Trong nỗ lực thực thi các hạn chế đối với hoạt động hàng hải liên quan đến Iran, một tàu chiến Mỹ đã ngăn chặn một tàu chở dầu thô đi tới một cảng của Iran vào cuối tuần qua.
Tàu hàng Touska bị lực lượng Mỹ chặn bắt trên vịnh Oman được cho là đang vận chuyển hàng hóa có thể sử dụng cho cả lĩnh vực dân sự và quân sự, làm gia tăng nghi vấn về mục đích thực sự của chuyến đi.
Mỹ và Iran đang 'đấu phong tỏa' giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth khẳng định Washington sẽ duy trì phong tỏa Iran 'chừng nào còn cần thiết', nhấn mạnh không vội đạt thỏa thuận.
Khi thông báo gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran ngày 22/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump không đưa ra bất kỳ mốc thời hạn nào cho việc nối lại đàm phán. Thay vào đó, ông cho biết Washington sẽ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran thêm khoảng một tuần và chờ 'đề xuất' từ phía Tehran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump lại một lần nữa gia hạn lệnh ngừng bắn với lý do chờ đề xuất đàm phán từ Iran. Chuỗi quyết định này cho thấy bức tranh trái chiều tại Trung Đông: Bề ngoài là nỗ lực kiềm chế để mở đường đối thoại, nhưng thực chất phản ánh thế giằng co chiến lược, khi cả Washington và Tehran đều tìm cách củng cố lợi thế của mình. Nghịch lý ở đây là lệnh ngừng bắn được gia hạn, nhưng cục diện vẫn bất định, đối đầu vẫn gia tăng từng ngày.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Iran Hamid Reza Haji Babaei, chính quyền nước này lần đầu tiên thu được 'phí quá cảnh' từ tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Sáu nguồn tin tiết lộ với kênh CNN rằng Bộ trưởng Hải quân John Phelan đã buộc phải từ chức. Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell thông báo tối 22/4 rằng ông Phelan sẽ rời chức vụ ngay lập tức.
Quân đội Mỹ đã chặn ít nhất 3 tàu chở dầu treo cờ Iran tại các vùng biển châu Á, đồng thời hộ tống và điều hướng các tàu này rời khỏi khu vực gần Ấn Độ, Malaysia và Sri Lanka.
Theo báo The New York Post, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran do Pakistan làm trung gian có thể diễn ra trong vòng 36 đến 72 giờ tới.
Vụ lực lượng Mỹ đổ bộ lên tàu chở dầu Iran M/T Tifani trên Ấn Độ Dương ngày 21/4 cho thấy nước này đang theo dõi các tàu có liên hệ với Iran ở bất kỳ đâu trên thế giới, mở rộng biện pháp phong tỏa các cảng của Iran và gia tăng sức ép đối với Tehran.
Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) một lần nữa đe dọa nhắm mục tiêu vào ngành dầu mỏ của các quốc gia vùng Vịnh.
Trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Iran và Mỹ đứng trước thời hạn chót ngày 22/4 mà chưa rõ khả năng gia hạn, việc lực lượng Mỹ kiểm soát tàu thương mại Touska trên Biển Oman đã đẩy căng thẳng leo thang, khiến Tehran đề nghị Liên Hợp Quốc (LHQ) gây sức ép buộc Washington trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện cho con tàu cùng toàn bộ thủy thủ đoàn.
Một tàu pháo của IRGC đã nổ súng vào một tàu container gần eo biển Hormuz mà không phát cảnh báo qua radio, gây hư hại nặng cho buồng lái của con tàu.
Những diễn biến dồn dập tại eo biển Hormuz không chỉ dừng lại ở các cuộc đụng độ vũ trang, mà còn mở ra một cuộc chiến pháp lý gay gắt giữa Mỹ và Iran về quyền tự do hàng hải.
Iran khẳng định chỉ quay lại bàn đàm phán với Mỹ khi Washington chấm dứt hoàn toàn lệnh phong tỏa hàng hải, coi đây là điều kiện tiên quyết không thể thỏa hiệp.
Theo Tổng thống Trump, Hải quân Mỹ nổ súng và kiểm soát tàu hàng Touska do tàu không tuân thủ yêu cầu dừng lại, khiến lực lượng hải quân Mỹ buộc phải sử dụng vũ lực để kiểm soát tình hình.
Ngày 21/4, Iran đã kêu gọi Liên hợp quốc (LHQ) lên tiếng phản đối việc Mỹ bắt giữ một tàu chở hàng mang cờ Iran, cho rằng đây là hành động vi phạm thỏa thuận ngừng bắn giữa hai nước.
Giữa áp lực leo thang và sự thiếu tin tưởng sâu sắc, Iran đang phát đi những tín hiệu mâu thuẫn về khả năng nối lại đàm phán với Mỹ. Trong khi Washington gia tăng sức ép bằng cả ngoại giao lẫn quân sự, Tehran vừa để ngỏ cánh cửa đối thoại, vừa chuẩn bị cho kịch bản đối đầu, đẩy quan hệ hai nước vào thế giằng co nguy hiểm.
Một tàu chở dầu được chất hàng tại đảo Kharg (Iran) đã bị thủy quân lục chiến Mỹ chặn, trong bối cảnh Washington tăng cường thực thi các lệnh trừng phạt nhằm vào Tehran.
Lực lượng Mỹ đã lên kiểm soát tàu chở dầu thô M/T Tifani ở Ấn Độ Dương, đánh dấu một bước leo thang mới trong nỗ lực làm gián đoạn hoạt động vận chuyển liên hệ với Iran.
PetroTimes xin gửi đến Quý độc giả những tin tức mới nhất từ điểm nóng tại Trung Đông.
Phát biểu trên truyền hình quốc gia Iran ngày 21-4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết Tehran vẫn chưa đưa ra quyết định về việc có tham dự cuộc đàm phán với Mỹ tại Pakistan hay không.
Ngày 21-4, Bộ Ngoại giao Iran ra tuyên bố lên án việc Mỹ nổ súng và bắt giữ tàu chở hàng Touska tại vịnh Oman, yêu cầu thả ngay thủy thủ đoàn và cảnh báo nguy cơ leo thang căng thẳng trong khu vực. Những động thái này diễn ra khi lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần sẽ hết hạn vào tối 22-4 (giờ Mỹ).
Bộ Ngoại giao Iran yêu cầu Washington 'trả tự do ngay lập tức cho con tàu, toàn bộ thủy thủ đoàn và gia đình của họ', đồng thời lên án hành vi bắt giữ tàu của Mỹ.
Căng thẳng giữa Mỹ và Iran gia tăng khi hai bên liên tiếp đưa ra những cáo buộc và phô diễn năng lực quân sự, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn dự kiến kết thúc ngày 22/4.
Tổng thống Donald Trump tuyên bố Iran vi phạm lệnh ngừng bắn 'nhiều lần', trong khi Tehran cho biết tàu dầu đã về nước bất chấp các đe dọa từ phía Mỹ.
Lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran sẽ hết hiệu lực vào ngày 22/4, nhưng ngày 21/4, phía Iran chưa cử bất cứ phái đoàn nào tới Islamabad, đồng thời tuyên bố sẽ tung ra những 'lá bài' mới trên chiến trường.
Bộ Ngoại giao Iran lên án việc Hải quân Mỹ tấn công tàu thương mại tên Touska của nước này vào ngày 19/4 là hành vi vi phạm luật quốc tế.
Trung Quốc sẽ giảm giá trần bán lẻ xăng và dầu diesel trong nước từ tối 21/4, đánh dấu lần điều chỉnh giảm đầu tiên kể từ xung đột liên quan Iran.
Tàu khu trục USS Spruance (Mỹ) đã nổ súng vào phòng máy của tàu chở hàng Touska (Iran), khi con tàu này không chấp hành yêu cầu dừng lại trên vùng biển phía bắc biển Ả Rập.
Hôm 21/4, Reuters đưa tin chính quyền Mỹ đã bày tỏ sự tin tưởng rằng các cuộc đàm phán hòa bình với Iran sẽ tiếp tục diễn ra tại Pakistan và một quan chức cấp cao của Iran cho biết Tehran đang xem xét tham gia, nhưng sự không chắc chắn vẫn còn tồn tại khi thời hạn của lệnh ngừng bắn 2 tuần đang gần kết thúc.
Ngày 21/4, Iran đã yêu cầu Mỹ ngay lập tức thả một tàu chở hàng treo cờ Iran cùng thủy thủ đoàn sau khi con tàu bị Hải quân Mỹ bắt giữ tại khu vực Vịnh Oman, đồng thời cảnh báo nguy cơ leo thang căng thẳng trong khu vực.
Quân đội Mỹ hôm 20/4 công bố đoạn video cho thấy xạ thủ súng máy trên trực thăng cảnh báo một tàu chở hàng phải quay đầu sau khi đến gần các cảng của Iran.
Iran lên án việc Mỹ bắt giữ tàu chở hàng Touska ở Vịnh Oman là 'hành động cướp biển', yêu cầu lập tức thả tàu và thủy thủ đoàn, đồng thời cảnh báo nguy cơ leo thang căng thẳng nếu Washington không đáp ứng.
Theo các nguồn tin an ninh hàng hải, tàu container Touska mang cờ Iran - bị lực lượng Mỹ khám xét và thu giữ hôm 19/4 - có khả năng chở những mặt hàng mà Washington cho là lưỡng dụng, có thể dùng cho quân đội.
Trong một tuyên bố công bố ngày 21/4, Bộ Ngoại giao Iran đã lên án vụ lực lượng Mỹ bắt giữ tàu chở hàng Touska treo cờ Iran và kêu gọi trả tự do ngay lập tức cho con tàu, các thủy thủ, thủy thủ đoàn cùng gia đình.
Sau 6 giờ phát tín hiệu cảnh báo, khu trục hạm Mỹ nổ súng vô hiệu hóa rồi đổ bộ kiểm soát M/V Touska, phác họa rõ cách thực thi phong tỏa trên biển.
Mỹ đã thực hiện đúng cảnh báo khi bắt giữ tàu hàng Iran M/V Touska tìm cách vượt lệnh phong tỏa. Theo các chuyên gia, số phận tiếp theo của con tàu và thủy thủ đoàn có thể phụ thuộc vào hàng hóa mà tàu đang chở khi bị bắt.
Căng thẳng Mỹ - Iran leo thang: UAV Iran tập kích tàu chiến Mỹ sau vụ bắt giữ tàu hàng tại vịnh Oman
Căng thẳng giữa Mỹ và Iran bất ngờ tăng nhiệt khi Tehran tuyên bố đã tiến hành các cuộc tấn công bằng UAV nhằm vào tàu chiến Mỹ để đáp trả việc Washington nổ súng và kiểm soát tàu container Touska. Diễn biến mới không chỉ làm dấy lên nguy cơ xung đột quân sự trực tiếp mà còn phủ bóng đen lên triển vọng đàm phán giữa hai bên.
Phát súng trên Vịnh Oman trong những ngày qua không chỉ là một va chạm quân sự, mà là dấu hiệu cho thấy cấu trúc kiểm soát xung đột lâu nay đang bị xói mòn. Ở đây, 'vùng xám' vốn cho phép các bên đối đầu mà không vượt ngưỡng chiến tranh đang mất dần khả năng điều tiết khi các hành động leo thang ngày càng trực diện và có chủ đích rõ ràng hơn.