Chữ và nghĩa: 'Bậu' và bạn

Đọc lại bài Kính người già cả in năm 1893 tại Sài Gòn của Trương Minh Ký, ta thấy có đoạn: 'Bậu ôi, người già nầy đáng cho bậu cung kính lắm, và nếu bậu muốn cho ngày kia khỏi bị búng rảy, khi bậu trở về già như vậy, thì phải kính trọng người ấy'.

'Thế hệ cợt nhả' vào đề thi chuyên Văn trường Phổ thông Năng khiếu

Đề thi tuyển sinh lớp 10 chuyên Ngữ văn của trường Phổ thông Năng khiếu (TP.HCM) xuất hiện câu hỏi về 'thế hệ cợt nhả'.

Tình ơi, sao vội đi vậy!

Sáng nay, một tin buồn đến bất ngờ: Vào lúc 4h30 ngày 10/5/2025, PGS.TS Phạm Văn Tình đã rời xa chúng ta mãi mãi do bị suy tim đột ngột. Một người luôn tràn đầy nhiệt huyết, vô tư cống hiến cho sự phát triển của tiếng Việt, của nền ngôn ngữ học nước nhà, nay đã lặng lẽ đi xa.

PGS.TS Phạm Văn Tình, cố vấn chương trình 'Vua tiếng Việt' đột ngột qua đời

PGS.TS Phạm Văn Tình, chuyên gia về ngôn ngữ học, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Việt Nam học, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam học, đột ngột qua đời sáng sớm 10/5, hưởng thọ 71 tuổi.

PGS.TS, tác giả Phạm Văn Tình cố vấn chương trình 'Vua tiếng Việt' qua đời

Nhà thơ Hữu Việt cho biết PGS.TS, tác giả Phạm Văn Tình - cố vấn chương trình 'Vua tiếng Việt' qua đời ở tuổi 71.

'Han gỉ' và 'han rỉ'

Trong một chương trình trò chơi tìm hiểu về tiếng Việt trên truyền hình, ban giám khảo yêu cầu xác định trong hai từ 'han rỉ' và 'han gỉ' thì từ nào là đúng chính tả. Người chơi đưa ra câu trả lời là 'han rỉ', nhưng không được chương trình chấp nhận. Như vậy, theo ban giám khảo thì phải viết là 'han gỉ' mới đúng chính tả.

Sự 'lưỡng khả' của 'chương' và 'trương'

Một chương trình giải trí về tiếng Việt dẫn ngữ liệu 'đời hồi này như một ghánh phở bánh chương mỡ nguội đóng váng', và đưa ra câu hỏi 'có bao nhiêu lỗi sai chính tả'. Người chơi trả lời 'có hai lỗi chính tả'. Chương trình chấp nhận câu trả lời, và 'hai lỗi sai chính tả' được xác định đó là 'ghánh' và 'chương'.

Viết 'Bánh chương' có sai chính tả không?

Độc giả: 'Trong một trò chơi tìm hiểu về tiếng Việt trên truyền hình, chương trình dẫn ngữ liệu: 'đời hồi này như một ghánh phở bánh chương mỡ nguội đóng váng', và đưa ra câu hỏi 'có bao nhiêu lỗi sai chính tả'. Người chơi trả lời 'có hai lỗi chính tả'. Chương trình chấp nhận câu trả lời và đưa ra đáp án 'hai lỗi sai chính tả' đó là 'GHÁNH' và 'CHƯƠNG', tuy nhiên không cho biết cụ thể 'hai lỗi sai chính tả' đó phải viết lại thế nào cho đúng.

PGS. Phạm Văn Tình: Tiếng Việt hiện nay có lệch chuẩn và rất cần định hướng

Những năm gần đây, các từ liên quan tới tiếng Anh, tới các khái niệm của công nghệ thông tin, của các hoạt động kinh tế - xã hội, của lối nói công nghệ 4.0, các biệt ngữ… đã tràn vào tiếng Việt hiện đại.

Chữ và nghĩa: Tháng Bảy mưa gãy cành trám

Câu tục ngữ có dạng đầy đủ là 'Tháng Bảy mưa gãy cành trám, tháng Tám nắng rám trái bưởi'. Tháng Bảy đã đến và tháng Tám sắp đến. Nhưng đây là câu tục ngữ nói về tháng Bảy và tháng Tám âm lịch. Thực tế thì dương lịch và âm lịch cũng không chênh nhau là mấy (thường hơn kém nhau chừng 1 tháng).

Chữ và nghĩa: Quốc ca và quốc thiều

Khi nói đến những biểu tượng cơ bản của mỗi quốc gia, chúng ta không thể không nói đến 'quốc hiệu, quốc kỳ, quốc huy và quốc ca'.

Chữ và nghĩa: Màu bã trầu

Nghe nói 'màu bã trầu' hẳn mọi người sẽ liên tưởng ngay tới màu áo truyền thống của đội tuyển bóng đá Bồ Đào Nha - đội bóng vừa trở thành cựu vô địch châu Âu sau khi để thua Bỉ ở vòng 1/8 tại EURO.

Chữ và nghĩa: Ba năm vua vời và 'Ba năm giặt váy...'

Câu thành ngữ này viết đầy đủ là 'Ba năm được bận vua vời phải ngày kinh nguyệt'.

Chữ và nghĩa: Vaccine - Chuyện cũ đang mới

Đại dịch Covid-19 đang 'nóng' và vẫn tiếp tục còn nóng tiếp nếu thế giới chưa có biện pháp dập dịch hiệu quả. Mà muốn dập dịch triệt để thì phải tìm ra vaccine hữu hiệu. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng các nhà khoa học nhiều nước đang chạy đua với thời gian để giải quyết bài toán nan giải này. Báo VietnamNet (vietnamnet.vn) ngày 7/5/2020 đưa tin 'Việt Nam thành công bước đầu trong sản xuất vắc xin ngừa Covid-19'.

Chữ và nghĩa: Chuyện 'F' nhân mùa Covid-19

Trong những ngày qua, cả nước ta đang tập trung vào chiến dịch chống Covid-19. Những người liên quan tới dịch bệnh này được phân loại thành các nhóm F1, F2, F3, F4, F5... theo các mức độ khác nhau về sự tiếp xúc và nguy cơ lây nhiễm. Cụ thể, theo cơ quan phòng dịch của Bộ Y tế thì:

Gene = gen: Không theo quy luật tiếng Việt

Chắc là nhiều người, nhất là học sinh phổ thông không lạ gì từ gen - một từ rất quen thuộc trong lĩnh vực sinh học.

Nhân tài và tuyển dụng nhân tài

Những ngày qua, trên diễn đàn Quốc hội cũng như mạng xã hội, các ý kiến bàn luận về việc xác định tiêu chí cho một người có tài năng được dư luận quan tâm. Cùng với đó là những tranh luận về việc thu hút, tuyển dụng người có tài vào khu vực công. Vậy nên hiểu nhân tài là gì?