Không chỉ ra mắt các điểm đến nội đô mới, cơ quan quản lý ngành du lịch Hà Nội vừa công bố các tuyến điểm đầu tiên kết nối trung tâm Thủ đô với phía Nam ngoại thành theo các hành trình giàu bản sắc.
Du lịch cộng đồng Bản Miền (xã Ba Vì) hay làng cổ Đường Lâm (phường Sơn Tây) là những mô hình du lịch gắn với thiên nhiên, văn hóa bản địa đang mở ra hướng thoát nghèo bền vững cho người dân ngoại thành Hà Nội. Không cần rời quê, không cần bỏ nghề truyền thống, chính 'kho báu' ngay ở địa phương là nguồn sinh kế vững chắc, nếu được khai thác đúng cách.
Nằm nép mình giữa những triền đồi xanh mướt, xóm Tiến Lâm (xã Thung Nai) - nơi sinh sống của trên 97% người Dao Quần Chẹt đã khoác lên mình diện mạo mới. Từ một vùng đất thuần nông đối mặt với nhiều gian khó, dọc con đường bê tông về với Tiến Lâm ngày nay là những căn nhà cao tầng khang trang, đời sống Nhân dân đổi thay tích cực. Người Dao tại xóm Tiến Lâm là minh chứng sống động cho sự vươn của đồng bào dân tộc thiểu số tại vùng đất khó để làm giàu, giảm nghèo bền vững.
Giữa nhịp sống hiện đại, bà con dân tộc Dao Quần Chẹt ở xóm Tân Lập của xã Phú Xuyên, vẫn bền bỉ gìn giữ phong tục Tết truyền thống, xem đó không chỉ là nét đẹp văn hóa mà còn là cách trao truyền bản sắc cho thế hệ trẻ, góp phần làm giàu đời sống tinh thần và mở ra hướng phát triển du lịch cộng đồng tại địa phương.
Giữa nhịp sống hiện đại, ẩm thực truyền thống là nét văn hóa đặc sắc trong Tết của người Dao, nhất là các loại bánh như bánh dày (bánh giầy) gấc vừng, bánh chưng gù,...
Những ngày đầu tháng 12 âm lịch, không khí Tết đã bắt đầu lan tỏa trong từng nếp nhà của người Dao tại phường Thống Nhất. Mỗi gia đình đều tất bật dọn dẹp nhà cửa, sửa sang bàn thờ tổ tiên, chuẩn bị đồ lễ và lương thực cho ngày Tết. Với người Dao, việc chuẩn bị Tết không chỉ đơn thuần là lo đủ ăn, đủ mặc mà còn là cách thể hiện lòng thành kính đối với tổ tiên và các đấng linh thiêng.
Giữa nhịp sống hối hả của thời đại công nghệ, tại những nếp nhà sàn vùng cao xã Nật Sơn, tỉnh Phú Thọ những lớp học đêm vẫn miệt mài sáng đèn. Ở đây, có những người già tóc bạc đang bền bỉ gieo từng nét chữ cổ vào tâm hồn thế hệ trẻ, với khát vọng giữ lại 'mạch máu' văn hóa của người Dao Quần Chẹt không bị mai một theo bước chân thời gian.
Đúng nửa đêm giờ Tý, khi đất trời giao thoa, manh chiếu dệt lên từ những cây lúa nếp phơi khô trải ra giữa nhà, Lễ Tủ Cải công nhận người trưởng thành trong cộng đồng người Dao kết thúc. Cả bản bước vào những ngày vui trong điệu múa, tiếng chuông rộn ràng…
Đối với đồng bào Dao Quần Chẹt Thanh Hóa, mùa xuân bao giờ cũng đến sớm hơn, từ những nương ngô, vạt lúa và những sắc đào phai chúm chím rung rinh trong gió, cho đến những bộ trang phục truyền thống rực rỡ của những phụ nữ Dao. Năm nào cùng vậy, cứ vào khoảng tháng 11, 12 âm lịch, người Dao Quần Chẹt lại tổ chức Tết năm cùng.
Trong 2 ngày 29 và 30/9, Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030 sẽ chính thức diễn ra. Đây là kỳ đại hội đầu tiên của tỉnh Phú Thọ mới sau khi 3 tỉnh cũ Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình về chung một nhà. Ba tỉnh - ba đặc điểm riêng - đang từng bước hội tụ trong một chỉnh thể thống nhất, hòa quyện về địa lý, lịch sử, văn hóa, dân cư và cơ cấu kinh tế đã sẵn sàng cùng với cả nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam. Nhân dân các dân tộc trên địa bàn tỉnh đang sôi nổi thi đua lao động sản xuất, trang hoàng đường làng ngõ xóm, tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, thiết thực hướng về ngày hội lớn.
Sau sáp nhập, tỉnh Phú Thọ có 41 Di sản văn hóa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, riêng trong năm 2025 có thêm 4 di sản là: Lễ hội cướp Kén, xã Dị Nậu (nay là xã Thọ Văn) và Tết Doi của người Mường, xã Thu Cúc; Nghệ thuật tạo hoa văn cạp váy của người Mường; Hát Thường rang, Bộ mẹng của người Mường.
Phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc đang là vấn đề xã hội quan tâm, nhất là nhằm đáp ứng trào lưu và nhu cầu thể hiện về văn hóa của giới trẻ. Càng ngày, xã hội càng ghi nhận nhiều bạn trẻ muốn tái hiện các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống, cụ thể về thời trang và phong cách sinh hoạt.
Người Dao cư trú chủ yếu ở các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc, được chia thành nhiều nhóm khác nhau như: Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Lô Gang, Dao Tiền…
Trên những đỉnh núi xa mờ, mùa đông mây mù bao phủ, mùa hè lộng gió ở biên giới xứ Lạng là nơi sinh sống của đồng bào người Dao Lù Gang. Từ xưa đến nay, người Dao Lù Gang nơi đây nổi tiếng bởi có những phong tục tập quán, nét văn hóa riêng mang đậm bản sắc dân tộc, từ cách ăn, nếp ở, trang phục, tục thờ cúng, lễ hội... Trong số đó, phong tục tổ chức đám cưới của đồng bào Dao Lù Gang mang nhiều nét văn hóa độc đáo nhất.
Kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 năm nay kéo dài 5 ngày liên tục. Thay cho những chuyến đi xa, nhiều người dân Thủ đô có xu hướng đi gần, nghỉ ngơi, hòa mình với thiên nhiên. Lựa chọn này rất phù hợp với nhóm khách trung niên hoặc người làm văn phòng cần phục hồi sức khỏe sau những ngày làm việc căng thẳng.
Sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 922/QĐ-TTg 'Phê duyệt Chương trình phát triển du lịch nông thôn trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025' vào tháng 8-2022, đến nay du lịch nông thôn trên địa bàn cả nước, trong đó có Hà Nội, đã có bước phát triển mạnh mẽ.
Ở xã vùng cao Huổi Só, huyện Tủa Chùa (Điện Biên), người Dao Quần Chẹt sinh sống lâu đời theo các thôn bản nhỏ bên dòng sông Đà xanh trong.
Với gần 30 nghìn nhân khẩu, cộng đồng người Dao ở Thái Nguyên phân bố khá đông tại các địa bàn miền núi, vùng cao như Định Hóa, Phú Lương, Đại Từ, Đồng Hỷ, Võ Nhai. Đi qua những tháng ngày khó khăn, gian khổ, hôm nay, bà con người Dao đã dựng xây được cuộc sống sung túc, đủ đầy.
Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam không chỉ là điểm đến du lịch văn hóa mà còn là 'ngôi nhà thứ hai' của nhiều nghệ nhân tâm huyết trong việc bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào mình.
Mỗi độ xuân về, được dự lễ Tết Nhảy tại bản làng dân tộc Dao Quần Chẹt là một niềm duyên lớn bởi đôi khi cả cuộc đời người đàn ông Dao cũng chỉ tổ chức được một lần vào tháng Chạp âm lịch. Đây là nghi lễ tạ ơn Bàn Vương, thủy tổ của dân tộc Dao với mong ước mưa thuận gió hòa, nhân khang vật thịnh, có ý nghĩa to lớn trong gắn kết cộng đồng, góp phần làm cho bức tranh văn hóa các dân tộc Việt Nam thêm đa dạng và đậm đà bản sắc.
Đồng bào dân tộc Dao huyện Yên Lập chiếm hơn 5% dân số toàn huyện, trong đó chủ yếu là nhóm Dao Quần Chẹt sinh sống quần cư thành các thôn, bản ở các xã: Xuân Thủy, Nga Hoàng, Xuân An, Trung Sơn, Mỹ Lung, Mỹ Lương, Thượng Long... Đồng bào Dao nơi đây có kho tàng văn hóa rất đa dạng, phong phú, có tiếng nói, chữ viết riêng, có các nghi lễ độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, được các thế hệ gìn giữ, bảo tồn và lưu truyền từ đời này qua đời khác...
Với tiềm năng thiên nhiên, địa chất, khoáng sản và hệ thống dược liệu phong phú, Việt Nam được kỳ vọng trở thành điểm đến nổi bật trong Du lịch chăm sóc sức khỏe.
Từng gắn bó với ruộng nương, nhiều nông dân nay trở thành chủ homestay, tạo việc làm cho cộng đồng và nâng cao thu nhập nhờ phát triển du lịch gắn với bản sắc văn hóa địa phương.
Triển khai Dự án 6 về 'Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các DTTS gắn với phát triển du lịch' thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030 (Gọi tắt là Chương trình MTQG 1719), những năm qua, xã Yên Lương, huyện Thanh Sơn luôn nỗ lực gìn giữ những nét văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS, trong đó, có trang phục truyền thống của phụ nữ Dao Tiền.
Thực hiện Dự án 6 về 'Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số (DTTS) gắn với phát triển du lịch' thuộc Chương trình mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030, huyện Yên Lập đã thực hiện các giải pháp bảo tồn, gìn giữ, phát huy có hiệu quả các bản sắc, giá trị văn hóa truyền thống, tạo sự lan tỏa trong cộng đồng.
Chương trình mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2021-2030 (gọi tắt là Chương trình 1719) được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định phê duyệt ngày 4/10/2021. Sau hơn 3 năm triển khai, Chương trình đã góp phần làm thay đổi diện mạo các xóm, bản vùng cao trên địa bàn huyện Yên Lập khi tập trung đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn; giải quyết nhu cầu cấp thiết về đất ở, nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt; tạo sinh kế cho đồng bào DTTS; hỗ trợ đào tạo nghề, tạo việc làm; bảo tồn các giá trị văn hóa phi vật thể, xây dựng thiết thế văn hóa thôn, xóm...
Điểm đến du lịch cộng đồng bản Miền, xã Ba Vì vừa được khai trương có chủ đề 'Chữa lành - Tịnh tâm - Dưỡng tuệ'. Đây là mô hình du lịch cộng đồng gắn với giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số đầu tiên trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Sáng 26/4, hưởng ứng lễ hội Du lịch Hà Nội năm 2024 và kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Sở Du lịch thành phố Hà Nội phối hợp với UBND huyện Ba Vì tổ chức lễ công bố Điểm đến du lịch cộng đồng bản Miền.
Lớn lên bằng những lời ca, câu hát của đồng bào; biết thêu khăn, thêu váy từ thuở còn chăn trâu, cắt cỏ…, dường như hồn cốt của văn hóa đồng bào dân tộc Dao Quần Chẹt đã 'ngấm' sâu vào tâm hồn chị Dương Thị Kim Cảnh, ở xóm Tân Lập, xã Phú Xuyên (Đại Từ).
Theo quan sát của tôi, người Dao tiếp thu cái mới rất nhanh, háo hức và cầu thị, đồng thời cũng là tộc người rất trân quý văn hóa truyền thống của cha ông.
Tết năm cùng là một trong số những mỹ tục đẹp của đồng bào Dao ở miền Tây tỉnh Thanh, đem đến không khí đầm ấm, tràn đầy hạnh phúc, vui tươi, từ trong nhà tới ngoài ngõ xóm, ai cũng mang trong mình niềm hân hoan, phấn chấn để rồi tin tưởng, hy vọng và gắng công sản xuất, học tập, công tác tốt để thời gian tới thu được nhiều thành quả mới, hạnh phúc, ấm no hơn.
Thôn Đồng Phai, xã Hợp Hòa (Sơn Dương) hiện nay có 113 hộ dân sinh sống, chủ yếu là dân tộc Dao Quần chẹt. Dù trải qua quá trình giao thao văn hóa giữa các dân tộc trong vùng, nhưng dân tộc Dao Quần chẹt ở Đồng Phai vẫn giữ được nhiều nét văn hóa truyền thống của riêng mình. Đặc biệt là mặc trang phục truyền thống đã trở thành nét đẹp, sở thích, niềm tự hào của nhiều phụ nữ Dao Quần chẹt trong những dịp lễ, hội, Tết… ở Đồng Phai.
Xã Ba Vì là địa phương có người Dao Quần chẹt cư trú thành cộng đồng đông nhất trong 31 xã của huyện Ba Vì, gồm 583 hộ người Dao với khoảng 2.398 người, chiếm đến 94% dân số toàn xã. Nhiều bản sắc của người Dao Quần chẹt đến nay vẫn được bà con gìn giữ, trong đó có đám chay của người Dao Quần Chẹt.
Nói tới giá trị văn hóa của tộc người không thể không nhắc tới trang phục và trang trí tóc. Trang phục là một nét văn hóa đặc trưng cho mỗi dân tộc. Trang phục giúp phân biệt tộc người này với tộc người kia. Đồng thời, trang phục còn thể hiện tính thẩm mỹ, lối sống của chính dân tộc đó, tạo nên bản sắc văn hóa của từng dân tộc nói chung và dân tộc Dao nói riêng.
Nhóm 'Người Dao Việt Nam - Gắn kết từ bản sắc' cùng Ban liên lạc người Dao và sinh viên người Dao tại Thái Nguyên tổ chức chương trình gặp gỡ, động viên tân sinh viên người Dao.
Lễ Tủ Cải đã tạo ra những giá trị về vật chất, tinh thần mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống của người Dao Quần Chẹt ở xã Huổi Só (Tủa Chùa).
Trang phục của các cộng đồng người Dao Tiền ở các địa phương khác nhau sẽ có một số điểm khác biệt nhưng đều có chung những đặc trưng cơ bản về kỹ thuật nhuộm chàm, in sáp ong và thêu vải mặt trái.
Là một trong mười xã, thị trấn của huyện Đại Từ (Thái Nguyên) thuộc vùng đệm rừng quốc gia Tam Đảo, thị trấn Quân Chu không chỉ được biết đến với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, hữu tình mà cộng đồng dân cư ở đây còn lưu giữ được những truyền thống văn hóa đậm nét và đây là điểm tựa rất lớn để địa phương phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa, truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số bản địa.
Những năm qua, hoạt động quản lý nhà nước về khoa học và công nghệ (KH&CN) trên địa bàn tỉnh được triển khai toàn diện, có hiệu quả trên tất cả các lĩnh vực. Các nhiệm vụ cấp Quốc gia được triển khai đã góp phần nâng cao nhận thức, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, hình thành một số vùng chuyên canh, thâm canh, bảo vệ môi trường sinh thái.
Là người dân tộc Dao, sinh ra và lớn lên trong cái nôi văn hóa Dao -Tuyên Quang, nhưng nhà văn, nhà nghiên cứu Bàn Minh Đoàn cho rằng, bản thân ông cũng chưa có điều kiện khai thác được hết những cái hay, cái đẹp của văn hóa dân tộc mình. Vì vậy, có chút thời gian rảnh là ông lại tranh thủ đi đến các bản, làng gặp các nghệ nhân, các thầy Tào, thầy cúng để sưu tầm, tìm hiểu, ghi chép tư liệu phong tục tập quán, những làn điệu dân ca, dân vũ...
Trong chu trình đời người, lễ cấp sắc của người Dao Quần Chẹt là một trong những nghi lễ quan trọng đối với mỗi người đàn ông, nó xác định sự trưởng thành của họ trước cộng đồng và tổ tiên.
Hằng năm, cứ đến giữa tháng Chạp, khi mùa màng đã thu hoạch xong, cái rét ngọt về trên từng nếp nhà, cây cối sắp sửa bung lộc, nảy nụ Xuân, bà con người Dao Quần Chẹt ở xã Quân Chu (Đại Từ) lại rộn ràng tổ chức 'Tết năm cùng'.