Tiếng then vang giữa trời xuân

Nghệ nhân dân gian Nguyễn Thị Èn (người bên phải ảnh) tại buổi triển khai nhiệm vụ của Câu lạc bộ di sản văn hóa then.

Nghệ nhân dân gian Nguyễn Thị Èn năm nay đã bước sang tuổi 72. Trong những năm qua, bà dìu dắt nhiều thế hệ tại địa phương có các hoạt động để bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc mình.

Năm 2009, sau khi về nghỉ chế độ hưu trí, bà đã dành toàn tâm của mình cho hoạt động bảo tồn di sản văn hóa dân tộc. Bà tập luyện và sưu tầm các làn điệu then, bài then ca ngợi Đảng, Bác Hồ, quê hương, đất nước, xây dựng nông thôn mới.

Đến nay, bà đã sưu tầm được 29 bài then lời mới, 14 trích đoạn then cổ. Từ năm 2016 đến nay, bà đã soạn và đặt lời cho 5 bài then lời mới, gồm: Đẹp mãi Na Rì quê em, Na Rì quê em đẹp giàu, Bắc Kạn vang mãi khúc then...

Bên cạnh đó, bà còn hướng dẫn, truyền dạy hát then, đàn tính cho nhiều người tại địa phương và tham gia biểu diễn các tiết mục đơn then, song then, hát trích đoạn then cổ; tham gia các chương trình văn nghệ địa phương, giao lưu trong và ngoài tỉnh, đặt biệt là biểu diễn, giao lưu vào những ngày hội mùa xuân.

Năm 2022, bà Èn đứng ra thành lập Câu lạc bộ hát then, đàn tính huyện Na Rì (cũ), với 62 hội viên ban đầu, sau đó phát triển lên gần 90 hội viên (2023-2024). Là Chủ nhiệm Câu lạc bộ, bản thân bà luôn nhiệt tình, trách nhiệm, truyền tải năng lượng tích cực, niềm đam mê và trách nhiệm đến các thành viên và quần chúng nhân dân. Câu lạc bộ phát triển không ngừng, các thành viên sinh hoạt định kỳ thường xuyên, chú trọng tập luyện các làn điệu dân ca, đặc biệt là hát then, đàn tính để đi biểu diễn phục vụ các sự kiện chính trị, văn hóa tại địa phương.

Nghệ nhân dân gian Nguyễn Thị Èn thường xuyên tham gia tập luyện và biểu diễn các làn điệu hát then, đàn tính.

Sau khi sáp nhập tỉnh, Câu lạc bộ hát then, đàn tính huyện Na Rì (cũ) giải thể, ngay sau đó nghệ nhân Nguyễn Thị Èn đã đứng ra thành lập Câu lạc bộ Di sản văn hóa then cụm Na Rì, tỉnh Thái Nguyên, với trên 40 thành viên. Họ cũng là những hội viên chính thức của Liên chi hội Di sản văn hóa then Thái Nguyên trực thuộc Hội Di sản văn hóa then Việt Nam.

Câu lạc bộ có 5 tổ then thuộc các xã trên địa bàn. Mặc dù sau khi sáp nhập còn gặp nhiều khó khăn, nhưng chính lòng đam mê, nhiệt huyết với bản sắc văn hóa dân tộc, nghệ nhân Nguyễn Thị Èn và các hội viên Câu lạc bộ vẫn sắp xếp thời gian tổ chức tập luyện và biểu diễn tại địa phương.

Tuổi đã cao nhưng bà Nguyễn Thị Èn không quản ngại khó khăn, tích cực động viên các thành viên tập luyện. Khi có lời mời giao lưu hoặc biểu diễn thì bà lại thông báo cho các hội viên trong Câu lạc bộ tập luyện và tham gia biểu diễn tại các sự kiện.

Với những đóng góp của mình, bà Nguyễn Thị Èn đã được nhiều cấp, ngành tặng giấy khen cho hoạt động bảo tồn di sản văn hóa; được Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ nhân dân gian năm và tặng Kỷ niệm chương vì sự nghiệp văn nghệ dân gian Việt Nam...

Úy Thương