Trong cuộc sống hiện đại, ở các bản làng miền núi xứ Thanh nhiều giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số đang đứng trước nguy cơ mai một. Thế nhưng, tại Trường THPT Dân tộc nội trú Ngọc Lặc những giá trị ấy không những được gìn giữ, mà còn được khơi dậy và phát huy mạnh mẽ trong các thế hệ học sinh. Nơi đây, tiếng cồng chiêng không chỉ vang lên trong lễ hội, mà còn 'vọng' vào từng trang sách, từng giờ học.
Khi những vạt rừng bắt đầu xanh non, tiếng chim rừng gọi nắng sớm cũng là lúc đồng bào Mường ở miền Tây xứ Thanh rộn ràng vui hội Pôồn Pôông.
Mỗi độ tháng Hai âm lịch, khi nắng xuân ấm áp trải khắp các sườn đồi, đồng bào Thái trắng tại phường Mộc Châu lại tưng bừng mở hội Cầu mưa, một nét văn hóa độc đáo, gửi gắm ước vọng về một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, bản mường ấm no, hạnh phúc.
Trải qua thời gian, cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ đối mặt với tình trạng xâm lấn và nguy cơ xâm lấn. Trong bối cảnh đó, việc quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ đã trở thành giải pháp quan trọng góp phần bảo vệ, phát huy giá trị bền vững của quần thể di tích.
Từ ngày 1 - 2.4, tại bản Cang Bó Ban, xã Mường La (tỉnh Sơn La) đã diễn ra Lễ hội Nàng Han năm 2026 với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham dự.
Giữa nhịp sống hiện đại, nghệ nhân Bùi Thị Phiêu, Chủ tịch Câu lạc bộ Hát bội xã Thành Vinh vẫn lặng lẽ gìn giữ mạch nguồn văn hóa của đất Mường Đòn. Bà coi việc kế thừa và phát huy những giá trị văn hóa từ thế hệ đi trước là sứ mệnh và trách nhiệm tự thân.
Chiều 31/3, Hội đồng Bầu cử quốc gia sẽ tổ chức Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031.
Khi bóng tối bao trùm các bản làng xã biên giới Mường Pồn, cũng là lúc lớp học xóa mù chữ (XMC) giai đoạn 2 tại Trường Tiểu học số 1 Mường Mươn rực sáng ánh đèn. Đặc biệt, không chỉ dạy chữ, trong chương trình giảng dạy XMC giai đoạn 2 còn có môn học lựa chọn. Dựa trên tình hình thực tế và đăng ký nguyện vọng của học viên, nhà trường đã tổ chức đưa Tin học vào giảng dạy.
Sáng 28/3 (tức ngày 10 tháng 2 âm lịch), xã Thanh Quân long trọng tổ chức khai mạc Lễ hội Dâng trâu tế trời Đền Chín Gian năm 2026. Đây là sinh hoạt tín ngưỡng dân gian độc đáo, chứa đựng các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Thái địa phương.
Phát huy vai trò xung kích tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng, góp phần chung tay xây dựng nông thôn mới, đoàn viên thanh niên (ĐVTN) tỉnh Điện Biên tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện, triển khai thực hiện các công trình, phần việc thanh niên. Nổi bật phải kể đến nhiều công trình 'Thắp sáng đường quê' mang ánh sáng đến các bản làng, góp phần đảm bảo an ninh trật tự, tạo diện mạo mới cho nông thôn miền núi.
Người Thái có câu: 'Tiếng khèn làm đẹp bản Mường/ Như nắng dệt gấm trên quê hương/ Như núi lam xanh sương đêm vừa gội/ Như suối hát tình ca/ Như tiếng người yêu gọi...'. Và khi sắc xuân còn tươi mới, tiếng khèn tha thiết trên khắp nẻo biên cương làm bừng sáng những bản làng. Phải chăng vì người Thái quan niệm chiếc khèn bè là nhạc cụ kết tinh của tình yêu, để các chàng trai Thái nương theo tiếng khèn mà tìm được người con gái vừa ý, còn cô gái Thái nhận ra tiếng khèn nào đang gõ cửa trái tim mình.
Chuyện xưa kể rằng ở vùng Mường Trong xứ Thanh có Nàng Nga xinh đẹp con của ông cun giàu có đã gặp và đem lòng yêu chàng Hai Mối con cun ở Mường Trắng tại chợ Quan Hoàng. Do sự ngăn cấm của gia đình, họ đã cùng tìm đến cái chết để được mãi mãi ở bên nhau. Từ câu chuyện tình đẹp như huyền thoại ấy, vào mỗi dịp xuân về đồng bào dân tộc Mường Trong xứ Thanh lại tổ chức Lễ hội Nàng Nga - Hai Mối để tưởng nhớ mối tình thủy chung, son sắt của đôi trai tài, gái sắc.
Tháng Giêng, Vạn Xuân trở thành điểm hẹn của những chuyến du xuân. Du xuân ở đây không chỉ là một chuyến vãn cảnh đầu năm, mà còn là hành trình tìm về cội nguồn văn hóa - nơi những giá trị truyền thống của đồng bào Thái được gìn giữ qua nhiều thế hệ và đang từng bước hòa nhịp phát triển du lịch bền vững.
Tối 15-3, Tiểu ban Thông tin Tuyên truyền, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã thông tin về tình hình bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Cụ thể, tổng số cử tri của cả nước tham gia bỏ phiếu là: 76.043.527 (đạt tỷ lệ 99,38%).
Theo số liệu tổng hợp nhanh của Ủy ban Bầu cử tỉnh Sơn La, tính đến 11 giờ 30 phút ngày 15/3, toàn tỉnh Sơn La đã có 83,63% số cử tri đã bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Theo số liệu tổng hợp nhanh của Ủy ban Bầu cử tỉnh Sơn La, tính đến 9 giờ, ngày 15/3, toàn tỉnh Sơn La đã có 32,61% cử tri đi bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Sáng nay, ngày 15/3, trong không khí phấn khởi của mùa xuân, cùng với cử tri cả nước, cử tri các dân tộc tỉnh Sơn La đã nô nức đi bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đây thực sự là ngày hội lớn của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thể hiện ý chí và niềm tin sắt son của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, điều hành của Nhà nước và tương lai phát triển của đất nước.
Khi nắng xuân bắt đầu sưởi ấm những nếp nhà sàn của đồng bào Thái tại xã Yên Thọ (tỉnh Thanh Hóa), cũng là lúc cây Bông (Boọc Mạy) được dựng lên. Với người dân nơi đây, Kin Chiêng Boọc Mạy không chỉ là lễ hội đầu xuân, đó còn là thời khắc thiêng liêng đất - trời giao hòa, nơi gửi gắm khát vọng về một cuộc sống an yên, no ấm.
Đi giữa dòng người nô nức, chúng tôi bắt gặp những nụ cười thân thiện và ánh mắt rạng rỡ của bà con xã Giao An. Một cụ già trong bản chia sẻ rằng năm nào cũng vậy, cứ đến ngày hội chùa Trô là người dân lại háo hức chuẩn bị từ sớm. Không chỉ để đi lễ, mà còn để gặp gỡ, thăm hỏi nhau sau những ngày lao động vất vả.
Tối 12/3, tại nhà văn hóa bản U Va, xã Thanh Yên đã diễn ra show thực cảnh 'Huyền tích U Va'. Chương trình là một trong những hoạt động mang đậm sắc màu văn hóa truyền thống, trong khuôn khổ Lễ hội Hoa Ban năm 2026.
Ngay sau sáp nhập, xã Tạ Khoa đã tập trung triển khai quyết liệt, hiệu quả nguồn vốn từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (Chương trình 1719), kịp thời giải ngân vốn hỗ trợ sản xuất và đầu tư hạ tầng thiết yếu, góp phần quan trọng vào mục tiêu giảm nghèo bền vững và nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số.
Triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới, công tác bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc Mường đang được Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ và cộng đồng quan tâm thực hiện. Đây không chỉ là nhiệm vụ gìn giữ di sản văn hóa truyền thống mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển bền vững.
Yên Xuân mang đậm sắc thái văn hóa, xã hội của vùng bán sơn địa phía Tây Hà Nội, nơi sinh sống của cộng đồng dân cư đa dạng, trong đó người Mường bản địa chiếm tỷ lệ lớn. Đời sống văn hóa tại đây phong phú, giàu bản sắc truyền thống...
Những ngày này, khi sắc xuân vẫn còn vương trên các bản làng miền núi xứ Thanh, trong tiết trời xuân se lạnh, tiếng hát xường của đồng bào Mường lại ngân vang giữa núi rừng. Không chỉ là làn điệu giao duyên truyền thống, xường còn là ký ức văn hóa, là sợi dây gắn kết cộng đồng, được người Mường gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ.
Tháng Giêng khi sắc xuân vẫn còn vương trên những triền đồi các bản làng nơi miền Tây xứ Thanh, người dân Mường Đòn hòa nhịp cùng lễ hội truyền thống quê hương.
Trong không khí xuân của những ngày tháng Ba, một không gian văn hóa đặc sắc mang tên 'Ví đu' của người Mường (Phú Thọ) đã lần đầu tiên được tái hiện trọn vẹn tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội).
Vào mùa lễ hội xuân, những chàng trai, cô gái ở các bản làng vùng cao xứ Thanh lại xúng xính trong bộ trang phục thổ cẩm truyền thống được dệt nên từ chiếc khung cửi do chính những người bà, người mẹ đang ngày ngày dệt gấm thêu hoa.
Sáng 6/3 (tức ngày 18 tháng Giêng năm Bính Ngọ), xã Thành Vinh tổ chức khai mạc Lễ hội Mường Đòn, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương về tham dự.
Ngày 5-3 (tức 17 tháng Giêng âm lịch), xã Khuôn Lùng tổ chức Lễ hội Đình Mường năm 2026. Dự lễ hội có đồng chí Nguyễn Hồng Trang, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy các cơ quan Đảng tỉnh; lãnh đạo xã Khuôn Lùng qua các thời kỳ, đại diện các xã lân cận cùng đông đảo Nhân dân các dân tộc trên địa bàn và du khách thập phương.
Hàng năm, cứ vào mùng 6 Tết Nguyên đán, Khu di tích Đền Khụ Chẹ, xã Tân Lạc rợp cờ hội. Tiếng chiêng Mường ngân vang giữa thung lũng còn bảng lảng sương sớm. Lễ hội truyền thống năm nay càng thêm ý nghĩa khi 'Nghệ thuật tạo hoa văn cạp váy của người Mường' được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Giữa phần hội rộn ràng, nghi thức linh thiêng nhất là lễ rước nước thiêng từ giếng Vó Vòng, nơi hội tụ niềm tin và hồn cốt văn hóa của người Mường Khơi. Trong nghi lễ ấy, có 7 sơn nữ đẹp nhất vùng được chọn để 'giữ vía' nguồn nước thiêng.
Mo Mường được đánh giá là sáng tạo vĩ đại, 'linh hồn' của người Mường. Với giá trị đặc biệt quý giá, di sản quốc gia này đang trên hành trình ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Từ xóm Mường Lầm, xã Mường Bi, tỉnh Phú Thọ nghệ nhân ưu tú, thầy mo Bùi Văn Lựng gần 40 năm làm nghề vẫn miệt mài sưu tầm, nghiên cứu, phục dựng và lan tỏa giá trị Mo Mường, trở thành gương mặt tiêu biểu trong bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa.
Giữa tiết xuân rộn ràng, đồng bào Mường ở xã Liên Sơn lại nô nức bước vào mùa lễ hội. Trong không gian văn hóa đậm đặc sắc màu ấy, điệu múa Mơi khởi lên như nhịp cầu nối giữa con người với thần linh, giữa hiện tại với cội nguồn, làm nên nét chấm phá độc đáo trong bức tranh văn hóa ngày xuân của vùng đất này.
Những ngày đầu xuân, chúng tôi có dịp về thôn Liên Sơn, xã Thạch Bình - nơi có đông đồng bào Mường sinh sống. Trong các hoạt động văn hóa truyền thống đầu năm mới, trò đánh mảng được bà con hào hứng tham gia, trở thành điểm nhấn sinh động giữa không gian bản làng.
Có những miền đất khi nhắc tên, ta không chỉ gọi một địa danh mà gọi cả một phần máu thịt của Tổ quốc. Biên cương Sơn La là một miền như thế. Dọc theo 274 km đường biên giới Việt - Lào, những dãy núi trùng điệp nối nhau như sóng, những con suối vắt mình qua đá, những bản làng ẩn hiện trong mây... và giữa không gian ấy, màu xanh của áo lính hòa vào màu xanh đại ngàn, thành một sắc xanh bền bỉ, âm thầm mà kiêu hãnh.
Mỗi độ Tết đến, Xuân về, những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc lại có dịp được đánh thức bằng những cách thật gần gũi và thân thương. Trong không khí phấn khởi chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Trường THPT Kỹ thuật Việt Trì đã tổ chức chương trình giao lưu văn hóa với chủ đề 'Tết về trường em - Sắc Xuân bản Mường' mang đến một không gian trải nghiệm giàu ý nghĩa cho học sinh ngay trong khuôn viên nhà trường.
Sáng 25/2, tại Khu du lịch văn hóa tâm linh Quỳnh Nhai, Ban tổ chức Tuần văn hóa, thể thao và du lịch xã Quỳnh Nhai năm 2026 đã tổ chức Lễ dâng hương Đền thờ Linh Sơn – Thủy Từ và Đền Nàng Han, mở đầu cho các hoạt động của tuần văn hóa đầu tiên do UBND xã tổ chức sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Tết Doi (hay còn được gọi là lễ hội cúng vía lúa) là lễ hội truyền thống quan trọng của người Mường (xã Thu Cúc), diễn ra vào các ngày mùng 7, 8 tháng Giêng.
Tại xã Liên Sơn, người Mường sinh sống tập trung ở các thôn: Ả Thưởng, Ả Hạ, Bản Vãn, Ao Luông, Gốc Bục, Gốc Bóp. Trải qua nhiều thế hệ, cộng đồng người Mường nơi đây vẫn gìn giữ được kho tàng văn hóa truyền thống phong phú, trong đó có lễ hội Khai hạ - một nghi lễ dân gian mang đậm bản sắc, được tổ chức thường niên vào ngày mùng 7 tháng Giêng âm lịch.
Trong cộng đồng người Thái, lễ Xên Đông (còn gọi là lễ hội cúng rừng) thường được tổ chức vào đầu năm mới. Đây là nghi lễ truyền thống mang ý nghĩa cầu mong một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, đời sống ấm no, vạn vật sinh sôi, thể hiện sự gắn bó hài hòa giữa con người với thiên nhiên.
Hưởng ứng phong trào 'Tuổi trẻ chung tay xây dựng nông thôn mới', các cấp bộ Đoàn trong tỉnh đã phát huy vai trò xung kích, sáng tạo bằng những công trình, phần việc thiết thực và mô hình phù hợp, góp phần làm đổi thay diện mạo bản mường, nâng cao đời sống nhân dân.
Cứ vào mồng 04 - mồng 05 tháng giêng hằng năm, khi sắc xuân còn ngập tràn trên khắp các miền quê, người dân xã Chấn Thịnh lại rộn ràng tổ chức Lễ hội đình Bằng Là - một trong những sinh hoạt văn hóa tâm linh tiêu biểu của địa phương.
Trong màn sương sớm bảng lảng của mường Chiếng Ván, đồng bào Thái nô nức về hang Mường dự lễ hội Nàng Han – Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, diễn ra ngày mùng 5 Tết. Không chỉ là nghi lễ tưởng niệm nữ anh hùng bảo vệ bản mường, đây còn là không gian thiêng nơi huyền thoại, ký ức cộng đồng và bản sắc văn hóa hòa quyện mỗi độ xuân về.
Mùng 5 Tết tại hang Mường (xã Vạn Xuân, Thanh Hóa), đồng bào Thái tưng bừng mở hội Nàng Han – Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia – để tưởng nhớ nữ anh hùng hy sinh để bảo vệ bản mường.
Những ngày đầu xuân, không khí lễ hội rộn rã khắp 'lòng chảo' Mường Lò. Bên cánh đồng xanh, nơi bản làng nép mình bên núi, tiếng nói cười hòa cùng nhịp trống, tiếng khèn và đặc biệt là những câu Khắp Thái mượt mà, ngân vang như lời chào mùa mới.
Trải qua hàng trăm năm lịch sử, chiêng không chỉ là nhạc cụ truyền thống mà còn được tôn vinh như một vật phẩm thiêng liêng, mang trong mình linh hồn của núi rừng, của tổ tiên và tín ngưỡng dân gian.
Trong đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc Thái, thờ cúng tổ tiên không chỉ là một nghi lễ tín ngưỡng mà còn là 'sợi chỉ đỏ' nối liền quá khứ, hiện tại, tương lai.
Giữa những triền núi đá vôi trầm mặc và những con suối chảy âm thầm qua thung lũng có một 'bản giao hưởng' không được viết trên khuông nhạc. Bản giao hưởng ấy được tạo nên từ đời sống, ký ức, từ tiếng chiêng ngân trong sương sớm, từ câu mo vọng giữa đêm dài và từ những con người lặng lẽ dành cả cuộc đời mình để giữ cho dòng chảy văn hóa không bị đứt đoạn. Họ không ồn ào, không phô trương, nhưng mỗi người là một nốt nhạc bền bỉ, góp phần làm nên chiều sâu cho xứ Mường hôm nay.
Tết Nguyên đán của đồng bào Mường từ lâu đã trở thành phong tục văn hóa đặc sắc, mang đậm giá trị nhân văn, được cộng đồng người Mường ở Phú Thọ gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Đối với người Mường, đây là cái Tết lớn nhất, quan trọng nhất trong năm, là thời khắc thiêng liêng để con cháu hướng về tổ tiên, đất trời và cầu mong một năm mới an lành, no đủ.