Thổi hồn vào dân ca Cơ Tu...

Thanh niên Cơ Tu trong mùa gặt lúa. Ảnh: Đ.T

Đam mê văn hóa vùng cao

Tây Giang, không chỉ là đại ngàn vẫy gọi bao tâm hồn kiếm tìm, trải nghiệm cái đẹp của cảnh sắc non ngàn, nơi đây còn có những bài hát dân ca ngọt ngào, ý vị, là hơi thở của đời sống tinh thần đồng bào Cơ Tu.

Để có được những bài dân ca đi vào đời sống đồng bào Tây Giang và lan tỏa đến nhiều người yêu âm nhạc truyền thống, đã từng có nhân vật hơn 20 năm lặn lội khắp các bản làng Cơ Tu để sưu tầm và thổi hồn vào những bài dân ca ấy. Anh chính là nhạc sĩ Vũ Huy Hoàng.

Nhạc sĩ Vũ Huy Hoàng sinh năm 1955 tại Hải Dương. Anh tự nhận mình chưa qua trường lớp âm nhạc, nhưng lại có một niềm đam mê cháy bỏng với loại hình nghệ thuật này.

Bên mái gươl làng. Ảnh: Đ.T

Năm 2006, trong một lần vào thăm người thân ở Tây Giang, Vũ Huy Hoàng bị quyến rũ bởi những làn điệu dân ca của đồng bào Cơ Tu và quyết định gắn bó với vùng đất này.

Những ngày đầu khi đến với vùng núi cao Tây Giang, anh gặp không ít khó khăn trong nếp sinh hoạt, đi lại và đặc biệt là giao tiếp với người địa phương vì không biết tiếng Cơ Tu. Vì vậy, anh lặn lội đến những buôn làng biên giới như A Xan, Ga Ry, Tr’Hy, Ch’Ơm… để học từng con chữ của đồng bào. Anh còn tìm hiểu phong tục tập quán, những làn điệu dân ca còn trong dân chưa phổ biến.

Sau nhiều lần đi thực tế, anh đã nghiên cứu, sưu tầm, cải biên, đặt lời và sáng tác ca khúc dựa trên các chất liệu dân gian của địa phương. Và rồi những làn điệu dân ca Cơ Tu do anh đặt lời đầu tiên ra đời như: “Tổ ấm”, “Trai gái Cơ Tu”, “Cô gái trên nương”, “Tây Giang xinh đẹp”… được đông đảo người dân đón nhận và trở thành những bài hát nằm lòng của đồng bào Cơ Tu.

Hát về tình đất, tình người...

Từ thành công bước đầu với những ca khúc khai thác âm hưởng dân ca Cơ Tu, nhạc sĩ Vũ Huy Hoàng đã cho ra đời hơn 20 bài dân ca được thu thanh, phát sóng trên Đài Tiếng nói Việt Nam. Qua nhiều năm gắn bó với Tây Giang, nhạc sĩ Vũ Huy Hoàng cho biết: “Điều đọng lại trong tôi nhiều nhất ở mảnh đất Tây Giang là tình người của đồng bào Cơ Tu, đi đến đâu cũng được bà con đón chào một cách nồng nhiệt. Chính những điều ấy là động lực để mình sáng tác những ca khúc hay phục vụ bà con”.

Tính đến thời điểm hiện nay, Đài VOV và xã Tây Giang đã cho thu thanh được hơn 50 bài dân ca Cơ Tu do nhạc sĩ Vũ Huy Hoàng sưu tầm và viết lời mới dùng để phát sóng trong các chương trình âm nhạc dân tộc và làm đĩa nhạc.

Ngoài ra, nhạc sĩ Vũ Huy Hoàng còn sáng tác khá nhiều ca khúc mang tính thời sự phục vụ công tác chính trị của địa phương như ngày hội đại đoàn kết các dân tộc thiểu số, đại hội thể dục thể thao như: “Tây Giang vang mãi bài ca anh hùng”, “Toàn dân Tây Giang làm theo lời Bác”, “Khúc ca giữa đại ngàn”, “Tình yêu nơi biên cương”... Đặc biệt, ca khúc “Bài ca A Xan”, “Về làng Cơ Tu” của nhạc sĩ Vũ Huy Hoàng được rất nhiều người ưa thích. Thông qua từng lời ca, giai điệu khắc họa tình cảm của đồng bào vùng cao một cách chân tình, sâu sắc.

Trai gái Cơ Tu tái hiện đời sống sinh hoạt, sản xuất. Ảnh: Đ.T

Có thể nói, nhạc sĩ Vũ Huy Hoàng đã sưu tầm, đưa hơi thở cuộc sống của người Cơ Tu vào trong từng ca khúc, viết lại lời mới cho dân ca, làm cho dân ca Cơ Tu như được sống lại.

Đến nay, đồng bào Cơ Tu trên mảnh đất Tây Giang cũng như đồng bào Cơ Tu các địa phương trong và ngoài thành phố Đà Nẵng và cả ở nước bạn Lào đều thuộc nằm lòng các bài hát dân ca của nhạc sĩ Vũ Huy Hoàng. Mặc dù, Vũ Huy Hoàng đã rời Tây Giang để trở về quê nhà Hải Dương của mình, nhưng tâm hồn anh vẫn cứ ở lại với núi rừng và những bản làng xa ngái nơi dãy Trường Sơn.

Nhạc sĩ Vũ Huy Hoàng chia sẻ thêm, anh đang ấp ủ ca khúc viết về việc bảo vệ rừng, góp chút tâm sức cùng đồng bào cất tiếng nói gìn giữ không gian hùng vĩ của Mẹ rừng xứ Quảng. Mong rằng những dự định của nhạc sĩ sớm hoàn thành và sáng tác nhiều hơn nữa về mảnh đất và con người vùng cao xứ Quảng thân yêu.

ĐẶNG TRƯƠNG