Một năm văn chương lắm việc, đông niềm vui, dầy nỗi buồn, cùng với những phản biện, tranh luận khi điềm tĩnh lúc gay gắt, nhưng đằng sau những gì được mất là cả mùa văn chương rộn ràng, sôi động, được dư luận xã hội quan tâm, bàn luận.
Nửa thế kỷ đã trôi qua, kể từ ngày non sông thống nhất và mảnh đất thiêng liêng hình chữ S nối liền một dải. Đất nước đã có những bước tiến vượt bậc trên nhiều phương diện, và văn học Việt Nam hiện đại đã gặt hái không ít những thành tựu rất đáng tự hào. Tôi đọc lại trường ca 'Đường tới thành phố' của nhà thơ Hữu Thỉnh trong tâm thế gạn lọc, với độ lùi dài rộng về mặt thời gian.
Năm 2025 ghi dấu nhiều đầu sách văn hóa đặc sắc, phản ánh chiều sâu lịch sử, bản sắc đô thị và những chuyển động tinh thần đương đại.
Trong dòng chảy văn hiến của dân tộc, Đại thi hào Nguyễn Du tỏa sáng như một đỉnh cao kết tinh rực rỡ của trí tuệ, tâm hồn và bản sắc văn hóa Việt. Sự nghiệp văn chương đạt đến đỉnh cao và di sản tư tưởng nhân văn sâu sắc của ông đã vượt qua giới hạn thời đại, trở thành tài sản tinh thần vô giá của dân tộc. Đặc biệt, tác phẩm 'Truyện Kiều' của Nguyễn Du đã góp phần đưa văn học Việt Nam vượt ra khỏi bờ cõi của một quốc gia, trở thành một phần của tinh hoa của văn hóa nhân loại, ghi dấu ấn văn học Việt Nam trên thi đàn quốc tế.
Ngày 18-12, Khoa Văn học và Ngôn ngữ học – Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG TPHCM) tổ chức Tọa đàm khoa học quốc tế với chủ đề 'Định vị nhà văn trong trường văn học: Kinh tế, hội đoàn, ngôn ngữ và bản sắc'.
Sáng 17/12, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Tĩnh tổ chức lễ khai mạc trưng bày chuyên đề 'Đại thi hào Nguyễn Du - Ngàn năm nhớ mãi', giới thiệu hơn 250 tư liệu, hiện vật, phản ánh sinh động về cuộc đời, sự nghiệp, di sản văn chương của Nguyễn Du.
Trong dòng chảy lịch sử và văn hóa dân tộc, danh nhân Nguyễn Bỉnh Khiêm không chỉ là một 'cây đại thụ' của nền văn học Việt Nam thế kỷ XVI mà còn là một nhà tư tưởng lớn với những dự báo thiên tài. Nỗ lực vinh danh 'Trạng Trình' không chỉ là công việc của các cơ quan chuyên môn, mà còn gửi gắm sự tri ân sâu sắc của thế hệ hôm nay với một bậc hiền triết của dân tộc.
Tối 16/12, lễ trao giải thưởng văn học ASEAN (SEA Write Award 2024–2025) diễn ra trang trọng tại thủ đô Bangkok, đánh dấu 46 năm hình thành và phát triển của giải thưởng.
Nhà văn Nguyễn Tham Thiện Kế và Phạm Thị Xuân Ban (Y Ban) được trao Giải thưởng văn học Đông Nam Á 2024–2025 tại Bangkok tối 16/12, ghi dấu ấn văn học Việt Nam trong không gian văn hóa ASEAN.
Khi cơn mưa bất chợt lướt ngang thành phố, người chủ tiệm sách cũ vội vàng xoay trục kéo dài mái hiên, tránh để nước tạt vào những chồng sách đã ngả vàng. Tuy có vẻ cũ kỹ, nhưng những quyển sách ấy lại là niềm đam mê của nhiều thế hệ, trong đó có các bạn trẻ.
Cuối tuần qua, Hội Nhà Văn TP Đà Nẵng tổ chức hội thảo '50 năm văn học thành phố Đà Nẵng: Tác giả và tác phẩm' nhằm đánh giá toàn diện diện mạo Văn học Đà Nẵng giai đoạn 1975 - 2025.
Khi cơn mưa bất chợt lướt ngang thành phố, người chủ tiệm sách cũ vội vàng xoay trục kéo dài mái hiên, tránh để nước tạt vào những chồng sách đã ngả vàng. Tuy có vẻ cũ kỹ, nhưng những quyển sách ấy lại là niềm đam mê của nhiều thế hệ, trong đó có các bạn trẻ.
Ngày 7.11.1917, Cách mạng Tháng Mười Nga giành thắng lợi, mở ra kỷ nguyên mới cho lịch sử thế giới: lần đầu tiên, một nhà nước công-nông tồn tại trên thực tế, vận hành theo nền tảng lý luận Mác-Lênin. Nhưng sức lan tỏa của cuộc cách mạng ấy không chỉ nằm ở chính trị - xã hội; nó thấm sâu vào đời sống tinh thần của nhiều dân tộc, trở thành nguồn cảm hứng to lớn cho văn hóa, văn học, nghệ thuật.
PGS.TS Bùi Mạnh Hùng, Tổng chủ biên SGK Ngữ văn, bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống đánh giá 'Nỗi buồn chiến tranh' là 'phương án tối ưu' khi đặt vào mạch thiết kế bài học.
Giá trị của Truyện Kiều không chỉ nằm ở nghệ thuật ngôn từ mà còn ở tư tưởng nhân văn vượt thời đại. Đó là khát vọng tự do, công lý, là tiếng kêu xé lòng đòi quyền sống, quyền hạnh phúc cho con người.
Theo nhà văn trẻ Lê Quang Trạng, hiện nay, lực lượng viết trẻ đông đảo và chất lượng, nhưng cũng gặp không ít thách thức, từ giữ gìn bản sắc, cho đến việc làm sao có những tác phẩm mang tính thời sự nhưng vẫn phải có độ lắng, độ ngẫm, cũng như những khó khăn từ việc sống bằng nghề…
Điều 7.5 của dự thảo sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ thoạt nhìn có vẻ nhẹ nhàng, chỉ như một kỹ thuật lập pháp để gỡ nút thắt cho ngành AI Việt Nam. Nhưng nếu soi kỹ từ góc độ tác giả văn học, điều khoản này gần như đang hợp pháp hóa việc biến lao động sáng tạo - thứ chất xám đắt giá nhất, định vị con người - thành... nguyên liệu miễn phí cho các cỗ máy AI.
Với việc UNESCO thông qua Nghị quyết vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, đến nay,Việt Nam đã có 8 danh nhân được UNESCO vinh danh.
Khi kỷ nguyên số gõ cửa, trí tuệ nhân tạo bước thẳng vào đời sống văn chương, đặt những người cầm bút trước thách thức lớn.
Trong bức tranh đa sắc của văn học Việt Nam, văn học thiểu số như những gam màu độc đáo và đầy sức sống. Khuyến khích sáng tác bằng tiếng mẹ đẻ không đơn thuần là hoạt động sáng tạo nghệ thuật mà mang sứ mệnh gìn giữ tinh hoa ngôn ngữ của đồng bào…
Một cụ bà ở Trung Quốc đã nuôi một chú vịt trong 4 năm sau khi người chồng bị chẩn đoán mắc ung thư thực quản và dạ dày, với niềm tin rằng con vật nhỏ này sẽ phù hộ cho chồng mình.
Hội thảo 'Văn học với đời sống đương đại' đặt ra yêu cầu khẳng định vai trò văn học trong kỷ nguyên số, đồng thời mở ra những hướng nghiên cứu và đổi mới giảng dạy phù hợp thời đại mới.
Chiều 26-11, tại TPHCM, MC Hải Triều giới thiệu ấn phẩm Có một người đi cùng ta năm tháng (Thái Hà Books và NXB Công thương). Đây là tác phẩm mới nhất của anh sau Thương một người đã có người thương (2023) và Nói gì cho học trò vui? (2024).
Đến nay, Truyện Kiều đã được chuyển ngữ sang khoảng 20 ngôn ngữ với gần 80 bản dịch khác nhau, trong đó các ngôn ngữ như Anh, Pháp, Trung, Nhật, Hàn có nhiều bản nhất.
Nửa thế kỷ phát triển (từ sau 1975), đã tạo nên một kho tàng văn học phong phú cho Việt Nam. Tuy vậy, trong bối cảnh mới, để người viết trẻ có thể 'sống được, viết được và đi xa hơn', văn học cần một chiến lược dài hạn, gắn kết các nguồn lực và mở rộng cơ hội cho thế hệ sáng tạo mới.