TP.HCM còn mưa lớn đến bao giờ?

Mưa lớn khiến nhiều tuyến đường ở TP.HCM ngập nước, giao thông gặp khó trong những ngày qua. Ảnh: Hoài Bảo.

TP.HCM những ngày qua liên tục có mưa, nhiều khu vực xuất hiện mưa lớn từ sáng đến chiều tối. Đáng chú ý là hai trận mưa vào giờ tan tầm ngày 8/9 và 10/9, khiến nhiều tuyến đường ngập sâu, giao thông gặp khó khăn.

Số liệu từ Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, từ 7h đến 21h ngày 10/9, nhiều điểm đo tại TP.HCM và khu vực lân cận ghi nhận lượng mưa trên 100 mm. Cát Lái có lượng mưa lớn nhất với 123,2 mm, tiếp đến là Củ Chi 118,2 mm và Thủ Đức 107,4 mm.

Mưa không chỉ tập trung ở một vài khu vực mà trải rộng trên nhiều địa bàn Nam Bộ. Theo chuyên gia khí tượng, thời tiết Nam Bộ đang chịu tác động của nhiều hình thế, khiến mưa diện rộng và các điểm mưa to vẫn có khả năng tiếp diễn trong những ngày tới.

Đợt mưa diện rộng hiếm gặp

Trao đổi với Tri Thức - Znews, ông Trần Văn Hưng, Phó giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ, cho biết nguyên nhân chính của đợt mưa là sự hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới, với trục đang nằm trên khu vực Nam Trung Bộ và Nam Bộ.

Đây là vùng thời tiết có khả năng tập trung và nâng không khí ẩm lên cao. Khi kết hợp với các vùng hội tụ gió trên Nam Bộ, điều kiện hình thành mây đối lưu trở nên thuận lợi hơn. Những đám mây phát triển mạnh có thể tạo ra các trận mưa với cường độ lớn, đồng thời khiến phạm vi mưa mở rộng thay vì chỉ xuất hiện cục bộ ở một vài phường.

Trận mưa ngày 10/9 khiến một số tuyến đường phường Bình Thạnh, An Khánh ngập sâu. Ảnh: Hoài Bảo.

Điểm đáng chú ý là dải hội tụ này chưa rời khỏi khu vực. Trong những ngày tới, nó vẫn tiếp tục chi phối thời tiết Nam Bộ và thậm chí có xu hướng mạnh lên. Trên dải hội tụ còn có khả năng hình thành các xoáy thuận nhiệt đới trên Biển Đông, trong khi gió mùa Tây Nam đang hoạt động mạnh.

Sự kết hợp của nhiều yếu tố khiến chuyên gia cho rằng đợt mưa hiện tại chưa kết thúc ngay sau trận mưa ngày 10/9.

"Đây là đợt mưa lớn xảy ra trên diện rộng đầu tiên của Nam Bộ tính từ đầu mùa mưa đến nay. Đặc biệt tại TP.HCM, việc xuất hiện một đợt mưa lớn trên diện rộng, bao trùm cả khu vực là khá hiếm, song đã được dự báo từ trước", ông Hưng nhận định.

Mùa mưa kết thúc sớm

Theo ông Trần Văn Hưng, từ ngày 13/9, dải hội tụ nhiệt đới có xu hướng nâng trục dần lên phía Bắc. Vì vậy, cường độ mưa tại Nam Bộ được dự báo giảm so với những ngày trước.

Tuy nhiên, thời tiết TP.HCM chưa chuyển sang trạng thái khô ráo. Trong 5-10 ngày tới, Nam Bộ vẫn thiên về nhiều mưa, trên diện rộng và còn khả năng xuất hiện những điểm mưa to.

Đáng chú ý, mưa trong giai đoạn này không nhất thiết xuất hiện cùng một thời điểm ở toàn thành phố. Có nơi chỉ mưa rào trong thời gian ngắn, nhưng một số khu vực có thể xuất hiện mưa lớn với lượng nước dồn xuống nhanh. Mưa dông cũng có khả năng đi kèm lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Đây là yếu tố người dân cần lưu ý, đặc biệt trong khung giờ chiều và tối khi lượng phương tiện trên đường tăng cao. Những khu vực trũng thấp, các tuyến đường thường xuyên ngập hoặc nằm gần sông, kênh rạch có thể chịu tác động rõ hơn nếu mưa lớn xảy ra cùng thời điểm triều lên.

Song, diễn biến mưa hiện tại cần được nhìn trong bối cảnh mùa mưa năm nay có thể không kéo dài như thường lệ.

Phó giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ nhận định mưa tại Nam Bộ còn tiếp diễn trên diện rộng trong những ngày tới. Ảnh: Hoài Bảo.

Thông thường, mùa mưa tại TP.HCM kéo dài đến khoảng cuối tháng 11, thậm chí đầu tháng 12. Tuy nhiên, theo Phó giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ, dưới tác động của El Nino đang mạnh lên, mùa mưa năm nay có thể kết thúc sớm, vào khoảng đầu đến giữa tháng 11.

Từng trao đổi với Tri Thức - Znews, TS Trương Bá Kiên, Phó giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng và Khí hậu, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển, cho biết El Nino đã hình thành rõ và được dự báo duy trì đến đầu năm 2027. Kịch bản El Nino đạt cường độ rất mạnh trong giai đoạn tháng 10-12 cũng đang được đánh giá với xác suất cao.

Tại TP.HCM, tác động trước mắt có thể thể hiện qua việc các khoảng nắng kéo dài hơn, mưa thưa dần khi mùa mưa kết thúc và cảm giác nóng duy trì lâu hơn trong ngày.

Dù vậy, việc mùa mưa kết thúc sớm không đồng nghĩa từ đó thành phố sẽ hoàn toàn không còn những trận mưa lớn. Ngay cả trong giai đoạn chuyển mùa hoặc mùa khô, các điều kiện khí tượng cục bộ vẫn có thể tạo ra những trận mưa bất thường trong thời gian ngắn.

Do đó, trong những ngày mưa dông, người dân vẫn cần theo dõi cảnh báo thời tiết, đặc biệt trước khi di chuyển vào buổi chiều và tối. Khi có mưa lớn, nên hạn chế đi qua các khu vực ngập sâu, không trú dưới cây lớn hoặc công trình tạm và tránh di chuyển ở những nơi có nguy cơ sét, gió giật.