng hoảng và khó khăn, doanh nghiệp nào cũng phải áp dụng một số biện pháp thông dụng như cắt giảm chi phí, cố gắng duy trì quan hệ với bạn hàng, với ngân hàng, chuyển hướng và mở rộng thị trường, cải cách quản trị doanh nghiệp, nhân sự, tiền lương, cơ cấu lại nợ và các khoản đầu tư... Tất nhiên, doanh nghiệp hơn, thua nhau là ở cách học và áp dụng bài học vào thực tiễn của mình. Vậy nhưng điểm có thể khác biệt giữa các quốc gia chính là sự giúp đỡ từ Chính phủ và điều này lại mang tính quyết định trong việc đưa cộng đồng doanh nghiệp “vượt bão”.

Với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, sự giúp đỡ ấy bao gồm cả việc thúc đẩy hạ tầng “cứng” - tập trung đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, và thúc đẩy hạ tầng “mềm” - tháo gỡ rào cản về thể chế, cơ chế, chính sách; đẩy nhanh lộ trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; tăng cường xử lý thủ tục hành chính trên nền tảng trực tuyến; tập trung nâng cao năng lực quản lý nhà nước, quản trị xã hội, trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ…

Cũng phải nói thêm rằng, thúc đẩy hạ tầng “mềm” là biện pháp ít tốn kém nhưng có tác dụng lớn trong việc vun đắp tinh thần kinh doanh cũng như thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh năng suất hơn, hiệu quả hơn, ít rủi ro, an toàn và bền vững hơn. Và Quốc hội, trong thẩm quyền của mình cần coi giám sát năng lực cải cách thủ tục hành chính, tính hiệu quả của thực thi thủ tục hành chính là công việc quan trọng lúc này.