Chương trình Vua Tiếng Việt yêu cầu người chơi làm bài thơ thể 5 chữ với từ khóa 'phấp phới'. Một trong hai người đưa ra bài thơ 4 câu:
'Những từ dùng sai trong tiếng Việt' (Đỗ Duy Ngọc) là bài viết có rất nhiều sai sót, nhưng lại được không ít người tâm đắc, đăng tải, chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội trong nhiều năm qua, gây ngộ nhận cho độc giả. Theo đề nghị của độc giả Ngô Thế Vinh (Hà Nội), trong chuyên mục 'Cà kê chuyện chữ nghĩa' trên báo Thanh Hóa hàng ngày (8/2023), chúng tôi đã từng có bài viết 'Độc lập' và 'tự chủ', chỉ ra một trong những điểm sai như vậy.
Trong 'Truyện Kiều', Hoạn Thư mắng Thúy Kiều: 'Con này chẳng phải thiện nhân/ Chẳng phường trốn chúa thì quân lộn chồng'.
Từ điển chính tả tiếng Việt (GS.TS Nguyễn Văn Khang - NXB Đại học Quốc gia Hà Nội - 2018, 806 trang, khổ 10.5 x 18cm), hiện có bán trên thị trường sách Thanh Hóa.
Chương trình Vua Tiếng Việt (phát sóng ngày 11/7/2025) yêu cầu Hãy viết lại cho đúng từ sau: 'xăm xoi'. Người chơi viết lại 'săm soi', liền được xác nhận là 'Chính xác'.
Trong bài trước, chúng tôi đã phân tích nghĩa đẳng lập của các yếu tố trong hai từ 'rạng rỡ' và 'rực rỡ'. Trong bài này chúng tôi sẽ phân tích nghĩa đẳng lập của sáng suốt và sâu sắc. (Phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Chương trình Vua Tiếng Việt đưa ra câu hỏi: 'Có bao nhiêu lỗi sai chính tả trong câu: 'Cái nút vừa sổ ra, thì loeng xoeng, cả món tiền rơi tiệt cả xuống ghạch'?
Vua Tiếng Việt (25/4/2025) yêu cầu 'Hãy viết lại cho đúng từ sau: nuốt trửng'. Người chơi viết lại thành 'nuốt chửng', thì được người dẫn chương trình xác nhận là đúng, và đáp án hiện trên màn hình hai chữ 'nuốt chửng'.
Bảo kê là hành vi bao che cho các hoạt động phi pháp nhằm trục lợi; có thể bị xử lý hành chính, kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ.
Theo Bộ Công an, hành vi bảo kê là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng và tùy vào tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi mà người thực hiện có thể bị xử lý kỷ luật, xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Một chương trình tìm hiểu về tiếng Việt trên truyền hình yêu cầu người chơi hoàn thành ngữ liệu 'Ngó lên nuộc lạt... ... / Bao nhiêu nuộc lạt nhớ ông bà bấy nhiêu'.
Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, việc hoàn thiện thể chế, pháp luật góp phần đạt mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam có hệ thống pháp luật chất lượng cao, hiện đại, tiệm cận chuẩn mực, thông lệ quốc tế.
Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, việc hoàn thiện thể chế, pháp luật góp phần đạt mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam có hệ thống pháp luật chất lượng cao, hiện đại, tiệm cận chuẩn mực, thông lệ quốc tế.
Đại từ điển tiếng Việt (Nguyễn Như Ý chủ biên) thu tập bản 'Chân đồng da sắt' và chú thích như 'Chân đồng vai sắt'.
Một chương trình trò chơi về tiếng Việt đưa ra yêu cầu 'Hãy tìm hai từ đồng nghĩa hoặc gần nghĩa với từ 'ăn'.
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã nêu ra 2 từ ghép bị Từ điển từ láy tiếng Việt nhận lầm là từ láy: bộp chộp, bủn rủn. Trong bài này, chúng tôi sẽ phân tích nghĩa của các yếu tố trong một số từ láy: hô hoán, hốc hác, hộc tốc, hôi hám (phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Có lẽ đa số mọi người sẽ có câu trả lời là 'sắt son'. Sắt son hay son sắt chỉ sự thủy chung, một lòng một dạ, không bao giờ đổi thay, không bao giờ phai nhạt. Tuy nhiên, trong thực tế thì nhiều người viết là 'sắc son'.
Trong một chương trình trò chơi tìm hiểu về tiếng Việt trên truyền hình, ban giám khảo yêu cầu xác định trong hai từ 'han rỉ' và 'han gỉ' thì từ nào là đúng chính tả. Người chơi đưa ra câu trả lời là 'han rỉ', nhưng không được chương trình chấp nhận. Như vậy, theo ban giám khảo thì phải viết là 'han gỉ' mới đúng chính tả.
Độc giả Thanh Hoài hỏi: 'Có ý kiến cho rằng câu 'Có đi có lại' là bản rút gọn của 'Có đi có lại mới toại lòng nhau', và hai bản này là đồng nghĩa. Tuy nhiên, có người lại cho rằng đây là hai bản tồn tại độc lập và được dùng với ý nghĩa khác nhau.
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã nêu ra 3 từ ghép bị Từ điển từ láy tiếng Việt nhận lầm là từ láy: ho hắng, hối hận, hơi hướng. Trong bài này, chúng tôi tiếp tục phân tích nghĩa đẳng lập của 3 từ: tả tơi, tán loạn, tê tái. (Phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Một chương trình giải trí về tiếng Việt dẫn ngữ liệu 'đời hồi này như một ghánh phở bánh chương mỡ nguội đóng váng', và đưa ra câu hỏi 'có bao nhiêu lỗi sai chính tả'. Người chơi trả lời 'có hai lỗi chính tả'. Chương trình chấp nhận câu trả lời, và 'hai lỗi sai chính tả' được xác định đó là 'ghánh' và 'chương'.
Một cô giáo dạy ngữ văn đã nhắn tin nhờ tôi giải đáp giúp một vấn đề liên quan đến chính tả. Đó là khi cô giảng câu ca dao 'Anh như táo rụng sân đình/ Em như gái dở đi rình của chua', cô đã viết là 'gái dở'. Khi học sinh thắc mắc là tại sao viết 'gái dở' (mà không viết là 'gái giở', 'gái rở' hoặc 'gái trở')?, thì cô thực sự lúng túng.
Câu tục ngữ 'Ăn cỗ đi trước, lội nước đi sau' được một số cuốn từ điển giảng như sau:
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã nêu ra bốn từ ghép bị Từ điển từ láy tiếng Việt nhận lầm là từ láy: nôn nao, cồn cào, cơ cực, cục cằn. Trong bài này chúng tôi tiếp tục phân tích nghĩa đẳng lập của 4 từ: đầm ấm, đầm đìa, đần đù, đầy đọa (phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã nêu ra bốn từ ghép bị Từ điển từ láy tiếng Việt nhận lầm là từ láy: chùa chiền, chung chạ, chứa chan. Trong bài này chúng tôi tiếp tục phân tích nghĩa đẳng lập của 4 từ: cãi cọ, cay cú, cắm cúi, câu kéo. (Phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi):
Bộ Công Thương là một trong các cơ quan cấp bộ, ngành đầu tiên tổ chức Diễn đàn chống lãng phí, khơi thông nguồn lực phát triển.
'Đường chim bay' là một danh từ đã có trong một số cuốn từ điển tiếng Việt. Từ điển tiếng Việt (Hoàng Phê chủ biên, Trung tâm Từ điển học, NXB Đà Nẵng, 2020) định nghĩa là 'đường thẳng, là khoảng cách ngắn nhất giữa 2 điểm xa nhau'.
Ca khúc nhạc chế với tựa đề 'đám giỗ bên cồn' gắn liền với các clip triệu view của TikToker Lê Tuấn Khang hiện đang khiến cư dân mạng chao đảo. Dàn sao Việt như Minh Dự, Quyền Linh, Noo Phước Thịnh... cũng không thể bỏ qua.
Dự thảo Luật Nhà giáo đang được thảo luận tại Hội trường Diên Hồng ngày 20/11. Là một giáo viên trung học phổ thông, tôi xin nêu vài ý kiến như sau:
Khi nghe đến hai từ 'ẩm thấp' và 'ẩm ương', hầu như ai cũng nghĩ rằng đây là hai từ 'thuần Việt', được cấu tạo nên bởi các yếu tố Nôm. Tuy nhiên, cả 'ẩm thấp' và 'ẩm ương' đều là hai từ Việt gốc Hán, hoặc có chứa yếu tố gốc Hán.
Cụm từ 'hưởng thọ' và 'hưởng dương' có ý nghĩa khác nhau mà nhiều người vẫn chưa phân biệt được.
Trong lịch sử Việt Nam, Lê mạt là một thời kỳ đầy rối ren, phức tạp. Tuy nhiên, thời kỳ này lại sinh ra rất nhiều anh hùng hào kiệt, nhiều văn tài, nhiều nhà khoa học xuất sắc, trong đó có Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác.
Trong tiếng Việt, rất nhiều từ ghép đẳng lập bị nhận lầm là từ láy. Sau đây là một số trường hợp mà nhóm biên soạn Từ điển từ láy tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ - Hoàng Văn Hành chủ biên - NXB Khoa học Xã hội - 2011) đã thu thập và giải nghĩa (phần sau gạch đầu dòng để trong ngoặc kép là nguyên văn của từ điển; phần xuống dòng là trao đổi của chúng tôi).