Tiếng cười mỉa mai, chua chát trong 'Quốc âm thi tập'

Chỉ xét riêng chữ 'cười' theo nghĩa đen xuất hiện nhiều lần trong 'Quốc âm thi tập' cũng cho thấy Nguyễn Trãi là một nhà trào phúng: 'Ngày tháng bằng thoi một phút cười' ('Ngôn chí', bài 21); 'Đến đây rằng hết tiếng chê cười' ('Tự thán', bài 6); 'Thế những cười ta rằng đánh thơ' (Tự thán); 'Người cười dại khó ta cam chịu' (Bảo kính cảnh giới 14)…

Giữ hồn hát bội ở TP.HCM: Nối dài giai điệu trăm năm

Ra đời vào thế kỉ 13 như một thú vui cho giới quý tộc chốn cung đình, hát bội dần len lỏi vào cuộc sống người dân, trở thành giá trị tinh thần và văn hóa ăn sâu vào nếp sống của người dân Nam Bộ nói chung và tại Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng.

Chất Thiền của Nguyễn Trãi trong Quốc Âm Thi Tập

Nguyễn Trãi đã chạm đến được cái bản chất của ngôn ngữ, của cả lịch sử. Bản chất của ngôn ngữ và của lịch sử là bản chất của một bông bụt chiều mai nở, chiều hôm rụng. Bản chất đó là cái vô sinh, cái vĩnh cửu, ông không cần lịch sử minh oan cho cái chết của mình

Cách hiểu bài thơ 'Bảo kính cảnh giới' số 43 của Nguyễn Trãi

Bài thơ 'Bảo kính cảnh giới' số 43 nằm trong chùm Bảo kính cảnh giới gồm 61 bài ở tập thơ 'Quốc âm thi tập' của Nguyễn Trãi đã được chọn đưa vào sách giáo khoa văn học lớp 10 THPT (tập I) từ nhiều năm nay; Sách Giáo khoa miền Bắc (bộ 1) lấy đúng tên gọi của bài thơ theo chùm mà Nguyễn Trãi đã đặt, còn sách giáo khoa miền Nam (bộ 2) thì người biên soạn đặt tên là: 'Cảnh tình ngày hè'. Tuy cách đặt tên có khác nhau, song cả hai bộ sách đều hướng học sinh đến cách hiểu: Trước cảnh mùa hè đẹp đẽ, âm thanh cuộc sống rộn rã, Nguyễn Trãi muốn ca lên khúc ca thái bình thịnh trị.v.v.

Nhà khoa bảng nước Việt nào ví mình với Gia Cát Lượng?

Khi vua Gia Long thống nhất sơn hà, Tiến sĩ Nguyễn Gia Cát không ra yết kiến. Ông ví mình với quân sư Gia Cát Lượng nên nhờ đó mà thoát tội.

Những người làm hoa cho đất: Phan Văn Trị - Cây bút chiến đấu sáng rực đất Nam Kỳ

Vì lý lịch có vấn đề nên không được làm quan nhưng ở tuổi 20, Cử Trị vẫn sáng giá trên đất Nam Kỳ, thu hút và quy tụ được những sĩ phu danh tài lúc đương thời

Về nhân vật mõ làng

* Vì sao người có nhiệm vụ gõ mõ và thông báo theo chỉ thỉ của các chức sắc trong các làng xã cổ Việt Nam lại bị gọi bằng một tên có vẻ xem thường là 'thằng mõ'? Nhân vật này ra đời từ bao giờ và đóng vai trò gì trong xã hội Việt xưa? (Nguyễn Quỳnh, Sơn Trà, Đà Nẵng).

TIẾNG VIỆT GIÀU ĐẸP: Cỏ áy là gì?

Có thể nói, nhà văn Tô Hoài vốn rất ý thức tu luyện chữ nghĩa. Ông bảo: Trong Truyện Kiều có chữ áy (Một vùng cỏ áy bóng tà, không biết nghĩa chữ áy thế nào, mới đọc đã cảm thấy man mác, thấy buồn).

Giới thiệu đề thi giữa học kì 2 môn Văn lớp 10 có đáp án năm 2023

Báo Giáo dục và Thời đại giới thiệu đề kiểm tra giữa học kỳ II môn Văn khối lớp 10 của trường THPT Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc.

Đề thi học sinh giỏi Ngữ văn 10 Hà Nội: Vẻ đẹp tâm hồn nhà thơ Nguyễn Trãi

Cụm các trường trung học phổ thông Hà Nội vừa tổ chức kì thi Olympic chọn học sinh giỏi lớp 10, trong đó đề thi môn Ngữ văn ra theo hướng phát huy phẩm chất, năng lực học sinh.

Ngày này năm xưa 5/3: Ban hành quy định về kinh doanh xuất khẩu gạo

Ngày này năm xưa: Ngày 5/3/2020, Bộ Công Thương ban hành văn bản hợp nhất quy định chi tiết một số điều Nghị định số 107/2018/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo.

Tuệ Tĩnh - Ba giá trị của một nhân cách lớn

Dù thông tin về cuộc đời của Tuệ Tĩnh (Nguyễn Bá Tĩnh - 1330-?) còn rất ít ỏi nhưng danh tiếng Tuệ Tĩnh là một thiền sư, một y sư, một ông tổ của ngành dược Việt Nam, một ông Thánh thuốc Nam, một nghề mở đầu cho nền y học Việt Nam thì hầu như ai ai cũng biết.

Mèo lại hoàn mèo và câu chuyện đạo văn năm Quý Mão

Mèo lại hoàn mèo là tên một câu chuyện ngụ ngôn nhằm khuyên răn mọi người cần nhìn nhận đúng và lượng sức mình để có một thái độ khiêm tốn, không nên huênh hoang, phô trương quá sức mình. Nhưng mới đây, 'mèo lại hoàn mèo' lại là câu đùa vui cho một trường hợp liên quan đến đạo văn.

Chuyện mèo trong thơ Nguyễn Trãi

Cách nay đã gần 600 năm, danh nhân văn hóa Ức Trai Nguyễn Trãi đã để lại cho ta bài thơ Miêu (Mèo) trong mục Cầm thú môn (Quốc âm thi tập) của ông.

Năm Mão nói chuyện 'Mèo vào nhà thì khó, chó đến nhà thì giàu'

Người Việt ta thường truyền tai nhau: 'Mèo đến nhà thì khó, chó đến nhà thì giàu'. Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ về nguyên nhân tại sao có quan điểm này, nguồn gốc ra sao, ra đời từ bao giờ.

Ngắm hoa xuân

Thú vị nhất khi mùa xuân đến là được ngắm hoa xuân. Mùa xuân ở miền Bắc cũng là lúc qua những đợt rét đậm, cây trái đơm hoa, trong đó đặc biệt thú vị khi được ngắm các loại hoa xuân thi nhau đua nở chào xuân, như hoa đào trắng, đào đỏ, đào phai; hoa mai... thậm chí những loài hoa dại ven đường cũng trổ hoa…

Dở, hay hai tiếng 'đàn bà'

Có lần, cô con gái nhỏ của tôi đang học Tiểu học băn khoăn hỏi: 'Bố ơi, đàn bà nghĩa là gì vậy bố?'.

Chính trị - Xã hội Chính trị - Xã hội Giá trị nhận thức và tính chiến đấu qua 'Bản báo cáo' của Hải Triều

Bài viết này trình bày giá trị nhận thức và tính chiến đấu trong 'Bản báo cáo' của Hải Triều nói trên ở những luận điểm nền tảng mang tính thực tiễn và chính luận sâu sắc.

'Kêu cái ẹo' là kêu thế nào?

Ca dao có câu Con cóc là cậu ông trời/ Hễ ai đánh nó thì trời đánh cho. Đã thế lại còn gan cóc tía - nhằm chỉ ai đó gan góc, lì lợm, không biết sợ hãi, sở dĩ có so sánh này, Đại từ điển tiếng Việt (1999) lý giải:

Thơ chữ Nôm tại thư viện Đại học Yale Hoa Kỳ

Trường Đại học Yale là một trong các đại học uy tín và lâu đời nhất nước Mỹ. Yale là tư thục nhưng lại là một tổ chức phi lợi nhuận tại New Haven, bang Connecticut. Trường có diện tích rộng đến 368 ha (bao gồm cả khu thể thao và bảo tồn thiên nhiên). Năm 2014, trường có 12.336 sinh viên và 3.619 giảng viên.

Top 6 cuốn sách đặc biệt trong lịch sử Việt Nam

Đây là những cuốn sách có lịch sử lâu đời, trải đều trên nhiều lĩnh vực của xã hội.

Món ăn đầu độc An Thành hầu Nguyễn Kim qua 'Hoàng triều sử ký'

'Hoàng triều sử ký' là một cuốn lược sử ghi chép súc tích, ngắn gọn mà đầy đủ về lịch sử nước nhà từ Lê Trung hưng đến đầu thế kỷ 20 với những nhân vật, sự kiện liên quan.

Người Việt nào có sách in ở nước ngoài hơn 400 năm trước

Huấn đồng thi tập, Đa thức tập, Ngôn chí thi tập, Mai Lĩnh sứ hoa thi tập, đều do Phùng Khắc Khoan sáng tác. Trong đó, 'Ngôn chí thi tập' là tập thơ lớn được viết trong khoảng 70 năm, từ khi ông 16 tuổi, đến năm 86 tuổi. Tập thơ này có khoảng 7 cuốn, 260 bài, tiếc rằng đến nay đã thất lạc gần hết.

Hà Nội – Niềm tin và hy vọng

Hôm nay, thời tiết đẹp nhất trong năm tại Hà Nội - mảnh đất giữ vị trí đặc biệt cả trong không gian địa lý, cả trong dòng chảy lịch sử ngàn năm của dân tộc, cả trong chiều sâu tâm thức mỗi người Việt Nam.

'Truyện Kiều còn, tiếng ta còn…' (Kỳ 1): Truyện Kiều sử dụng trên 70% từ thuần Việt, sáng tạo từ mới

Kiệt tác Truyện Kiều đã đi vào đời sống sâu sắc, bền bỉ. Làm nên thành công này trước hết phải kể đến sự sáng tạo của Nguyễn Du trong việc sử dụng nghệ thuật ngôn từ. Nhà thơ sử dụng nhiều chất liệu của ca dao, tục ngữ nhưng cũng từ Truyện Kiều, nhân dân ta có thêm nhiều thành ngữ mới trong đời sống hàng ngày.

Nguyễn Du làm thơ tặng Ngô Nhơn Tịnh - một trong Gia Định tam gia

Một người trong Gia Định tam gia là Ngô Nhơn Tịnh (cùng với Trịnh Hoài Đức và Lê Quang Định), vào năm 1811 khi đang làm Hữu tham tri bộ Hộ được cử làm Hiệp trấn Nghệ An, đại thi hào Nguyễn Du khi ấy làm Cai bạ Quảng Bình. Ngô Nhơn Tịnh ngang qua ghé thăm, Nguyễn Du đã làm bài thơ tặng Ngô Nhơn Tịnh, một vinh dự văn chương đối với người Đồng Nai.