Không chỉ gắn với hình ảnh lò phản ứng hay điện hạt nhân, năng lượng nguyên tử đang hiện diện trong đời sống. Nó có mặt trong chẩn đoán và điều trị ung thư, giống hoa mới, kỹ thuật canh tác tiết kiệm và việc giám sát môi trường.
Bản tin Lâm Đồng chiều tối 04/10: Tỉnh chỉ đạo giảm 10% tội phạm trật tự xã hội, rà soát tuyển quân 2027 và tích cực chỉnh trang chuẩn bị Festival Hoa 2026.
Chính phủ Ba Lan đã lần đầu tiên cập nhật Chương trình Năng lượng Hạt nhân (PPEJ) sau 6 năm. Văn bản mới điều chỉnh mốc thời gian đưa nhà máy điện hạt nhân đầu tiên vào vận hành sang năm 2036, lùi 3 năm so với kế hoạch ban đầu, trong khi nhà máy thứ hai dự kiến hoạt động vào năm 2040, muộn hơn 1 năm.
Tổng thống Donald Trump đặt mục tiêu tăng gấp 4 lần công suất điện hạt nhân nước này vào năm 2050; Bộ Năng lượng Mỹ cũng dự kiến dành phần lớn vốn vay hỗ trợ các nhà máy và dự án điện hạt nhân.
Hơn 40 năm trôi qua, Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt vẫn lặng lẽ vận hành an toàn tuyệt đối trên đỉnh cao nguyên mù sương. Ít ai biết rằng, ẩn sau công trình mang hình hài “vỏ Mỹ, ruột Nga” độc nhất vô nhị trên thế giới này là một cuộc trường chinh bền bỉ của trí tuệ Việt. Nơi đây không chỉ giữ gác cho một công trình khoa học, mà đã trở thành “cái nôi” nuôi dưỡng, bảo tồn và rèn đúc nên nguồn vốn hạt nhân vô giá của quốc gia.
Năng lượng nguyên tử đang được ứng dụng tại Việt Nam trong nhiều lĩnh vực, nổi bật là y tế, nông nghiệp, công nghiệp, tài nguyên và môi trường. Cùng với mở rộng các ứng dụng, Việt Nam đang đặt yêu cầu chuẩn bị nguồn nhân lực để đáp ứng giai đoạn phát triển mới của lĩnh vực này.
Ra mắt năm 1954, USS Nautilus là tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân đầu tiên thế giới, mở ra khả năng hoạt động dưới nước lâu hơn, di chuyển nhanh hơn và thực hiện những hành trình mà tàu ngầm diesel-điện khó có thể làm được.
Engineers India Limited (EIL), công ty kỹ thuật nhà nước nổi tiếng nhất với thiết kế nhà máy lọc dầu và chế biến, đã lấn sân sang lĩnh vực kỹ thuật hạt nhân vào thời điểm Ấn Độ đang thực hiện một điều chưa từng có tiền lệ. Quốc gia này dự định tăng công suất phát điện hạt nhân từ khoảng 8,8 GW hiện nay lên 100 GW vào năm 2047.
Trước yêu cầu phát triển ứng dụng năng lượng nguyên tử, đặc biệt là dự án lò phản ứng nghiên cứu mới tại Đồng Nai, Việt Nam cần chủ động xây dựng đội ngũ nhân lực chuyên sâu. Mục tiêu là hình thành đội ngũ có khả năng nghiên cứu, thiết kế, làm chủ, cải tiến và phát triển công nghệ hạt nhân phù hợp với nhu cầu Việt Nam.
Sự mở rộng của các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI), cùng yêu cầu nguồn điện ổn định và những trở ngại trong kết nối lưới đang thúc đẩy đầu tư vào các nhà máy điện quy mô lớn tại Mỹ.
Lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu đang xây dựng tại Đồng Nai dự kiến có công suất gấp khoảng 30 lần lò Đà Lạt, có khả năng sản xuất dược chất phóng xạ điều trị ung thư cho trong nước và tiềm năng xuất khẩu ra khu vực.
Lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu mới tại Đồng Nai được kỳ vọng nâng năng lực sản xuất dược chất phóng xạ điều trị ung thư và hướng tới cung ứng cho khu vực.
Ngoài định hướng phát triển điện hạt nhân, ứng dụng công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình trong các lĩnh vực y tế, nông nghiệp, công nghiệp và tài nguyên môi trường tại Việt Nam được đánh giá là rất tiềm năng, đóng góp trực tiếp cho phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành hiện thực, Việt Nam còn nhiều việc phải làm.
Việt Nam đặt mục tiêu có khoảng 2.000 nhân lực năng lượng nguyên tử vào năm 2030 và 2.500 người vào năm 2035.
Lò phản ứng hạt nhân mới tại Đồng Nai có công suất gấp 30 lần lò Đà Lạt - nơi hiện cung cấp khoảng 80% dược chất phóng xạ cho bệnh viện cả nước.
Khoảng 80% dược chất phóng xạ đang được sử dụng tại các bệnh viện trong cả nước do lò phản ứng Đà Lạt cung cấp. Với lò phản ứng nghiên cứu mới tại Đồng Nai có công suất gấp 30 lần, Việt Nam kỳ vọng nâng năng lực sản xuất dược chất phục vụ chẩn đoán, điều trị ung thư và từng bước cung cấp cho khu vực.
Nhân lực là một trong những vấn đề hàng đầu cần sớm giải quyết để công nghệ hạt nhân được phát triển đúng tiềm năng tại Việt Nam…
Việt Nam đang triển khai dự án Lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu mới tại Đồng Nai với công suất gấp 30 lần lò Đà Lạt.
Italy và Cộng hòa Séc đã trao đổi Kế hoạch hành động về hợp tác chiến lược và song phương giai đoạn 2026-2030, trong đó xác định các lĩnh vực ưu tiên như năng lượng, quốc phòng, cơ sở hạ tầng, công nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh của châu Âu.
Ngày 29/9, tại tỉnh Tver, Liên bang Nga, Tập đoàn Năng lượng Nguyên tử Quốc gia Nga (Rosatom) tổ chức Giải câu cá quốc tế lần thứ 4, thông qua đó chứng minh sự an toàn của năng lượng hạt nhân đối với môi trường và hệ sinh thái. Việt Nam có 2 ngư dân tham gia cuộc thi.
Cuộc cạnh tranh giành quyền đăng cai một cặp lò phản ứng hạt nhân thế hệ mới EPR2 đang diễn ra tại vùng Centre-Val de Loire, miền Trung nước Pháp.
Ngay sau khi Việt Nam và Canada nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ Công Thương Việt Nam đã triển khai các cuộc làm việc với cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và tập đoàn công nghệ của Canada nhằm thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư và năng lượng để từng bước chuyển những định hướng ở cấp cao thành chương trình hợp tác cụ thể.
Theo phóng viên TTXVN tại Rome, ngày 23/9, Thượng viện Italy thông qua dự luật ủy quyền cho chính phủ đưa năng lượng hạt nhân trở lại, mở đường cho việc xây dựng khung pháp lý về thiết kế, xây dựng và vận hành các nhà máy điện hạt nhân, cũng như quản lý nhiên liệu đã qua sử dụng.
Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận đặt ra yêu cầu quản lý đặc thù, trong đó an toàn phải được tính đến trong toàn bộ vòng đời nhà máy. Vì vậy, cùng với chuẩn bị dự án, công nghệ và nhân lực, Việt Nam đang hoàn thiện hệ thống pháp quy, nâng cao năng lực thẩm định, cấp phép, thanh tra, giám sát, xây dựng đội ngũ chuyên gia đáp ứng yêu cầu của chương trình điện hạt nhân. Đây là phần việc Bộ Khoa học và Công nghệ được giao làm đầu mối.
Việt Nam tiếp tục khẳng định chủ trương phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để hoàn thiện hạ tầng, nâng cao năng lực an toàn, an ninh và chuẩn bị nguồn nhân lực cho các chương trình hạt nhân.
Với nền tảng Đối tác toàn diện, cơ chế JEC, khuôn khổ CPTPP, hợp tác công nghiệp-thương mại Việt Nam-Canada đang đứng trước cơ hội mở rộng theo hướng sâu hơn, xanh hơn và có giá trị gia tăng cao hơn.
Phát triển điện hạt nhân không chỉ nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, mà còn mở ra cơ hội phát triển công nghiệp công nghệ cao, khoa học - công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo động lực tăng trưởng mới cho Khánh Hòa và đất nước.
Điện hạt nhân được xác định là nguồn điện công suất lớn, ổn định, phát thải thấp, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và thực hiện mục tiêu Net Zero. Tại hội thảo ở Khánh Hòa, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu phát triển đồng bộ công nghệ, nhân lực và năng lực nghiên cứu trong quá trình triển khai chương trình điện hạt nhân.
Ngày 21/9, tại Nha Trang, Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Khoa học và Công nghệ và Tỉnh ủy Khánh Hòa phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học “Phát triển điện hạt nhân vì tăng trưởng xanh và an ninh năng lượng quốc gia”.
Phát triển điện hạt nhân không chỉ xây dựng nhà máy mà còn đòi hỏi Việt Nam đào tạo nhân lực, nâng năng lực nghiên cứu và tiếp nhận công nghệ.
Nhà máy điện hạt nhân Bataan bị bỏ hoang suốt 40 năm có thể được Philippines hồi sinh trong nỗ lực tìm nguồn điện ổn định.
Thông qua các cuộc làm việc với IAEA, Rosatom, JAEA, KIRAMS, ENEC và INVAP, Việt Nam tiếp tục mở rộng hợp tác nghiên cứu, đào tạo nhân lực và phát triển công nghệ hạt nhân phục vụ mục đích hòa bình.
Tổ máy số 3 của Nhà máy điện hạt nhân Trường Giang Hoa Năng, tổ máy sử dụng công nghệ Hualong One đầu tiên tại Hải Nam, Trung Quốc, đã chính thức vận hành thương mại, bổ sung nguồn điện ổn định, ít phát thải cho hệ thống năng lượng. Dự án đi vào vận hành trong bối cảnh nhu cầu điện cho các trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán ngày càng tăng do sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI)…
Nhà máy điện nhiệt hạch bằng laser đầu tiên trên thế giới đang được xây dựng tại khu vực Nhà máy điện hạt nhân Biblis đã ngừng hoạt động ở Đức, đánh dấu sự chuyển đổi từ công nghệ phân hạch sang nhiệt hạch.
Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) ngày 18/9 cho biết, một UAV đã đánh trúng tháp làm mát của nhà máy điện hạt nhân Kursk tại Nga, nằm gần khu vực biên giới với Ukraine.
Bất chấp vẻ ngoài kỳ ảo, đây thực chất là một ý tưởng cấp nhà nước và gồm 3 giai đoạn thực hiện kéo dài hàng thập kỷ.