Chị Ka Hương (sinh năm 1991) là nghệ nhân trẻ sinh ra trong gia đình có 3 thế hệ gắn bó với nghề dệt thổ cẩm truyền thống ở xã Tà Lài. Với chị Ka Hương, dệt thổ cẩm không chỉ để lưu giữ nghề truyền thống của dân tộc mà còn là sợi dây gắn kết cội nguồn với hôm nay, tri ân quá khứ và mở ra hướng phát triển mới cho đời sống cộng đồng.
Nghề dệt thổ cẩm truyền thống vốn là nét sinh hoạt văn hóa đặc sắc, định hình bản sắc tộc người và là phần sản xuất để trao đổi sản phẩm, phục vụ đời sống sinh hoạt của cộng đồng người Mạ ở xã Tà Lài, tỉnh Đồng Nai. Với phụ nữ đồng bào Mạ, thổ cẩm còn là nơi gửi gắm tâm tình, nơi họ dệt nên những ký ức, tình cảm dành cho gia đình, núi rừng và cộng đồng, để rồi mỗi tấm vải trở thành một biểu tượng của bản sắc và niềm tự hào.
Ngày 13/12, tại không gian Hồ Văn – Văn Miếu Quốc Tử Giám (Hà Nội), 'Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông' đã được tổ chức với nhiều hoạt động hấp dẫn, giới thiệu bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào Mông trên khắp cả nước.
Nằm trong vùng lõi của Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, làng nghề dệt thổ cẩm thôn Lặn Ngoài (xã Pù Luông, tỉnh Thanh Hóa) đang trở thành điểm đến hấp dẫn khách du lịch quốc tế bởi những câu chuyện văn hóa qua từng khung cửi.
Làng nghề dệt thổ cẩm thôn Lặn Ngoài đã trải qua 276 năm hình thành, phát triển và được Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa công nhận là Làng nghề truyền thống vào năm 2021.
Người Quechua là một trong những cộng đồng bản địa lớn nhất Nam Mỹ, sở hữu nền văn hóa lâu đời gắn liền với lịch sử của đế chế Inca.
Sa Pa đang trở thành nơi có tốc độ phát triển du lịch mạnh mẽ. Điều này mang đến nhiều cơ hội kinh tế, nhưng cũng đặt ra bài toán bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống. Trước những chuyển dịch ấy, HTX Mường Hoa chọn hướng đi bền vững: lưu giữ tinh hoa văn hóa bản địa gắn với phát triển du lịch, đặc biệt là kỹ nghệ vẽ sáp ong.
Cuối đông, lá xoan đã rụng gần hết, để lại cành đen xám vươn lên bầu trời. Trên bậu cửa của ngôi nhà sàn, bà Mẩy ngồi như một gốc cây cũ cột chặt vào sàn gỗ bằng hai bàn chân trần, chai sần. Trong lòng bà là một tấm vải chàm, góc vải đã sờn, mép buộc bằng chỉ đỏ do chính tay bà se từ năm ngoái. Mặc dù tay run nhưng từng mũi chỉ vẫn đều như năm bà hai mươi tuổi. Lành, đứa cháu gái mười sáu tuổi, từ trong nhà bước ra, ngáp dài. Tóc nó buộc lệch, tai đeo tai nghe trắng, trên tay cầm chiếc điện thoại.
Nằm trong khu du lịch sinh thái Pù Luông, làng nghề dệt thổ cẩm thôn Lặn Ngoài đã trở thành điểm đến hấp dẫn khách du lịch quốc tế bởi những câu chuyện văn hóa qua từng khung cửi.
Bản Pom Coọng là một trong những bản du lịch cộng đồng đẹp tiêu biểu của xã Mai Châu, vẫn lưu giữ kiến trúc nhà sàn, văn hóa, ẩm thực độc đáo của dân tộc Thái, thu hút du khách trong, ngoài nước.
Bản Pom Coọng, xã Mai Châu (Phú Thọ) là một trong những bản du lịch cộng đồng đẹp tiêu biểu, điểm sáng của du lịch xã mai Châu sau sáp nhập.
Những bể chàm xanh thẳm nơi núi rừng, nơi bàn tay bà, bàn tay mẹ bao đời gìn giữ nghề thủ công truyền thống, nay tiếp tục sống động trong nhịp điệu mới, qua dự án 'Sắc Chàm - Ký ức đôi bàn tay' của các bạn trẻ Gen Z.
Trong không khí thấm đẫm tinh thần đoàn kết, Việt Nam đã mang tới 'Hội nghị quốc tế của các dân tộc bản địa vì hòa bình và phát triển' tại Venezuela một luồng gió mới, đa sắc màu của 'dải đất hình chữ S', trong đó bao gồm câu chuyện về những phụ nữ vùng cao đang lặng lẽ gìn giữ hồn cốt văn hóa Việt qua từng sợi chỉ, câu hát và phong tục cổ truyền.
Một góc nhỏ về văn hóa Tây Bắc đang gây chú ý giữa nhịp sống hối hả của phố thị Hà Nội. Đó là không gian văn hóa 'Thiểu số' – nơi những bạn trẻ 9X mang theo ký ức quê hương và tình yêu sâu sắc với văn hóa dân tộc thiểu số.
Người dân Mỹ Nghiệp (Ninh Thuận) vẫn kiên định gắn bó với khung dệt gỗ, cẩn thận thực hiện từng thao tác chính xác và duy trì nhịp điệu uyển chuyển của thoi đưa, mang đậm dấu ấn văn hóa lâu đời.
Ngay từ đầu làng Nam Cao (xã Lê Lợi, tỉnh Hưng Yên), chúng tôi đã nghe rõ tiếng dệt cửi vang lên rộn ràng. Du khách có thể trải nghiệm thực tế như người dân bản địa để sản xuất ra những tấm đũi mềm mại.
NSGN - Trong nhịp sống hối hả của thời đại, con người ngày càng dễ bị cuốn trôi vào vòng xoáy khổ đau bởi những lo toan, áp lực. Dù đạt được nhiều tiện nghi vật chất, nhưng không ít người vẫn thấy lòng mình trĩu nặng và đầy bất an.
Giữa nhịp sống không ngừng đổi thay, khung dệt đai lưng của phụ nữ Mạ vẫn bền bỉ gắn bó với mỗi nếp nhà. Mỗi tấm thổ cẩm, với hoa văn ngẫu hứng rực rỡ, không chỉ phản ánh sự tinh tế của nghệ nhân mà còn khẳng định sức sống trường tồn của bản sắc văn hóa dân tộc.
Bằng những trải nghiệm đa giác quan, các bạn trẻ ở Đà Nẵng 'cùng nhau dạo bản', tìm hiểu văn hóa truyền thống của đồng bào Cơ Tu giữa lòng phố.
Ở đại ngàn Tây Bắc, nơi những dãy núi nối nhau như bức tường xanh thẳm, đồng bào Khơ Mú vẫn gìn giữ cho mình một nét văn hóa riêng biệt, đó chính là trang phục truyền thống của người phụ nữ. Mỗi đường kim, mũi chỉ, mỗi tấm vải, mỗi đồng xu bạc lấp lánh trên ngực áo đều ẩn chứa hồn dân tộc, kể câu chuyện về cuộc sống, niềm tin của con người miền sơn cước. Hòa trong dòng chảy văn hóa của 54 dân tộc anh em, sắc phục của phụ nữ Khơ Mú không chỉ là biểu tượng của cái đẹp, mà còn thể hiện bản lĩnh và tinh thần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống của một cộng đồng thiểu số nơi biên giới.
Giữa nhịp sống hiện đại, nơi tiếng máy thay cho tiếng khung dệt, nơi sắc màu công nghiệp len vào từng góc bếp, vẫn có những người phụ nữ S'tiêng ở Đồng Nai lặng lẽ ngồi bên khung dệt, luồn từng sợi chỉ, se từng sợi màu như se sợi ký ức.
Giữa nhịp sống hiện đại, đồng bào Dao (ngành Dao khâu), vẫn lặng lẽ giữ gìn những giá trị văn hóa đã thấm sâu vào từng tấm vải, từng họa tiết thêu trên trang phục truyền thống. Mỗi bộ trang phục là câu chuyện về cội nguồn, về niềm tự hào dân tộc được trao truyền từ đời này sang đời khác. Bằng sự bền bỉ, khéo léo và tình yêu văn hóa, người Dao khâu gìn giữ và thắp sáng bản sắc riêng có của dân tộc giữa dòng chảy cuộc sống hôm nay.
Để nâng cao nhận thức về giá trị di sản và khuyến khích cộng đồng tham gia bảo tồn, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định lấy ngày 23/11/2005 làm ngày 'Di sản văn hóa Việt Nam'. Từ đây, rất nhiều di tích, lễ hội, cảnh quan, hệ sinh thái... được gìn giữ, bảo tồn nhằm truyền lại cho thế hệ mai sau những giá trị vật chất, tinh thần và cảnh quan tự nhiên từng là niềm tự hào của dân tộc. Trong dòng chảy ấy, nghề dệt vải thổ cẩm của đồng bào Mạ cũng được giữ lửa, thổi hồn để trường tồn, bay xa.
Ngày 18/11, Bảo tàng Phụ nữ Nam bộ (TP HCM) khai mạc trưng bày chuyên đề Nghề dệt thổ cẩm truyền thống của phụ nữ dân tộc Mạ ở xã Tà Lài, tỉnh Đồng Nai nhằm kỷ niệm 20 năm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam.
Khi những cơn gió heo may se lạnh len lỏi qua các bản làng vùng non cao, cũng là lúc người Nùng An trên khắp các bản làng của xã Quảng Uyên lại rộn ràng nhuộm vải chàm. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, nghề nhuộm vải chàm tại xã Quảng Uyên vẫn được cộng đồng người Nùng An gìn giữ, bảo tồn và phát huy, không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn là nét đẹp văn hóa độc đáo, đậm đà bản sắc dân tộc.
Từ những nong kén vàng óng ánh đến những tấm vải thổ cẩm rực rỡ sắc màu, đồng bào Thái ở xã Mường Quàng (Nghệ An) đang âm thầm 'dệt' nên ước mơ về một cuộc sống no ấm, bền vững.
Dưới chân núi Lang Biang huyền thoại, những người phụ nữ dân tộc K'ho vẫn kiên trì bên khung cửi. Với họ, từng sợi chỉ, tấm vải dệt không chỉ là ký ức tuổi thơ, mà còn là tình yêu, là niềm tự hào về nét đẹp văn hóa của dân tộc mình.
Dưới những tầng mây bảng lảng của núi rừng, thôn Cát Cát, xã Tả Van - nơi có đông người Mông sinh sống vẫn đang giữ nét văn hóa độc đáo: trang trí hoa văn trên trang phục truyền thống. Không ồn ào, không phô trương, nhưng mỗi nét vẽ sáp ong, mỗi đường kim mũi chỉ đều chất chứa cả chiều sâu văn hóa và niềm tự hào dân tộc.
Nghệ nhân H'Yon, Bí thư Chi bộ bon Pi Nao, xã Nhân Cơ (Lâm Đồng) đã góp phần bảo tồn, phát huy nghề dệt thổ cẩm truyền thống, biến những hoa văn cổ xưa thành sức sống mới, làm giàu thêm bản sắc văn hóa dân tộc.
Một ngày kia, khi tâm đủ trong sáng, ta sẽ nhận ra pháp không đâu xa, pháp đang hiện hữu nơi từng hơi thở, từng bước chân, từng giây phút sống của tất cả muôn loài.
Hơn ba thập kỷ qua, giữa xã biên giới Đắk Wil (Lâm Đồng), Nghệ nhân Ưu tú Lò Thị Hoa – người phụ nữ dân tộc Thái – vẫn miệt mài bên khung cửi, dệt nên những tấm thổ cẩm rực rỡ sắc màu. Với bà, nghề dệt không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là hơi thở, là linh hồn văn hóa của dân tộc được gìn giữ và trao truyền qua từng thế hệ.
Dẫu cuộc sống đổi thay, với bà Thị Djê ở tổ dân phố Đắk R'moan, phường Nam Gia Nghĩa (tỉnh Lâm Đồng), tiếng lách cách khung cửi vẫn là âm thanh thân thuộc, giữ hồn quê trong từng sợi chỉ, mũi dệt.
Nghề may cờ truyền thống ở Từ Vân (Hà Nội) tồn tại hàng trăm năm đã trở thành biểu tượng của tinh thần gắn bó cộng đồng. Những lá cờ được làm cẩn thận, tỉ mỉ như lưu giữ một phần linh hồn của làng quê, như sắc đỏ của niềm tự hào không phai trong trái tim mỗi người dân.
Giữa nhịp sống hiện đại, trước sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp may mặc, những người phụ nữ dân tộc Lào ở tỉnh Điện Biên vẫn chăm chỉ bên khung cửi, miệt mài dệt nên những tấm thổ cẩm rực rỡ sắc màu. Với họ, mỗi tấm vải là sản phẩm lao động và kết tinh của tâm hồn, của bản sắc văn hóa được gìn giữ từ bao đời nay.
Trong không gian đám cưới truyền thống của người Tày, khi ông Quan làng (đại diện nhà trai) cất giọng đọc bài thơ lễ bằng tiếng Tày: 'Bên ướt mẹ nằm, bên khô con ngủ/ Rể dâng tấm vải khô ướt này/ Để mẹ may áo mới/ Thay cho bao đêm chịu ướt vì con…' cũng là lúc nghi lễ dâng 'tấm vải ướt khô' (tiếng Tày gọi là Lằm khấu) diễn ra trang nghiêm, xúc động. Đây là một trong những nghi thức đặc biệt, được thực hiện sau màn hát đối đáp và tục lệ đón dâu bằng thơ giữa hai họ, mang đậm nét văn hóa của người Tày xưa.
Giữa nhịp sống hiện đại, nhiều phụ nữ Lâm Đồng vẫn lặng lẽ bên khung cửi, ngày ngày dệt nên những tấm vải thổ cẩm, làm lên những bộ trang phục truyền thống. Họ đã góp phần giữ gìn và lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc.
Những ngày cuối tháng 10, Quảng trường Đoàn kết dân tộc Mường Sang Lạc, trấn Chỉnh Đổng, huyện Giang Thành, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) rực rỡ sắc màu. Từng khung cửi, từng tấm vải thổ cẩm 3 nước Việt Nam - Lào - Trung Quốc cùng ngân lên khúc nhạc chung của tình hữu nghị, hợp tác.
Giữa núi rừng Sơn Điện (Thanh Hóa), bản Ngàm như viên ngọc nhỏ ẩn mình bên dòng sông Luồng xanh ngắt. Thời gian gần đây, bản nhỏ ấy căng tràn 'sức sống' mới với du lịch cộng đồng...
Mô hình chế biến vải sợi từ thân, bẹ chuối được chuyên gia giới thiệu tại Hội nghị giới thiệu công nghệ thiết bị trong chế biến cây lấy sợi, thực phẩm do Trung tâm Ứng dụng khoa học và công nghệ Lâm Đồng tổ chức mới đây cho thấy, sản phẩm tấm vải sợi mềm mỏng, mát mẻ, phù hợp với mọi người sử dụng.