Chính sách thuế thuốc lá tại Việt Nam hiện nay bộc lộ nhiều hạn chế, dẫn đến việc kiểm soát tiêu dùng và giảm thiểu tác hại sức khỏe chưa đạt kết quả như mong muốn. Do vậy, nhiều ý kiến cho rằng cần tăng ngay, tăng mạnh thuế thuốc lá để đạt 'lợi ích kép' cho sức khỏe và ngân sách.
Trong bối cảnh tỷ lệ bệnh không lây nhiễm đang gia tăng nhanh chóng ở Việt Nam, việc áp thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) với đồ uống có đường (ĐUCĐ) là chính sách cần thiết và cấp bách, để giảm tiêu thụ các sản phẩm có hại, bảo vệ sức khỏe.
Bộ Y tế và Tổ chức Y tế thế giới đề xuất áp mức thuế tiêu thụ đặc biệt với đồ uống có đường cần đạt 40% mới đảm bảo hạn chế tiêu dùng, bảo vệ sức khỏe cho người dân Việt Nam và cần có lộ trình tăng thuế phù hợp.
Tại Việt Nam, an toàn thực phẩm vẫn là vấn đề đáng quan ngại cho sức khỏe cộng đồng với các nguy cơ như, ô nhiễm vi sinh, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và phụ gia trái phép.
Theo thống kê mới nhất của Bộ Y tế, trong hai năm qua, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong tất cả các nhóm tuổi của đều tăng cao, nhất là học sinh từ 13-15 tuổi. Mặc dù các loại thuốc lá thế hệ mới đã bị cấm nhưng những sản phẩm độc hại này vẫn len lỏi vào môi trường học đường, nhắm vào trẻ em và thanh thiếu niên.
Hơn một thập kỷ qua, nhiều quốc gia trên thế giới đã chủ động áp dụng chính sách thuế với đồ uống có đường nhằm xây dựng nền tảng sức khỏe cộng đồng bền vững và góp phần định hướng thị trường tiêu dùng lành mạnh. Thực tế cho thấy, những chính sách này đã mang lại nhiều kết quả tích cực.
Mặc dù, thuốc lá điện tử (TLĐT) đã bị cấm hoàn toàn tại Việt Nam từ ngày 1/1/2025 theo quy định, nhưng sản phẩm này vẫn len lỏi khắp mọi nơi. Thực tế ghi nhận, thời gian vừa qua, nhiều trẻ em tuổi vị thành niên nhập viện do ngộ độc, loạn thần liên quan đến việc sử dụng TLĐT, đặc biệt là các sản phẩm bị tẩm chất gây nghiện.
Ngày 6/6, báo chí đưa nhiều thông tin liên quan đến ngành Công Thương. Báo Công Thương xin điểm lại một số thông tin đáng chú ý.
Các cơ quan của Liên hợp quốc cùng với đại diện chính phủ Australia đã đến thăm các cộng đồng bị ảnh hưởng bởi thiên tai ở tỉnh Lào Cai, trong hai ngày 3-4/6.
Theo các chuyên gia việc áp thuế đối với đồ uống có đường nhằm làm tăng giá thành, từ đó giảm tiêu dùng. Biện pháp này đặc biệt hiệu quả trong việc thay đổi thói quen của trẻ em và thanh thiếu niên, những người bị ảnh hưởng nhiều hơn bởi giá cả.
Ngày 3 & 4/6, các cơ quan của Liên Hợp Quốc (LHQ) cùng với Chính phủ Úc và Bộ Y tế đã đến thăm các cộng đồng bị ảnh hưởng bởi cơn bão Yagi ở huyện Bát Xát (tỉnh Lào Cai) để hiểu hơn về các nỗ lực phục hồi đang diễn ra nơi đây.
Ngày 3/6, tại Hà Nội, Cục Báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với HealthBridge Canada tại Việt Nam tổ chức Hội thảo cung cấp thông tin về phòng chống tác hại của thuốc lá với chủ đề 'Thuế thuốc lá và phát triển bền vững'.
Theo đại diện của Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam, tăng thuế thuốc lá là chính sách 'cùng thắng' để vừa bảo vệ sức khỏe cộng đồng vừa thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Mỗi năm, thuốc lá cướp đi sinh mạng của hơn 8 triệu người trên toàn cầu, trong đó có 1,3 triệu người không hút thuốc nhưng hít phải khói thuốc thụ động. Số người chết vì thuốc lá vượt xa tổng số người tử vong do HIV/AIDS, lao phổi và sốt rét cộng lại.
Việt Nam là một trong những quốc gia chịu nhiều gánh nặng bởi bệnh tật do thuốc lá gây ra, nhưng giá thuốc lá lại rẻ đến mức trẻ em có thể mua được. Do đó, mức thuế cao sẽ khuyến khích những người hút thuốc bỏ thuốc và ngăn cản những người trẻ tuổi bắt đầu hút thuốc.
Tiêu thụ đồ uống có đường tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng, gây ra những lo ngại lớn về sức khỏe cộng đồng. Từ năm 2009 đến 2023, lượng tiêu thụ đồ uống có đường đã tăng phi mã gấp 4 lần, với tổng lượng tiêu thụ tăng từ 3,44 tỷ lít năm 2009 lên 6,67 tỷ lít năm 2023, gần gấp đôi trong vòng hơn một thập kỷ.
Ngày 3-6, tại Hà Nội, Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp Tổ chức HealthBridge tại Việt Nam tổ chức Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại của thuốc lá với chủ đề 'Thuế thuốc lá và Phát triển bền vững'.
Ngày 3/6, Cục Báo chí, Bộ VHTT&DL phối hợp Tổ chức HealthBridge tại Việt Nam tổ chức hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại của thuốc lá với chủ đề 'Thuế thuốc lá và Phát triển bền vững'.
Ngày 3/6, Hội thảo với chủ đề 'Thuế thuốc lá và Phát triển bền vững' do Cục Báo chí phối hợp với HealthBridge tại Việt Nam đã được tổ chức với ba tham luậnđến từ các chuyên gia kinh tế, chuyên gia Tổ chức Y tế thế giới, và Bộ Y tế. Gần 100 cơ quan thông tấn báo chí đã tham dự và đưa tin hội thảo.
Việt Nam đang phải chịu gánh nặng y tế và kinh tế khổng lồ với hơn 100.000 ca tử vong mỗi năm do thuốc lá. Chi phí y tế và thiệt hại kinh tế ước tính lên tới 108.000 tỷ đồng. Chuyên gia cho rằng cần tăng thuế thuốc lá để giảm hút thuốc, thúc đẩy phát triển bền vững.
Thuế thuốc lá thấp, chưa tính đủ các yếu tố tác động; thu nhập của người dân Việt Nam tăng nhanh hơn nhiều so với giá sản phẩm thuốc lá khiến cho thuốc lá ngày càng dễ mua là hai điểm yếu trong hệ thống thuế thuốc lá Việt Nam, cần phải có những biện pháp tăng thuế để giảm thiểu tác hại của mặt hàng này.
Nhiều loại thuốc lá đang có giá bán rẻ hơn hộp sữa 180ml, chuyên gia khuyến cáo tăng thuế mạnh tay để giảm tỷ lệ hút thuốc, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Một trong những nguyên nhân chính khiến cho tỷ lệ sử dụng thuốc lá giảm chậm tại Việt Nam là giá thuốc lá hiện quá rẻ, do thuế thuốc lá còn thấp.
Theo thông tin tại hội thảo Thuế thuốc lá và phát triển bền vững, mỗi năm Việt Nam có hơn 100.000 ca tử vong do hút thuốc chủ động và thụ động.
'Đánh thuế đồ uống có đường là một lựa chọn đạo đức, một trách nhiệm chính trị và là một chiến lược y tế công khôn ngoan. Việt Nam không thể tiếp tục chậm trễ thêm nữa', TS Angela Pratt - Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam khuyến cáo.
Việc tiêu thụ đồ uống có đường tăng tỷ lệ thuận với số người mắc bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đột quỵ, tử vong, ung thư… đang gây ra gánh nặng lớn cho hệ thống y tế, đe dọa sức khỏe của thế hệ tương lai.
Tỉ lệ người mắc bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam đang cao, và tình trạng thừa cân béo phì cũng gia tăng nhanh chóng. Nguyên nhân được các nhà khoa học đưa ra là tiêu thụ quá nhiều đồ uống có đường.
Có bằng chứng mạnh mẽ cho thấy những người thường xuyên dùng đồ uống có đường phải đối mặt với mức tăng cao nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2, bệnh tim, đột quỵ và ung thư.
Theo kết quả nghiên cứu của Trường Đại học Y tế Công cộng, nếu áp thuế để tăng giá bán lẻ đồ uống có đường lên 20% như khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thì tỷ lệ thừa cân, béo phì tại Việt Nam có thể giảm lần lượt 2,1% và 1,5%, phòng tránh được 80.000 ca đái tháo đường, tiết kiệm cho hệ thống y tế gần 800 tỷ đồng.
TS. Angela Pratt - Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam nhấn mạnh, hiện nay là thời điểm rất phù hợp để áp thuế tiêu thụ đặc biệt với đồ uống có đường. Nếu không có hành động can thiệp, xu hướng tiêu thụ loại đồ uống này sẽ còn tiếp tục tăng, kéo theo nhiều hệ lụy tiêu cực với sức khỏe người dân.
WHO khuyến nghị áp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường nhằm làm tăng giá thành, từ đó giảm tiêu dùng.
Thế giới hiện vẫn đối mặt với mối đe dọa sức khỏe cộng đồng lớn mang tên thuốc lá. Với 8 triệu ca tử vong mỗi năm, trong đó có 1,3 triệu ca do các bệnh liên quan đến hút thuốc thụ động (hít phải khói thuốc), thuốc lá đã tạo ra gánh nặng bệnh tật nghiêm trọng, gây tử vong sớm và tốn kém lớn về chi phí y tế.
Chủ đề của Ngày thế giới không thuốc lá (31/5) năm 2025 được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chọn là: 'Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo', nhằm phơi bày cách thức mà các tập đoàn thuốc lá trên thế giới sử dụng để quảng bá, tiếp thị sản phẩm gây nghiện cũng như chỉ rõ chiêu thức quảng cáo sai sự thật, lừa dối mọi người.
Với hơn 15 triệu người hút thuốc hiện nay tại Việt Nam, việc sử dụng thuốc lá đang gây ra gánh nặng bệnh tật và tử vong sớm đáng kể và ngày càng tăng.
Tại Việt Nam, béo phì và bệnh mãn tính tăng nhanh, trong đó đồ uống như nước ngọt là 'thủ phạm thầm lặng' gây tổn hại sức khỏe nghiêm trọng.
Nhân dịp Ngày thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá (25/5-31/5/2025), ngày 26/5, tại TP. Đà Nẵng, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp với Quỹ phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) tổ chức Lễ mít tinh hưởng ứng với chủ đề 'Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo', nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, đặc biệt là thanh thiếu niên, về tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá mới khác.
Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam cho rằng, lần đầu tiên Việt Nam áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt với đồ uống có đường nên theo kinh nghiệm quốc tế cần chọn để áp thuế với sản phẩm gây hại nhiều nhất, phổ biến nhất, dễ kiểm soát nhất…
Sáng 26.5, tại thành phố Đà Nẵng, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp với Quỹ phòng, chống tác hại thuốc lá (Bộ Y tế) tổ chức mít tinh hưởng ứng 'Ngày thế giới không thuốc lá' và 'Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá' với chủ đề 'Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo'.
Tiến sỹ Angela Pratt – Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam chia sẻ: 'Tôi sẽ không bao giờ quên niềm vui tuyệt đối của mình khi được thông báo rằng Quốc hội Việt Nam đã bỏ phiếu cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Nhìn thấu các chiến thuật của ngành công nghiệp thuốc lá, các nhà hoạch định chính sách đã bỏ phiếu cho sức khỏe và đặc biệt là sức khỏe của những người trẻ tuổi'.
Hơn 1.000 đoàn viên thanh niên đã tập trung tại thành phố Đà Nẵng ngày 26/5, tham gia lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5, do Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp cùng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tổ chức.