Sức sống mới ở xã an toàn khu

Xã Vũ Lăng được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 xã: Vũ Lăng, Tân Lập, Tân Hương, Chiêu Vũ. Ngày 27/11/2025, Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2549 về việc công nhận các xã ATK trên địa bàn tỉnh sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, theo đó xã Vũ Lăng được công nhận là xã ATK. Xã có diện tích tự nhiên trên 11.260 ha, 25 thôn, 2.801 hộ với khoảng 13.500 nhân khẩu, chủ yếu là dân tộc Tày.

Khai thác lợi thế để phát triển

Xã ATK Vũ Lăng có diện tích đất nông nghiệp chiếm 68,62% diện tích đất tự nhiên; điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp để phát triển trồng trọt. Khai thác lợi thế này, những năm qua, cấp ủy, chính quyền xã đã tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển các mô hình sản xuất, đặc biệt là cây ăn quả có múi.

Có dịp cùng cán bộ xã đến tham quan mô hình trồng quýt Úc theo tiêu chuẩn GlobalGAP của gia đình ông Nguyễn Văn Quyết - mô hình kinh tế tiêu biểu của xã, chúng tôi vô cùng ấn tượng trước hình ảnh vườn quýt bạt ngàn, quả sai trĩu cành, đang chín rộ. Ông Quyết chia sẻ: Nhận thấy trên thị trường nhu cầu tiêu dùng các sản phẩm hoa quả chất lượng ngày càng lớn, cùng với đó là khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương phù hợp với các loại cây ăn quả có múi nên từ năm 2018 tôi đã mạnh dạn đầu tư trồng giống quýt Úc với diện tích 10 ha. Để áp ứng yêu cầu ngày càng cao của khách hàng, từ năm 2022, tôi đã sản xuất theo tiêu chuẩn GlobalGAP. Nhờ đó, sản phẩm được tiêu thụ tại hệ thống siêu thị WinMart và chuỗi các cửa hàng sạch trong toàn quốc. Bình quân mỗi năm, gia đình tôi thu hoạch 80 - 100 tấn quả, doanh thu đem lại trên 4 tỷ đồng; tạo việc làm cho gần 30 lao động địa phương.

Học sinh Trường THCS Tân Lập sinh hoạt chuyên đề tại di tích hang Lân Táy - Mỏ Pia

Rời mô hình trồng quýt Úc, chúng tôi tiếp tục đến thăm mô hình chăn nuôi của gia đình bà Lường Thị Ngọc, thôn Nà Cái, đây là hộ điển hình vươn lên thoát nghèo nhờ thay đổi tư duy sản xuất. Bà Ngọc chia sẻ: Thời gian qua, tôi được cán bộ xã tuyên truyền, định hướng và tạo điều kiện vay vốn ưu đãi của Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Bắc Sơn để phát triển chăn nuôi bò, lợn. Cùng đó, tôi tích cực tham gia các lớp tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật ở xã để tích lũy kiến thức, kinh nghiệm áp dụng vào mô hình thực tế của gia đình. Hiện trung bình mỗi năm gia đình tôi xuất bán 50 con lợn, 4 - 5 con bò, đem lại thu nhập gần 200 triệu đồng.

Trên đây chỉ là hai trong nhiều mô hình kinh tế tiêu biểu của xã. Thành công của những mô hình này đã tạo động lực để người dân trên địa bàn xã Vũ Lăng mạnh dạn đầu tư, phát triển sản xuất. Cùng với sự chủ động của người dân, cấp ủy, chính quyền xã cũng đã quan tâm, sử dụng linh hoạt nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia để hỗ trợ người dân phát triển sản xuất; tạo điều kiện để người dân tiếp cận với vốn vay ưu đãi, đến nay, tổng dư nợ cho vay qua Ngân hàng Chính sách xã hội đạt 129,6 tỷ đồng, với 2.443 hộ vay. Nhờ đó, hiện toàn xã có nhiều mô hình kinh tế tiêu biểu như: trồng cây ăn quả (cam, quýt) 120 ha; trồng rừng 674,17 ha; cây thuốc lá 650 ha. Ngoài ra, xã còn phát triển các mô hình chăn nuôi với tổng đàn gia cầm gần 90.000 con; trên 3.000 con bò; trên 4.800 con lợn…

Cùng với lợi thế về nông, lâm nghiệp, xã ATK Vũ Lăng còn được biết đến là một vùng quê giàu truyền thống cách mạng với những di tích lịch sử được xếp hạng cấp quốc gia. Hiện toàn xã có 8 điểm di tích quốc gia đặc biệt, đây là lợi thế rất lớn để xã khai thác phát triển du lịch về nguồn.

Đổi thay một vùng quê

Từ việc khai thác tiềm năng, thế mạnh của địa phương, diện mạo nông thôn xã ATK đã không ngừng khởi sắc. Nếu như 10 năm trở về trước, các mô hình kinh tế trên địa bàn xã chủ yếu mang tính nhỏ lẻ, manh mún, thiếu tình bền vững thì hiện nay, các mô hình kinh tế trên địa bàn xã đã được đầu tư bài bản, mở rộng quy mô, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, mang lại hiệu quả kinh tế ổn định.

Du khách tham quan, trải nghiệm tại mô hình trồng cam đường Canh của Hợp tác xã cây ăn quả Nhung - Giang

Theo đó, đến nay trên địa bàn xã có trên 150 mô hình mang lại thu nhập bình quân từ 100 đến 250 triệu đồng/năm. Theo kết quả rà soát, năm 2025 thu nhập bình quân đầu người của xã đạt 43 triệu đồng, tăng 3 triệu đồng so với năm 2024; tỷ lệ nghèo đa chiều còn 5,6%, giảm 2,5% so với năm 2024. Không chỉ thu nhập của người dân được nâng lên, điều đáng mừng là sự thay đổi rõ nét về tư duy sản xuất của người dân trong việc khai thác, kết hợp phát triển nông nghiệp gắn với du lịch, tạo thêm hướng đi mới và bền vững hơn trong kinh tế nông thôn.

Nói về việc phát triển du lịch nông nghiệp trên địa bàn xã phải kể đến mô hình của Hợp tác xã (HTX) Cây ăn quả Nhung - Giang. Từ một mảnh đất biệt lập, nằm sâu trong thung lũng tại thôn Đon Úy không ai nghĩ rằng nơi đây sẽ trở thành địa điểm thu hút đông đảo du khách. Anh Nguyễn Hữu Giang, Giám đốc HTX cho biết: Từ năm 2022, tôi đã đầu tư mua 10 ha đất để trồng hơn 3.000 gốc cam đường Canh. Sau 4 năm chăm sóc, cuối năm 2025, vườn cam đã cho thu hoạch vụ đầu tiên, với sản lượng ước đạt hơn 100 tấn. Nhận thấy vườn cam nằm trong thung lũng có cảnh sắc thiên nhiên hài hòa, không gian rộng mở, trong lành, HTX đã chỉnh trang cảnh quan để mở cửa đón khách đến tham quan, trải nghiệm. Chỉ trong vòng 1 tháng (tháng 12/2025), trung bình mỗi ngày vườn đón 100 - 200 lượt khách.

Kinh tế phát triển, đời sống người dân không ngừng được nâng cao, trên địa bàn xã nhiều ngôi nhà khang trang mọc lên san sát, hệ thống trường học, trạm y tế được xây mới, nâng cấp theo hướng đồng bộ, hiện đại hơn... Chương trình xây dựng nông thôn mới cũng được người dân trong xã hưởng ứng và tham gia tích cực. Đến nay tỷ lệ đường trục xã được cứng hóa đạt 79%; đường thôn, ngõ xóm được cứng hóa đạt 58%; cảnh quan môi trường được cải thiện, nhiều tuyến đường được trồng hoa, cây xanh, giữ gìn vệ sinh sạch sẽ… tạo diện mạo nông thôn ngày càng khởi sắc, khang trang và sạch đẹp hơn.

Bà Đỗ Thanh Loan, Chủ tịch UBND xã Vũ Lăng cho biết: Để kinh tế - xã hội của xã tiếp tục có bước phát triển, chính quyền xã xác định việc đầu tư cơ sở hạ tầng giữ vai trò vô cùng quan trọng. Thời gian qua, UBND xã đề xuất, kiến nghị các cấp có thẩm quyền bố trí nguồn vốn để cải tạo, nâng cấp tuyến đường huyện 71; đầu tư hệ thống giao thông liên kết giữa các xã, các thôn trong khu vực… Bên cạnh đó, xã cũng tiếp tục quan tâm đến việc định hướng, khuyến khích và hỗ trợ người dân phát triển các mô hình kinh tế, đặc biệt là về cây ăn quả theo chuỗi giá trị, đáp ứng các tiêu chuẩn nông nghiệp tốt, đặc biệt là có sự phát triển song hành giữa du lịch và nông nghiệp. Ngoài ra, với lợi thế có nhiều di tích quốc gia đặc biệt, thời gian tới xã sẽ đề xuất Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục quan tâm đầu tư một số hạng mục tại các điểm di tích, qua đó phát huy giá trị lịch sử, văn hóa, phục vụ phát triển du lịch về nguồn.

Một mùa xuân mới đang về mang theo niềm tin và khí thế mới trên vùng quê ATK Vũ Lăng. Những thành quả đạt được trong phát triển kinh tế - xã hội và gìn giữ, phát huy giá trị truyền thống cách mạng chính là nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục bứt phá trong chặng đường phía trước. Với sự đồng lòng của cấp ủy, chính quyền và Nhân dân các dân tộc trên địa bàn, tin rằng ATK Vũ Lăng sẽ tiếp tục vươn mình mạnh mẽ, khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh sẵn có, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh, xứng đáng với truyền thống của vùng chiến khu cách mạng.

HIỂU LAM - KIM CHI