Tiếng 'ting' khai mở

Thanh toán không tiền mặt qua QR code sau chuyến taxi

Giữa cái ồn ã của phố phường hiện đại, xuyên qua tiếng còi xe và nhạc xuân rộn rã, tôi lại bắt gặp một âm thanh khác. Nó khe khẽ thôi, gãy gọn, nhưng reo vui như tiếng chim báo hiệu mùa sang: “ting”.Đó là âm thanh phát ra từ chiếc điện thoại thông minh nằm gọn trong lòng bàn tay, báo hiệu một giao dịch vừa hoàn tất. Đó là tiếng “ting” râm ran của lương thưởng đổ về tài khoản sau một năm cày cuốc; tiếng “ting” rưng rưng của người con xa xứ chuyển tiền về để mẹ già ở quê lợp lại mái nhà; hay tiếng “ting” thánh thót trả tiền cho bó mùi già, cành đào thắm ngay tại chợ hoa ven đường.

Những “cửa biển” trên màn hình điện thoại

Tôi thường đứng lặng trước vẻ đẹp mênh mang của con sông Hàn (Đà Nẵng) hay hệ thống kênh rạch chằng chịt ở miền Tây. Bao đời nay, những dòng nước ấy như bầu sữa mẹ, miệt mài chở nặng phù sa bồi đắp cho ruộng đồng, vườn tược. Dòng sông tự nhiên mang lại sự sống hữu hình, cây trái tốt tươi.

Nhưng bước sang thế kỷ 21, một hệ thống sông ngòi mới đã dần hình thành, vô hình, không có bến bờ vật lý, lại cuộn trào một sức sống mãnh liệt: dòng chảy tài chính số. Nếu dòng tiền ngày xưa như những khúc sông nhiều ghềnh thác, thì nay mọi thứ đã khác. Tiền nằm im lìm trong két sắt là dòng nước đọng, thiếu sinh khí. Tiền luân chuyển qua những tờ giấy bạc trao tay là dòng nước chảy chậm, đi đâu cũng vướng víu, đếm đếm đếm, lo âu rơi rớt dọc đường. Còn bây giờ, công nghệ đã nạo vét, khơi thông tất cả, biến những con lạch nhỏ thành đại lộ thênh thang. Chỉ một cái chạm tay nhẹ bẫng trên màn hình cảm ứng, dòng vốn lập tức lưu thông với tốc độ gần như tức thời.

Từ ví điện tử của một người mua hàng ở phố cổ Hà Nội, dòng tiền có thể “chảy” ngay lập tức vào tài khoản của bác nông dân đang đứng giữa vườn cam chín mọng ở miền Tây. Từ một nhà đầu tư ở Singapore, dòng vốn có thể “bơi” về thẳng một dự án điện gió ở Bạc Liêu chỉ trong tích tắc. Sự nhanh nhạy ấy, sự “thanh thoát” diệu kỳ ấy chính là sinh khí của nền kinh tế hiện đại. Dòng tiền số chảy đến đâu, mạch sống kinh tế nảy mầm đến đó, nhanh, mạnh và dứt khoát như vó ngựa mùa Xuân đang phi nước đại.

Điều khiến tôi xúc động nhất, khiến trái tim tôi rung lên nhịp đập háo hức trong bức tranh kinh tế năm qua, không nằm ở những con số hàng tỷ đô la trên báo cáo, mà đến từ con số: 90 triệu tài khoản ngân hàng đã quét mã QR. Đằng sau con số ấy là những phận người đang vươn mình lớn dậy.

Tôi nhớ mãi hình ảnh chị bán xôi đầu ngõ. Dáng người chị lam lũ, đôi bàn tay nứt nẻ, dính đầy nếp dẻo và đậu xanh, nhưng nụ cười luôn tươi rói khi chỉ tay vào tấm bảng mica nhỏ xíu treo toòng teng trên xe đẩy: “Quét mã cho cô nhé, khỏi thối tiền lẻ lôi thôi con ơi!”.

Rồi bác xe ôm công nghệ, cô hàng bông, bà bán trà đá..., những người mà cả đời vốn e ngại, rụt rè trước những tờ giấy ủy nhiệm chi hay những quầy giao dịch ngân hàng, nay họ tự tin bước vào “kỷ nguyên số” một cách tự nhiên như hơi thở. Không ai ép buộc họ; họ đổi mới vì nhận ra sự tiện lợi, sự văn minh và lòng tự trọng của chính mình.

Chiếc mã QR vuông vức, nhỏ bé ấy chính là “cửa biển” của riêng họ, nơi những dòng suối thu nhập nhỏ bé hàng ngày hòa vào đại dương của nền kinh tế. Chuyển đổi số, suy cho cùng, đâu phải để làm sang cho các tòa nhà kính sáng choang. Sứ mệnh cao cả nhất của nó là trao quyền cho những người bình thường nhất, để không ai bị bỏ lại phía sau, trơ trọi trên hành trình phát triển.

Đón tết bằng nhịp đập mới

Người xưa hay chép miệng: “Nước trong quá thì không có cá”. Nhưng trong kinh tế hiện đại, đặc biệt là khi con thuyền Việt Nam đang căng buồm ra biển lớn, nước phải trong thì cá lớn mới về.

Khi doanh nghiệp Việt khát khao đưa con tôm, con cá lên kệ siêu thị Mỹ, muốn trái sầu riêng đi khắp thế giới, chúng ta không thể giữ mãi tư duy “đục nước béo cò”. Công nghệ số lúc này đóng vai trò như ánh mặt trời rực rỡ chiếu rọi xuống dòng sông tài chính. Mọi giao dịch, mọi báo cáo, mọi nguồn gốc xuất xứ đều được số hóa, trở nên trong vắt, nhìn thấu đáy. Sự minh bạch ấy gột rửa những ngờ vực, tạo ra thứ “trầm tích” quý giá nhất: niềm tin. Và niềm tin, bạn biết không - chính là loại “tiền tệ” đắt giá nhất trong mọi thời đại.

Khi cơ chế được “cởi trói”, khi những nút thắt xanh được gỡ bỏ bằng các chính sách hỗ trợ kịp thời, dòng vốn sẽ tựa như nước, tự tìm đến những nơi trũng nhất, màu mỡ nhất để sinh sôi. Sự minh bạch giúp dòng chảy ấy không bị tắc nghẽn bởi những “cục máu đông” của sự gian lận hay cơ chế xin - cho cũ kỹ.

Xuân Bính Ngọ đang gõ cửa từng nhà. Năm con Ngựa - năm của sự xông xáo, của lửa và nhiệt huyết tràn trề. Ngồi bên ly trà nóng bốc khói nghi ngút, ngắm nhìn dòng người tấp nập ngược xuôi sắm tết, tôi lại nghe tiếng “ting” vang lên đâu đó, lảnh lót và vui tai. Với tôi lúc này, đó không đơn thuần là tiếng báo tin nhắn. Đó là tiếng nhịp tim của một nền kinh tế đang hồi sinh, phát triển. Tiền không còn nằm lạnh lùng, cô đơn trong két sắt. Tiền đang “xuống phố”, đang len lỏi vào từng ngõ ngách, mang theo cơ hội đổi đời cho chị bán xôi, bác nông dân và cả những doanh nhân đang ấp ủ giấc mơ toàn cầu.

Mong rằng trong năm mới này, điện thoại của bạn, của tôi và của tất cả chúng ta sẽ vang lên thật nhiều tiếng “ting” báo tin vui. Để những dòng chảy thịnh vượng cứ thế tuôn trào, tưới mát cho một mùa Xuân đầy ắp nụ cười, sự an nhiên và khởi đầu rực rỡ.

LƯƠNG ĐÌNH KHOA