Thêm 'động lực' để NHTW Nhật tăng lãi suất trong tháng 9

Lạm phát tăng tốc

Dữ liệu vừa được công bố vào đầu ngày thứ Sáu (21/8) cho thấy, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cơ bản tại Nhật - bao gồm các mặt hàng năng lượng nhưng loại trừ giá thực phẩm tươi sống - đã tăng 1,8% trong tháng 7 so với cùng kỳ năm ngoái.

Mặc dù con số này cao hơn một chút so với mức tăng 1,6% của tháng 6, song vẫn duy trì dưới mục tiêu 2% của BOJ trong tháng thứ 7 liên tiếp. Tuy nhiên việc làm phát được kiểm soát ở mức thấp chủ yếu do tác động từ các khoản trợ cấp của chính phủ nhằm kiềm chế chi phí nhiên liệu. Bởi vậy, các chuyên gia phân tích dự báo, lạm phát cơ bản sẽ tăng tốc vượt mục tiêu của BOJ trong những tháng tới, khi việc chuyển chi phí nguyên liệu thô – yếu tố từng gây ra đợt tăng vọt lạm phát giá bán buôn – lan rộng hơn.

“Lạm phát giá tiêu dùng cơ bản có khả năng tăng tốc trở lại do căng thẳng tái bùng phát ở Trung Đông; điều này sẽ đẩy giá dầu thô lên cao và cộng hưởng với áp lực giá cả từ đồng yên yếu”, Masato Koike - chuyên gia kinh tế cấp cao tại Viện Sompo Institute Plus nhận định. Ông cũng cho biết mình kỳ vọng BOJ sẽ tăng lãi suất vào tháng 9.

Trên thực tế, CPI cốt lõi – loại trừ cả thực phẩm tươi sống và nhiên liệu, một chỉ số được BOJ theo dõi sát sao như một thước đo chính xác hơn về lạm phát cơ bản - đã tăng 1,9% trong tháng 7 so với cùng kỳ năm ngoái, sau khi tăng 1,7% vào tháng 6.

Đi sâu vào bức tranh lạm phát, có thể thấy dù tốc độ tăng hàng năm của giá dịch vụ khiêm tốn hơn nhiều so với mức tăng 2,7% của giá hàng hóa, song nó cũng đã nhích lên mức 1,2% trong tháng 7 (từ mức 1,1% của tháng 6. Đây là dấu hiệu cho thấy các doanh nghiệp đang dần chuyển chi phí nhân công gia tăng sang giá dịch vụ.

Thêm lý do tăng lãi suất

Sau khi nâng lãi suất lên mức cao nhất trong 31 năm là 1% vào tháng 6, BOJ đã giữ nguyên chính sách tiền tệ trong tháng 7. Nhưng cơ quan này đã đưa ra cảnh báo mạnh mẽ nhất từ ​​trước đến nay về những rủi ro lạm phát đang gia tăng do tác động của chi phí năng lượng và đồng yên yếu.

Theo các nhà phân tích, sự chậm trễ trong việc tăng lãi suất của BOJ là một trong những nguyên nhân khiến đồng yên Nhật suy yếu. Thậm chí các đợt can thiệp hồi cuối tháng 4 và cuối tháng 7 vừa qua, bao gồm cả lần can thiệp chung với Mỹ vào ngày 31/7, cũng chẳng mang lại nhiều hiệu quả với đồng nội tệ của Nhật, mà lý do cũng bởi thiếu sự hỗ trợ từ BOJ.

Theo Sim Moh Siong - chiến lược gia của ngân hàng OCBC, để hoạt động can thiệp thực sự thay đổi xu hướng của đồng yên, cần có một lập trường cứng rắn hơn (thiên về thắt chặt tiền tệ) từ phía NHTW Nhật Bản (BOJ). “Trách nhiệm hành động đang đặt lên vai BOJ”, chuyên gia này nhấn thêm.

Đó cũng chính là lý do mà Bộ Trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent liên tục kêu gọi BOJ tăng lãi suất. Gần đây nhất, sau khi xác nhận việc Bộ Tài chính Mỹ phối hợp với Nhật Bản ra tay can thiệp để cứu đồng yên, Bessent cũng một lần nữa hối thúc BOJ sớm tăng lãi suất.

Theo các chuyên gia, sự hối thúc của Bộ Tài chính Mỹ là động lực lớn nhất để BOJ tăng lãi suất. Mari Iwashita – Chiến lược gia cấp cao về lãi suất tại Nomura Securities cho rằng, mỗi khi Bessent đưa ra bình luận về chính sách tiền tệ của Nhật Bản, BOJ đều thực hiện tăng lãi suất sau đó.

Việc lạm phát tăng tốc càng khiến BOJ khó có thể trì hoãn tăng lãi suất trong tháng 9 tới. Reuters dẫn lời các nguồn tin quen thuộc cho biết, BOJ dự kiến ​​sẽ tăng lãi suất ngắn hạn lên 1,25% ngay trong tháng 9 và đang cân nhắc mức tăng mạnh tay hơn sau đó, thay vì duy trì tốc độ khoảng hai lần mỗi năm như hiện nay.