Thách thức từ 'hạm đội muỗi'

CNN dẫn nguồn tin tình báo Mỹ cho biết, sau những tuần giao tranh ác liệt, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vẫn giữ khoảng 50% “tài sản” trước chiến tranh, bao gồm hàng nghìn tàu tấn công nhỏ, thường được mô tả là một phần trong "hạm đội muỗi" của nước này. Mặc dù vậy, quy mô hạm đội tàu tấn công nhỏ của Iran vẫn chưa rõ ràng. Năm 2019, Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ cho rằng có hàng trăm tàu loại này trên khắp vịnh Ba Tư.

Các tàu tấn công trong “hạm đội muỗi” của Iran. Ảnh: Defence Security Asia

Trang Ynet News cho biết thêm, các tàu cao tốc của IRGC thường được sử dụng để chở quân và tên lửa chống hạm, đồng thời có thể phóng tên lửa vác vai vào các mục tiêu ở mặt đất và trên không. Khi hoạt động riêng lẻ, những chiếc tàu nhỏ bé này không phải là đối thủ của các tàu khu trục đồ sộ của hải quân Mỹ và rất khó có khả năng đánh chìm một tàu chở hàng hoặc tàu chở dầu, nhưng khi hoạt động theo nhóm hàng chục chiếc, hoặc kết hợp với máy bay không người lái và tên lửa đất đối hải, chúng có thể gây ra thiệt hại đáng kể cho các tàu thương mại lớn và thậm chí cả tàu chiến của đối phương. Những chiếc tàu nhỏ này cũng có thể được sử dụng để rải thủy lôi.

Cũng theo Ynet News, IRGC đã sử dụng những tàu nhỏ cho chiến thuật tấn công theo kiểu “bầy đàn” từ thập niên 1980. Trong một cuộc tập trận được công bố rộng rãi năm 2015, lực lượng này đã dùng khoảng 100 tàu nhỏ để tấn công mô hình tàu sân bay USS Nimitz của Mỹ ở vịnh Ba Tư.

Một số nguồn tin cũng nhận định “hạm đội muỗi” đang trở thành trụ cột chính trong chiến lược hải quân của Iran, khi sự phụ thuộc vào các tàu chiến truyền thống giảm dần. Chiến thuật này bao gồm việc sử dụng các tàu nhỏ có tốc độ cao, di chuyển với số lượng lớn, tấn công ồ ạt từ nhiều hướng để tạo ra tình trạng hỗn loạn liên tục. Các tàu thuộc “hạm đội muỗi” khó bị phát hiện và nhắm mục tiêu hơn so với các tàu tấn công cỡ lớn. Với kiểu hoạt động đặc trưng là “đánh nhanh rút gọn”, chúng có thể tấn công và rút lui nhanh chóng trước khi đối phương kịp đưa ra bất kỳ phản ứng hiệu quả nào.

Ngoài ra, các tàu này không hoạt động riêng lẻ mà nằm trong một mạng lưới rộng lớn hơn, bao gồm tên lửa ven biển, máy bay không người lái và thủy lôi. Sự phối hợp này nhằm mục đích đánh lạc hướng và tạo ra môi trường tác chiến phức tạp, cản trở đối phương ra quyết định nhanh chóng.

Mặc dù có thể gây tác động đến các tàu thương mại, các tàu thuộc “hạm đội muỗi” vẫn bộc lộ những hạn chế khi phải đối mặt với các tàu chiến hiện đại. Thêm vào đó, độ chính xác trong hoạt động của những con tàu này có thể giảm sút trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Theo Bloomberg, gần đây, Tổng thống Donald Trump đã ra lệnh cho hải quân Mỹ bắn hạ bất kỳ tàu nào của Iran “dù chúng nhỏ đến cỡ nào”, đồng thời cáo buộc những con tàu này đang rải thủy lôi ở eo biển Hormuz. Trên thực tế, "hạm đội muỗi" là mối đe dọa mà hải quân Mỹ đã lường trước từ nhiều năm nay và các chuyên gia thử nghiệm vũ khí Mỹ thường xuyên đánh giá khả năng của các tàu chiến mới trong việc chống lại hạm đội này.

Tuy nhiên, thách thức thực sự nằm ở việc các tàu tấn công nhỏ thuộc “hạm đội muỗi” của Iran được triển khai rộng rãi và có thể được che giấu trong các căn cứ ven biển hoặc giữa các tàu dân sự, khiến việc tiêu diệt hoàn toàn hạm đội này trở thành nhiệm vụ phức tạp, ngay cả đối với các cường quốc hải quân.