Sông Đà cạn trơ đáy, lòi cả trụ cầu

Sông Đà đã cạn trơ đáy, lòi cả trụ cầu

Chỉ mới bước sang những tháng đầu năm, nhiều đoạn trên Sông Đà đã rơi vào tình trạng cạn kiệt bất thường. Mực nước hạ thấp khiến lòng sông lộ rõ những bãi đá ngổn ngang, thậm chí nhiều trụ cầu vốn chìm sâu dưới mặt nước nay cũng “phơi mình” giữa dòng, tạo nên khung cảnh hiếm thấy.

Người dân sinh sống 2 bên bờ sông Đà cho biết, việc mới đầu năm mà mực nước xuống thấp lòi cả trụ cầu là tình trạng hiếm thấy.

Ghi nhận tại khu vực dưới đập Thủy điện Hòa Bình thuộc phường Hòa Bình (tỉnh Phú Thọ), nước sông rút sâu, để lộ cả những bãi đá lớn, và có nơi người dân có thể lội bộ được ngay cả đoạn giữa sông, nơi mà thường ngày bị nước ngập rất sâu. Những trụ bê tông của cây cầu Cứng bắc qua sông trước đây thường chỉ thấy phần đỉnh, nay toàn bộ thân trụ hiện rõ từ chân móng. Người dân sinh sống ven sông cho biết, đã nhiều năm rồi mới chứng kiến mực nước xuống thấp như vậy ngay từ đầu năm.

Cũng theo những người dân sinh sống lâu năm ở 2 bên bờ sông Đà, nguyên nhân chính đến từ lượng mưa cuối năm trước ở khu vực thượng nguồn giảm mạnh, khiến dòng chảy bổ sung về hạ lưu suy giảm. Bên cạnh đó, hoạt động điều tiết, xả nước của hồ chứa thủy điện trên hệ thống Sông Đà cũng ảnh hưởng đáng kể đến mực nước tự nhiên trong từng thời điểm.

Mực nước xuống thấp lòi cả phần chân của trụ cầu.

Tình trạng nước sông xuống thấp không chỉ gây xáo trộn cảnh quan mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân ven sông. Nhiều hộ nuôi cá lồng bè phải di chuyển lồng ra giữa dòng sâu hơn để tránh mắc cạn.

Các chuyên gia môi trường cảnh báo, nếu tình trạng khô hạn kéo dài, hệ sinh thái thủy sinh trên sông có thể chịu tác động tiêu cực. Nhiệt độ nước tăng, lưu lượng dòng chảy giảm sẽ làm giảm hàm lượng oxy hòa tan, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cá và các loài thủy sinh khác. Bên cạnh đó, nguy cơ xâm nhập mặn ở hạ lưu các hệ thống sông liên kết cũng cần được theo dõi chặt chẽ.

Người dân "tranh thủ" câu, giăng lưới ở bãi đá gần giữa sông và ngay tại ngầm của trụ cầu.

Sông Đà vốn là một trong những phụ lưu lớn nhất của hệ thống Sông Hồng, đóng vai trò quan trọng trong cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của hàng triệu người dân khu vực đồng bằng và trung du Bắc Bộ. Do đó, những biến động bất thường về mực nước ngay từ đầu năm đang đặt ra yêu cầu tăng cường giám sát, dự báo và điều hành linh hoạt nguồn nước.

Người dân có thể cuốc bộ ở bãi đá gần khu vực giữa cầu - hiện tượng hiếm gặp ở sông Đà.

Trước thực tế trên, về lâu dài, việc sử dụng tài nguyên nước tiết kiệm, hiệu quả, kết hợp trồng và bảo vệ rừng đầu nguồn được xem là giải pháp căn cơ nhằm giảm thiểu nguy cơ cạn kiệt dòng chảy trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét.

Hình ảnh trụ cầu “trơ đáy” giữa dòng sông đầu năm không chỉ là dấu hiệu bất thường của thời tiết, mà còn là lời cảnh báo về áp lực ngày càng lớn lên tài nguyên nước – nguồn sống thiết yếu của cả một vùng rộng lớn phía Bắc.

Hoàng Sơn