Việc làm và thu nhập tăng, thị trường lao động giữ nhịp ổn định

Việc làm phục hồi rõ nét, khu vực thành thị tiếp tục dẫn dắt

Số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy, trong quý IV năm 2025, số lao động có việc làm trên cả nước đạt 52,7 triệu người, tăng 477,5 nghìn người so với quý trước và tăng 656,2 nghìn người so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng tương ứng 0,9% so với quý III và 1,26% so với cùng kỳ cho thấy tốc độ tạo việc làm trong quý cuối năm đã được cải thiện rõ rệt, cao hơn so với nhiều năm trong giai đoạn 2021–2025, ngoại trừ năm 2021 chịu tác động đặc biệt của đại dịch Covid-19.

Lao động có việc làm quý III và quý IV, giai đoạn 2021-2025 (triệu người)

Khu vực thành thị tiếp tục giữ vai trò là động lực chính của thị trường lao động. Trong quý IV, số lao động có việc làm ở khu vực này đạt 20,7 triệu người, chiếm 39,3% tổng số lao động có việc làm cả nước. So với quý trước, khu vực thành thị tăng thêm 384,2 nghìn lao động, và so với cùng kỳ năm trước tăng tới 593,8 nghìn người. Mức tăng này phản ánh sự phục hồi ổn định của các hoạt động sản xuất – kinh doanh, thương mại, dịch vụ và du lịch tại các đô thị lớn.

Tính chung cả năm 2025, số lao động có việc làm đạt 52,4 triệu người, tăng 578,3 nghìn người so với năm 2024, tương ứng mức tăng 1,12%. Đáng chú ý, khoảng 90% mức tăng việc làm trong năm đến từ khu vực thành thị, với số lao động có việc làm tăng thêm 518,1 nghìn người, tương đương tăng 2,6%. Trong khi đó, khu vực nông thôn chỉ tăng 60,2 nghìn người, tương ứng tăng 0,2%, cho thấy sự chênh lệch khá rõ về khả năng tạo việc làm giữa hai khu vực.

Xét theo khu vực kinh tế, trong quý IV năm 2025, khu vực dịch vụ tiếp tục chiếm tỷ trọng cao nhất với 40,8% tổng số lao động có việc làm, tương đương 21,5 triệu người. Khu vực công nghiệp và xây dựng đứng thứ hai với 33,8%, tương đương 17,8 triệu người, trong khi khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 25,4%, tương đương 13,4 triệu người.

Cơ cấu lao động có việc làm phân theo khu vực kinh tế, giai đoạn 2021-2025 (%)

So với quý trước, lao động khu vực dịch vụ tăng thêm 207,2 nghìn người, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 229,7 nghìn người. So với cùng kỳ năm trước, khu vực dịch vụ tăng mạnh nhất với 521,4 nghìn người, tiếp theo là công nghiệp và xây dựng tăng 264,8 nghìn người. Ngược lại, lao động khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản giảm 130,0 nghìn người so với cùng kỳ, dù vẫn tăng nhẹ 40,6 nghìn người so với quý trước.

Tính chung cả năm 2025, xu hướng này tiếp tục được củng cố. Lao động khu vực dịch vụ đạt 21,4 triệu người, tăng 589,6 nghìn người, tương ứng tăng 2,8% so với năm 2024, đóng góp lớn nhất vào mức tăng lao động chung. Khu vực công nghiệp và xây dựng có 17,5 triệu lao động, tăng 183,3 nghìn người, tương ứng tăng 1,1%. Ngược lại, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản giảm 194,7 nghìn lao động, tương ứng giảm 1,4%.

Cơ cấu lao động năm 2025 vì vậy tiếp tục chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa và phát triển dịch vụ, phù hợp với mục tiêu nâng cao năng suất lao động và chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế.

Thu nhập bình quân tăng, đời sống người lao động cải thiện

Cùng với sự gia tăng về số lượng việc làm, thu nhập của người lao động trong quý IV và cả năm 2025 cũng ghi nhận những cải thiện đáng kể. Theo Cục Thống kê, thu nhập bình quân tháng của người lao động trong quý IV năm 2025 đạt 8,7 triệu đồng, tăng 323 nghìn đồng so với quý trước, tương ứng tăng 3,9%, và tăng 508 nghìn đồng so với cùng kỳ năm trước, tương ứng tăng 6,2%.

Thu nhập và tốc độ tăng/giảm bình quân tháng của lao động quý IV so với cùng kỳ năm trước, giai đoạn 2020-2025

Mức tăng thu nhập trong quý IV cao hơn rõ rệt so với quý trước, phù hợp với đặc thù những tháng cuối năm khi nhiều doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh để đáp ứng nhu cầu thị trường, qua đó tạo điều kiện tăng giờ làm và thu nhập cho người lao động.

Xét theo giới tính, thu nhập bình quân tháng của lao động nam trong quý IV đạt 9,8 triệu đồng, cao gấp 1,32 lần so với lao động nữ (7,4 triệu đồng). Xét theo khu vực cư trú, lao động ở khu vực thành thị có thu nhập bình quân 10,4 triệu đồng/tháng, cao gấp 1,38 lần so với khu vực nông thôn (7,6 triệu đồng).

Xét theo khu vực kinh tế, thu nhập bình quân tháng của người lao động quý IV năm 2025 tăng ở cả ba khu vực. Lao động khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản có mức thu nhập bình quân 5,2 triệu đồng, tăng 7,5% so với quý trước và tăng 8,4% so với cùng kỳ năm trước – mức tăng cao nhất trong ba khu vực. Khu vực dịch vụ đạt 10,3 triệu đồng, tăng 4,0% so với quý trước và tăng 6,8% so với cùng kỳ. Khu vực công nghiệp và xây dựng đạt 9,3 triệu đồng, tăng 2,0% so với quý trước và tăng 3,6% so với cùng kỳ.

Tốc độ tăng/giảm thu nhập bình quân tháng của người lao động theo khu vực kinh tế, quý IV so với cùng kỳ năm trước, giai đoạn 2021-2025 (%)

Tính chung cả năm 2025, thu nhập bình quân tháng của người lao động đạt 8,4 triệu đồng, tăng 685 nghìn đồng, tương ứng tăng 8,9% so với năm 2024. Lao động nam có thu nhập bình quân 9,5 triệu đồng, cao gấp 1,32 lần lao động nữ (7,2 triệu đồng). Lao động khu vực thành thị đạt 10,1 triệu đồng/tháng, cao gấp 1,39 lần so với khu vực nông thôn (7,3 triệu đồng).

Đối với nhóm lao động làm công hưởng lương, thu nhập bình quân tháng năm 2025 đạt 9,5 triệu đồng, tăng 9,1% so với năm trước. Lao động nam hưởng lương đạt 9,9 triệu đồng/tháng, cao hơn 1,11 lần so với lao động nữ (8,9 triệu đồng). Lao động hưởng lương ở khu vực thành thị có thu nhập bình quân 10,5 triệu đồng, gấp 1,23 lần khu vực nông thôn.

Những con số này cho thấy đời sống vật chất của người lao động trong năm 2025 đã được cải thiện đáng kể, dù vẫn tồn tại khoảng cách thu nhập giữa các nhóm giới tính và khu vực cư trú.

Thất nghiệp duy trì ở mức thấp, song áp lực với lao động trẻ còn lớn

Song song với những tín hiệu tích cực về việc làm và thu nhập, tình hình thất nghiệp trong năm 2025 nhìn chung được kiểm soát ổn định. Trong quý IV năm 2025, số người thất nghiệp trong độ tuổi lao động khoảng 1,07 triệu người, tăng 13,1 nghìn người so với quý trước và tăng 16,7 nghìn người so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động vẫn ở mức 2,22%, giảm nhẹ 0,01 điểm phần trăm so với quý trước và tương đương cùng kỳ năm trước.

Số người và tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động theo quý, giai đoạn 2022-2025

Đáng chú ý, tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị tiếp tục duy trì dưới mức 3%. Việc số doanh nghiệp gia nhập thị trường cao hơn số doanh nghiệp rút lui, cùng với sự khởi sắc của hoạt động xuất nhập khẩu và du lịch, đã góp phần quan trọng trong việc duy trì ổn định thị trường lao động.

Tính chung cả năm 2025, cả nước có khoảng 1,06 triệu người thất nghiệp trong độ tuổi lao động, tăng nhẹ 2,8 nghìn người so với năm 2024. Tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động là 2,22%, giảm 0,02 điểm phần trăm so với năm trước, tiệm cận mức trước đại dịch Covid-19.

Số người và tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động, giai đoạn 2019-2025

Tuy nhiên, thất nghiệp trong nhóm thanh niên tiếp tục là vấn đề đáng lưu ý. Trong quý IV năm 2025, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên từ 15–24 tuổi ở mức 9,04%, cao hơn đáng kể so với tỷ lệ thất nghiệp chung. So với quý trước, tỷ lệ này tăng 0,06 điểm phần trăm, và so với cùng kỳ năm trước tăng tới 1,1 điểm phần trăm. Tỷ lệ thất nghiệp thanh niên khu vực thành thị đạt 11,12%, cao hơn 3,31 điểm phần trăm so với khu vực nông thôn.

Cùng với đó, trong quý IV năm 2025, cả nước có khoảng 1,4 triệu thanh niên từ 15–24 tuổi không có việc làm và không tham gia học tập, đào tạo, chiếm 10,2% tổng số thanh niên. Dù giảm 169,2 nghìn người so với quý trước, con số này vẫn tăng 124,3 nghìn người so với cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ này cao hơn ở khu vực nông thôn so với thành thị, và ở nữ thanh niên so với nam thanh niên.

Những con số trên cho thấy, dù thị trường lao động năm 2025 đã phục hồi và ổn định hơn, song các thách thức mang tính cơ cấu, đặc biệt đối với lao động trẻ, vẫn hiện hữu. Điều này đặt ra yêu cầu tăng cường hơn nữa công tác định hướng nghề nghiệp, phân luồng giáo dục, cũng như gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của thị trường lao động, nhằm tận dụng hiệu quả hơn nguồn nhân lực trong giai đoạn tới.

Lê Đỗ