ThS. TRỊNH NGỌC DŨNG (Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình)
Du lịch tự bản thân nó là tổng hòa của nhiều yếu tố hữu hình và vô hình. Nếu lấy sản phẩm hay điểm đến là trung tâm, thì xoay quanh là các yếu tố hữu hình như nhà hàng, khách sạn, giao thông - vận tải, viễn thông... Đồng thời, là các yếu tố vô hình như văn hóa ứng xử, tính chuyên nghiệp, chất lượng dịch vụ, sự cảm nhận và hài lòng của du khách... Chính vì lẽ đó, du lịch không thể cô lập mình nó một thế giới; mà ngược lại, du lịch chỉ có thể phát triển tốt khi có sự tham gia của nhiều ngành kinh tế - dịch vụ liên quan. Đặc biệt, nó chỉ có thể phát triển bền vững nếu gắn chặt với cộng đồng nói chung.