Người Nùng ở Nhỉ Đú chẳng ai biết chính xác già Phống giữ gìn cột mốc biên cương từ khi nào. Chỉ biết già đã gắn bó với mốc hơn 50 mùa rẫy, được truyền từ đời này qua đời khác, từ khi tóc còn xanh nay đã sang tuổi 65.
Tháng ba về, hoa cà phê nở trắng xóa một vùng. Cao nguyên ngào ngạt hương thơm trong tiếng bầy ong rủ nhau đi lấy mật. Lễ hội Cà phê về mang cái rộn ràng cho người dân Ban Mê, mang niềm hân hoan cho người nông dân lam lũ giữa nắng gió bazan rát bỏng...
Bằng nghị lực phi thường, Nay Djruêng đến trường với tay chân không lành lặn, học xong cao đẳng và bền bỉ với hành trình thiện nguyện giúp bao cảnh đời vượt qua khó khăn, vươn lên trong cuộc sống
Nghe chị Lan nói đưa bé lên gặp cấp côi , cô bé lủi nhanh trốn sau lưng đám đông chị em đang ngồi , thấy thế các chị bật cười nghĩ rằng cô bé chưa hiểu ý chị Lan nói nên sợ . Mấy chị liền quay lại vui vẻ động viên bé hãy đi cùng chị Lan lên xin cấp trên để 'cho theo bộ đội '.
Có một loại men của đồng bào Vân Kiều ở vùng núi cao huyện Hướng Hóa (Quảng Trị) đang được dân nấu rượu khắp vùng trầm trồ khen ngợi. Dùng loại men này sẽ tạo ra được loại rượu trắng ngon nức tiếng.
Đối với đồng bào người Mã Liềng, được đứng trong hàng ngũ của Đảng là niềm vinh dự, vô cùng tự hào. Họ coi đó là việc thiêng liêng và kiên định như dãy Giăng Màn sừng sững.
Theo phong tục tập quán của các dân tộc Tây Nguyên, kết thúc một mùa rẫy là các dân tộc nơi đây cùng tổ chức nhiều lễ hội. Các lễ hội mang đậm đà bản sắc Tây Nguyên gắn liền với những hoạt động văn hóa truyền thống, mang ý nghĩa tâm linh và nhân sinh sâu sắc.
Vùng núi miền Tây Quảng Nam nằm trên dãy Trường Sơn hùng vĩ là nơi lưu truyền và giữ gìn kho tàng di sản văn hóa vật thể của đồng bào Cơ Tu, đặc biêt là nghề đan lát mây tre.
Năm 2010, theo sự chỉ dẫn của ông Kpah Măng-con rể của Vua Nước thứ 7 Rơ Chăm Bo, tôi đến làng Thơ Ga (thị trấn Nhơn Hòa, huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai) để tìm ông Rơ Châm Chuých, người được coi là vị Vua Nước thứ 8. Nhà ông ở giữa khu vườn điều và hồ tiêu. Ông đang ngồi thái thuốc lá tự trồng trước hiên bằng một cây rựa dài, mình khoác hờ chiếc áo màu gạch non nhăn nhúm, điếu thuốc sâu kèn ngậm lút miệng phả khói khét lẹt. Một nụ cười ngỡ ngàng mở ra thay lời chào. Mấy người hàng xóm đang ngồi chơi tròn mắt ngạc nhiên khi nghe tôi gọi ông Rơ Châm Chuých là 'vua'. Hóa ra, ở làng Thơ Ga này chẳng còn ai nhớ gì về Vua Nước. Người ta chỉ biết đây là ông Rơ Châm Chuých bên Plei Tao bắt vợ ở làng này, từng bị 'mất thần kinh' nên tính tình hơi lẩn thẩn một chút, thế thôi.
Sinh ra không chân tay, cả làng đòi chôn sống, phải vượt đường núi đi học khiến hai đầu gối rớm máu song những khó khăn ấy không hạ gục được ý chí của chàng trai Nay Djruêng. Giờ đây, chàng trai đầy nội lực ấy đang hiện thực mơ ước giúp đỡ được các em nhỏ nghèo nơi bản làng.
Dẫu cuộc sống có nhiều đổi thay, kinh tế từng bước phát triển nhưng người dân thôn Đồng Đò, xã Tân Nghĩa, huyện Di Linh vẫn thủy chung với nghề đan truyền thống.
Từ những loại cây thân thuộc trên dãy Trường Sơn, đồng bào Mã Liềng đã chế tác ra loại nhạc cụ đặc biệt. Tiếng đàn kèm tiếng hát chính là cách những người phụ nữ Mã Liềng gửi gắm tâm sự của cuộc đời.
Với tấm lòng rộng mở, các già làng, người có uy tín ở huyện Mang Yang (tỉnh Gia Lai) đã viết lên những câu chuyện đẹp trong cuộc sống. Họ như những cánh chim không mỏi, tận tâm tận lực cống hiến sức mình với tâm nguyện: Làm sao để từng bước xóa bỏ hủ tục, cùng nhau xây dựng cuộc sống ấm no.
Khiếm khuyết nhưng khéo léo là điều mà người làng Ghè thường nói về chị Rơ Mah Vo (xã Ia Dơk, huyện Đức Cơ). Nghị lực sống của người phụ nữ Jrai khuyết tật tựa như cây đa di sản của làng, trải qua bão táp mưa sa vẫn luôn vững chãi, không ngừng vươn lên.
Nghệ nhân Ưu tú Rơ Ô Bhung (buôn Gum Gốp, xã Ia Rmok, huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai) kể rằng: Xưa kia, cư dân Jrai vùng hạ lưu sông Ba thường mời các Vua Lửa (Pơtao Apui) ở thung lũng Ayun Hạ đến làm lễ cầu mưa. Hình ảnh các Vua Lửa cùng không khí hội hè trong nghi lễ nông nghiệp quan trọng bậc nhất của người Jrai vẫn còn in đậm trong trí nhớ của vị già làng đã đi qua 85 mùa rẫy này.
Làm rẫy là phương thức canh tác nhiều đời của các dân tộc miền núi. Trong kháng chiến chống Mỹ, cán bộ, bộ đội ở chiến khu cũng phải làm rẫy để có cái ăn. Gạo đưa từ đồng bằng lên hoặc từ miền Bắc vào không đủ ăn. Mỗi cơ quan, đơn vị đều phải tự túc lương thực mấy tháng trong năm.
Bà Hồ Thị Phuôn làm già làng Pa Tầng đã 7 mùa rẫy. Dân làng từ già đến trẻ tất thảy thuận hòa, ấm êm. Hễ thôn có việc gì khó, cứ cậy đến bà là xong ngay
Bríu Quân nhìn Alăng Nem, lửa trên bếp đang cháy, làm cho má Nem thêm hồng. Nem xinh quá! Tốt cái bụng nữa. Nem đã chờ anh năm mùa rẫy rồi. Năm mùa rẫy là khoảng thời gian anh đi học ở dưới xuôi. Trên này, Nem chăm cho mẹ anh, giữ cho sườn đồi nhà anh luôn có bóng keo xanh ngát và giữ cho mái nhà anh không dột nát mỗi khi mưa rừng về. Quân định bụng sau mùa rẫy này sẽ sang nhà Nem ở rể để phụ giúp cho ba mẹ Nem, để cái rẫy, cái nương nhà Nem thêm xanh, cha mẹ Nem thêm nụ cười mỗi sớm.
Cây đàn ống là một loại nhạc cụ được chế tạo từ tre, nứa của người Mã Liềng từ xa xưa và được truyền đời cho tận ngày nay; với những nét độc đáo khi được xem là báu vật chỉ dành riêng cho phụ nữ của bộ tộc này.
Trong khi nhiều ngôi làng truyền thống của một số dân tộc bản địa dần phai nhạt, một ngôi làng người Ba Na gần 100 tuổi với dáng vẻ hoang sơ, lưu giữ nhiều giá trị nguyên bản lại đang rơi vào quên lãng.