Từ lắp ráp đến bán dẫn: Bước nhảy vọt của doanh nghiệp công nghệ Việt

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: "Khoa học công nghệ và chuyển đổi số không còn là lựa chọn, mà là yếu tố quyết định thắng lợi trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia"

Năm 2025 được xác định là cột mốc lịch sử của ngành công nghệ Việt Nam với những đột phá mạnh mẽ về thể chế và sự lớn mạnh vượt bậc của cộng đồng doanh nghiệp. Tại Diễn đàn quốc gia phát triển doanh nghiệp công nghệ Việt Nam lần thứ VII, thông điệp về một Việt Nam tự chủ, sáng tạo và sẵn sàng dẫn dắt thế giới đã trở nên rõ nét hơn bao giờ hết.

Khơi thông nguồn lực cho đổi mới sáng tạo

Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng khẳng định năm 2025 là năm ghi dấu những bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý cho nền kinh tế số. Ông ghi nhận và đánh giá cao Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) trong việc chủ động phối hợp tổ chức một diễn đàn mang tầm vóc quốc gia, nơi hội tụ của trí tuệ, tinh thần trách nhiệm và sự tâm huyết với vận mệnh phát triển của đất nước.

Điểm nhấn quan trọng nhất trong phát biểu của Phó Thủ tướng chính là việc nhấn mạnh vai trò của Nghị quyết 193 về thí điểm cơ chế, chính sách đột phá phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây được coi là "chìa khóa vàng" mở ra không gian phát triển mới cho các doanh nghiệp. Cùng với đó, việc Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia phát triển kinh tế số, xã hội số và đặc biệt là Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn đã tạo nên một hành lang pháp lý vững chắc, thống nhất.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng khẳng định năm 2025 là năm ghi dấu những bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý cho nền kinh tế số

Phó Thủ tướng nhấn mạnh: "Thể chế phát triển công nghệ số và đổi mới sáng tạo là động lực tăng trưởng mới. Khoa học công nghệ và chuyển đổi số không còn là lựa chọn, mà là yếu tố quyết định thắng lợi trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia." Ông đề nghị Bộ KH&CN cần tiếp thu nghiêm túc các kiến nghị thiết thực từ các diễn giả để tiếp tục tinh chỉnh chính sách, tạo động lực mạnh mẽ hơn nữa cho cộng đồng doanh nghiệp công nghệ trong giai đoạn tới.

Khẳng định vị thế trí tuệ Việt

Nhìn lại chặng đường 5 năm (2020-2025), ngành công nghệ Việt Nam đã có những bước tiến thần tốc, biến những điều không thể thành có thể. Theo báo cáo tại diễn đàn, doanh thu toàn ngành công nghệ năm 2025 ước đạt con số kỷ lục 198 tỉ USD, tăng trưởng gần 26% so với năm 2024. Đây là mức tăng trưởng ấn tượng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn còn nhiều biến động.

Đặc biệt, kim ngạch xuất khẩu sản phẩm công nghệ số đã vươn tới mốc 172 tỉ USD, tăng 1,7 lần so với năm 2020. Việt Nam không còn chỉ xuất khẩu các linh kiện thô hay gia công phần mềm đơn giản. Sản phẩm trí tuệ Việt đã hiện diện và chinh phục được những thị trường khó tính nhất như Mỹ, Liên minh Châu Âu (EU) và Nhật Bản. Với doanh thu từ thị trường nước ngoài ước đạt 15 tỉ USD từ hơn 2.100 doanh nghiệp, thương hiệu công nghệ Việt Nam đã chính thức ghi danh trên bản đồ số toàn cầu, sẵn sàng tham gia giải quyết các bài toán mang tính quốc tế.

Sự lớn mạnh về quy mô doanh nghiệp cũng là một điểm sáng. Năm 2025, Việt Nam tự hào có 80.000 doanh nghiệp công nghệ, tăng 1,4 lần so với năm 2020, tạo việc làm cho hơn 1,9 triệu lao động. Đội ngũ này chính là lực lượng xung kích, đóng vai trò nòng cốt trong việc thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới cho đất nước.

Hiện thực hóa cuộc cách mạng hạ tầng và đời sống số

Infographic: NP

Không chỉ dừng lại ở các con số kinh tế, thành tựu của doanh nghiệp công nghệ còn hiện hữu rõ nét trong đời sống của mỗi người dân. Tính đến năm 2025, mạng 5G đã phủ sóng tới 90% dân số, biến Internet tốc độ cao thành một dịch vụ thiết yếu tương đương với điện và nước. Đáng chú ý, tốc độ Internet di động của Việt Nam đã chính thức lọt vào Top 20 thế giới, tạo nền móng vững chắc cho mọi hoạt động kinh tế số.

Infographic: NP

Thương mại điện tử đã bứt phá ngoạn mục khi đạt doanh thu 36 tỉ USD, tăng gấp 3 lần so với năm 2020. Song hành cùng đó là sự chuyển mình của hạ tầng tài chính: giá trị thanh toán không dùng tiền mặt năm 2025 ước tính gấp 26 lần GDP với hơn 20 tỉ giao dịch mỗi năm. Những con số này minh chứng cho việc chuyển đổi số đã len lỏi vào từng ngõ ngách của nền kinh tế, từ các tập đoàn lớn đến các hộ kinh doanh cá thể.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cũng chỉ ra rằng, từ chỗ chỉ gia công và lắp ráp, các doanh nghiệp Việt đã làm chủ được các công nghệ lõi chiến lược như thiết bị hạ tầng 5G, trung tâm dữ liệu (Data Center), điện toán đám mây (Cloud) và trí tuệ nhân tạo (AI). Đây là nền tảng để Việt Nam tự tin tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu - ngành công nghiệp được coi là "trái tim" của mọi công nghệ hiện đại.

Sứ mệnh mới cho chặng đường hướng tới 2026

Đáp từ chỉ đạo của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng chia sẻ, diễn đàn lần này với chủ đề "Sáng tạo tại Việt Nam, làm ra tại Việt Nam - để dẫn dắt" chính là lời hiệu triệu cho một chặng đường mới. Đây không chỉ là một sự kiện thường niên, mà là hành động thiết thực chào mừng Đại hội lần thứ XIV của Đảng vào tháng 1.2026.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định: "Năm 2026 sẽ là khởi đầu cho một giai đoạn mới của dân tộc, nơi trí tuệ Việt Nam không chỉ phục vụ đất nước mà còn góp phần dẫn dắt xu hướng công nghệ thế giới."

Mục tiêu cốt lõi trong giai đoạn tới là đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển với KHCN và đổi mới sáng tạo là động lực chính. Diễn đàn đã thu hút hơn 1.500 đại biểu cùng nhiều màn trình diễn công nghệ thực tế, giải quyết trực tiếp các bài toán khó của quốc gia về y tế, giáo dục, năng lượng và môi trường. Đặc biệt, 8 doanh nghiệp công nghệ đầu tàu đã tiên phong nhận nhiệm vụ phát triển các sản phẩm chiến lược, cam kết sẽ có những kết quả bứt phá vào năm 2026.

Kết thúc bài phát biểu, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định: "Cộng đồng doanh nghiệp công nghệ Việt Nam xin nhận nhiệm vụ và quyết tâm triển khai quyết liệt, hiệu quả bằng hành động. Năm 2026 sẽ là khởi đầu cho một giai đoạn mới của dân tộc, nơi trí tuệ Việt Nam không chỉ phục vụ đất nước mà còn góp phần dẫn dắt xu hướng công nghệ thế giới."

Diễn đàn quốc gia phát triển doanh nghiệp công nghệ Việt Nam lần thứ 7 đã khép lại, nhưng tinh thần "Sáng tạo tại Việt Nam" đã mở ra một trang sử mới. Với sự đồng hành của Chính phủ, sự đột phá về thể chế và khát vọng của hàng chục nghìn doanh nghiệp, Việt Nam đang vững vàng tiến vào kỷ nguyên dẫn dắt trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Nam Phong - Trí Lâm