Người Thái ở Tây Bắc có mặt khá sớm ở miền Bắc Việt Nam, có thể từ thời kỳ văn hóa Đông Sơn, cách đây hơn 2.000 năm, các bằng chứng khoa học càng ngày càng chứng minh điều này. Họ là một trong nhiều cộng đồng người cùng tham gia vào việc khai thác lưu vực sông Hồng, sông Đà ở Bắc Bộ Việt Nam tạo ra văn hóa Đông Sơn, nền tảng của Nhà nước đa tộc người Văn Lang-Âu Lạc.
Tiết trời chớm hạ là khi hoa pó mạ nở vàng ven suối, bà con Thái trắng Phong Thổ (Lai Châu) trẩy hội Then Kin Pang. Lễ hội này không thể thiếu hoa Pó mạ - lễ vật thiêng, biểu tượng của Then Kin Pang.