Người Chứt ở Rào Tre đã có nhiều đổi thay về đời sống, giáo dục, y tế và sinh kế. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần tạo “đòn bẩy” giúp đồng bào nâng cao năng lực, tự chủ cuộc sống và trở thành chủ thể phát triển.
Sau hơn 3 thập kỉ, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, người Chứt đã thực sự đổi thay. Từ chỗ đánh kẻng gọi đi học, nay thanh niên người Chứt đã đi đại học; từ bán trâu đổi rượu, nay có người Chứt thu nhập hàng chục triệu đồng.
Từ chỗ phải nhờ những người lính vượt rừng chở đi tìm bạn đời, thanh niên người Chứt ở Rào Tre nay đã bước ra khỏi vòng khép kín, tự tìm vợ, tìm chồng ở những vùng đất khác. Tình trạng hôn nhân cận huyết kéo dài qua nhiều thế hệ được chấm dứt.
Bà mẹ người Chứt Hồ Khâm 8 lần đơn độc vào rừng vượt cạn bên bờ suối, phó mặc cho số phận khi đặt niềm tin mơ hồ. Không có sự trợ giúp của y tế, 4 người con đã chết yểu. Bà phải tự tay chôn cất con mình ngay sau khi các con vừa chào đời.