Tâm lý sợ sai khiến việc cấp sổ đỏ lần đầu ở TPHCM quá ít

Ngày 13/8, Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TPHCM có văn bản kiến nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu trên không gian số nhằm giảm áp lực hành chính về đất đai.

Theo Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TPHCM, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu trên cả nước giảm mạnh sau khi thực hiện luật chính quyền địa phương 2 cấp. Cụ thể, tại TPHCM, trong 5 tháng đầu năm 2026, toàn bộ 168 phường xã chỉ cấp mới được 15 sổ lần đầu.

TS.Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TPHCM cho biết, nguyên nhân khách quan và chủ quan là do chính quyền cấp xã còn quá mới mẻ trong việc cập nhật dữ liệu thông tin đất đai. Đồng thời, một số nơi còn tâm lý ngại sai trong công tác xử lý và quản lý.

Để đảm bảo tính chủ động trong chuyên ngành quản lý đất đai trên cơ sở đã số hóa dữ liệu về đất đai, chủ trương số hóa dữ liệu quốc gia, Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TPHCM kiến nghị Thủ tướng chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND TPHCM thực hiện việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu trên không gian số (phần mềm chuyên biệt cổng dịch vụ công Quốc gia).

“Việc này sẽ giảm tiếp xúc trực tiếp giữa công dân và cán bộ quản lý đất đai thông qua số hóa và dịch vụ công trực tuyến, giúp xã hội giảm thiểu tình trạng nhũng nhiễu, giảm chi phí thời gian đi lại cho người dân, đồng thời hạ thấp áp lực và số lượng đơn thư khiếu nại, tố cáo hành chính”, TS.Phạm Viết Thuận nói.

Tại TPHCM, trong 5 tháng đầu năm 2026, toàn bộ 168 phường xã chỉ cấp mới được 15 sổ lần đầu. Ảnh: Internet.

Theo ông Thuận, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất điện tử lần đầu trên không gian số là giải pháp thiết thực trong kỷ nguyên mới, góp phần thúc đẩy toàn dân số hóa thủ tục hành chính cùng chính quyền địa phương một cách hiệu quả nhất. Hoạt động này cũng gắn liền với trách nhiệm của người dân trong việc đề xuất giải quyết thủ tục, đảm bảo tính chính xác về thông tin và minh bạch về nguồn gốc sử dụng đất.

Người sử dụng đất ký tự chịu trách nhiệm về thông tin kê khai

Để nộp hồ sơ, người dân truy cập Cổng dịch vụ công Quốc gia hoặc ứng dụng định danh liên thông rồi tạo lập hồ sơ số, định vị tọa độ thửa đất dựa trên nền tảng bản đồ số địa chính. Sau đó, người sử dụng đất ký số vào văn bản cam kết điện tử về nguồn gốc đất đai hợp pháp, tự chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác của thông tin kê khai.

Hệ thống tự động chuyển hồ sơ số về tài khoản quản lý của UBND cấp xã nơi có đất. Chính quyền thực hiện niêm yết thông tin yêu cầu cấp sổ trên trang thông tin điện tử của UBND xã và hệ thống truyền thanh trong vòng 15 ngày. Hết thời hạn niêm yết, nếu không phát sinh đơn thư, UBND cấp xã thực hiện ký số xác nhận đất không có tranh chấp ngay trên hệ thống. Hồ sơ trực tuyến được tự động chuyển liên thông lên Văn phòng Đăng ký đất đai cấp trên.

Tiếp đó, hệ thống tự động cấp một mã định danh duy nhất cho thửa đất, theo định dạng quản lý cơ sở dữ liệu quốc gia. Cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và ký số phát hành sổ hồng điện tử. Sổ hồng này được lưu trữ trực tiếp trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai và đồng bộ về tài khoản số của công dân.

Khi có tranh chấp phát sinh sau khi cấp sổ lần đầu, vụ việc được chuyển trực tiếp sang Tòa án nhân dân giải quyết theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự. Nếu có kết luận của cơ quan thanh tra, cơ quan điều tra hoặc bản án của Tòa án về việc thông tin kê khai bị sai lệch hoặc cấp sai quy trình, sổ hồng điện tử sẽ bị hủy trực tiếp trên không gian số thuộc hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.

Việc hủy bỏ được cập nhật theo thời gian thực. Mã định danh của thửa đất đó sẽ trả về trạng thái Chờ cập nhật lại dữ liệu gốc, chấm dứt hoàn toàn hiệu lực pháp lý của chứng nhận điện tử cũ trên toàn hệ thống mạng quốc gia.