Tranh cãi… lệch chuẩn

Vụ việc đêm nhạc “Về đây bốn cánh chim trời” bị hủy ngay sát giờ diễn, kéo theo việc bà Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Ngọc Việt bị khởi tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản đã nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh cãi dữ dội trên mạng xã hội. Trong khi cơ quan chức năng vẫn đang trong quá trình điều tra, chưa có kết luận cuối cùng, thì trên không gian mạng, “phiên tòa dư luận” đã được mở ra.

Hai luồng ý kiến hình thành khá rõ rệt. Một bộ phận bênh vực bà Hà, cho rằng bà là nạn nhân của hoàn cảnh, bị dồn ép bởi nhiều phía; từ đó quay sang chỉ trích các nghệ sĩ, cho rằng họ thiếu trách nhiệm, thiếu tình người, “tàn nhẫn khi hủy show” để đẩy người khác vào tù. Ở chiều ngược lại, không ít ý kiến đứng về phía các nghệ sĩ, khẳng định họ làm việc dựa trên hợp đồng và nguyên tắc nghề nghiệp, không thể vì cảm tính mà tiếp tay cho một thị trường biểu diễn thiếu minh bạch, thiếu chuyên nghiệp.

Nếu dừng lại ở việc nêu quan điểm, phân tích đúng sai… thì tranh cãi nói trên là điều hoàn toàn bình thường trong một xã hội đa chiều. Thế nhưng, điều đáng lo ngại là nhiều cuộc tranh luận trên mạng xã hội đã nhanh chóng trượt dài sang công kích cá nhân, quy chụp, thậm chí bôi nhọ danh dự người khác. Dưới các bài viết liên quan, khá nhiều những bình luận kiểu như gọi nghệ sĩ là “đồ lưu manh”, “máu lạnh”, “chỉ biết có tiền”; hay ở chiều ngược lại, dùng những từ ngữ nặng nề để xúc phạm cá nhân bà Hà, quy kết bà là “lừa đảo chuyên nghiệp”, “cháy nhà ra mặt chuột”, “đáng đi tù từ lâu”…

Đáng nói hơn, nhiều người tham gia tranh cãi dường như không còn quan tâm đến sự thật hay tính pháp lý của vụ việc, mà chỉ chăm chăm bảo vệ “phe” mình đã chọn. Ai có ý kiến trái chiều lập tức bị quy chụp là “được thuê viết bài”, “ăn tiền”, “một phường lừa đảo”… hoặc bị tấn công bằng những lời lẽ cay nghiệt. Không gian mạng, từ chỗ là nơi trao đổi thông tin, bày tỏ chính kiến đã trở thành nơi xả bức xúc và thể hiện sự cực đoan.

Thực tế này cho thấy một bộ phận người dùng mạng xã hội đang thiếu kỹ năng tranh luận văn minh và thiếu trách nhiệm với phát ngôn của mình. Việc ẩn danh hoặc “núp sau màn hình” khiến nhiều người dễ dàng buông lời xúc phạm mà không cân nhắc hậu quả. Họ quên rằng phía sau mỗi cái tên bị công kích là con người thật với gia đình, danh dự và cuộc sống bị ảnh hưởng nặng nề bởi những lời phán xét vô trách nhiệm.

Mạng xã hội không phải là nơi đứng ngoài pháp luật, càng không phải là diễn đàn để ai muốn nói gì thì nói. Tôn trọng sự thật, tôn trọng pháp luật và tôn trọng người khác chính là nền tảng của một môi trường tranh luận lành mạnh. Khi chưa có kết luận cuối cùng từ cơ quan chức năng, điều cần thiết nhất có lẽ là sự tỉnh táo, chừng mực và văn minh trong mỗi bình luận. Bởi cách chúng ta tranh cãi hôm nay cũng chính là tấm gương phản chiếu văn hóa ứng xử của xã hội trên không gian mạng.

Minh Hằng