Sẽ quy định thời hạn sử dụng căn hộ chung cư mới

Tuyệt đối không được tư nhân hóa về đất đai

Sáng 29/7, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã trình bày những nội dung trọng tâm của Nghị quyết số 21 về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan.

Theo Phó thủ tướng Thường trực, sau 4 năm thực hiện Nghị quyết số 18, công tác quản lý đất đai đã có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước vận hành theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất, đồng thời tạo thêm nguồn lực cho phát triển.

Tuy nhiên, đất đai vẫn là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều bất cập, dễ phát sinh khiếu nại, tố cáo, thất thoát, lãng phí, tham nhũng và lợi ích nhóm. Nhiều cơ chế, chính sách còn chồng chéo khiến nguồn lực đất đai chưa được khai thác hiệu quả, đặc biệt trong quy hoạch, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất, bồi thường, tái định cư, tài chính đất đai và giá đất. Vì vậy, Trung ương đã ban hành Nghị quyết 21 thay thế Nghị quyết 18 để điều chỉnh, bổ sung một số quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp mới trong lĩnh vực này.

Quán triệt các quan điểm lớn của Nghị quyết về quan điểm, định hướng, sửa đổi Luật đất đai và các luật có liên quan, Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định đất đai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, là tư liệu sản xuất đặc biệt, nguồn lực quan trọng phát triển đất nước.

“Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước là đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý, tuyệt đối không được tư nhân hóa về đất đai và không cho phép người nước ngoài nhận chuyển nhượng, chuyển nhượng quyền sử dụng đất dưới mọi hình thức, trừ trường hợp là người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài”, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh.

Nghị quyết cũng khẳng định quyền sử dụng đất là một loại tài sản và hàng hóa đặc biệt nhưng không phải là quyền sở hữu, đồng thời được pháp luật bảo hộ.

Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc trình bày những nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 21 về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan. Ảnh: VGP.

Theo Phó thủ tướng, quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất được pháp luật bảo hộ. Nhà nước không xem xét lại quyền sử dụng đất hợp pháp theo chính sách pháp luật đất đai qua các thập kỷ; không thừa nhận việc đòi lại đất đã được Nhà nước giao cho người khác sử dụng trong quá trình thực hiện chính sách pháp luật về đất đai; không điều chỉnh lại đất nông nghiệp đã giao cho hộ gia đình và cá nhân.

Về trách nhiệm của Nhà nước, Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định Nhà nước thực hiện điều tiết, kiểm soát và quyết định giá đất. Nghị quyết lần này cũng chuyển mạnh tư duy bồi thường tài sản bị thu hồi sang tư duy tái lập cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất. Nhà nước cũng tạo điều kiện để công dân thực hiện quyền có nơi ở, bố trí quỹ đất và có cơ chế ưu đãi, khuyến khích phát triển nhà ở cho thuê với giá phù hợp, đáp ứng nhu cầu về chỗ ở của nhân dân.

Trong 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp được đề cập trong Nghị quyết, Phó thủ tướng Phạm Gia Túc cho biết có 4 nhóm được điều chỉnh, bổ sung mới.

Về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, Trung ương yêu cầu nghiên cứu giảm số lượng quy hoạch, tiến tới chỉ xây dựng một quy hoạch thống nhất trong phạm vi một đơn vị hành chính. Kế hoạch sử dụng đất cấp xã được lập theo hướng đơn giản, số hóa và tích hợp.

Nghị quyết cũng yêu cầu quản lý chặt chẽ đất quốc phòng, an ninh, đất trồng lúa và đất rừng; đồng thời nghiên cứu quy hoạch đất canh tác quốc gia, cho phép chuyển đổi diện tích đất lúa kém hiệu quả nhưng vẫn phải bảo đảm an ninh lương thực, sinh kế của người dân và phát triển bền vững.

Về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, Phó Thủ tướng quán triệt phải đảm bảo bình đẳng trong tiếp cận đất đai giữa khu vực công và tư. Bên cạnh đó, cần quy định rõ trường hợp phải đấu giá, đấu thầu và trường hợp nhà đầu tư tự thỏa thuận quyền sử dụng đất.

Theo lãnh đạo Chính phủ, mỗi phương thức phải có điều kiện, tiêu chí, trình tự, trách nhiệm và cơ chế giám sát rõ ràng, minh bạch, vừa cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh, vừa phòng, chống tiêu cực và lợi ích nhóm.

Các đồng chí lãnh đạo, nguyên Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam dự hội nghị tại điểm cầu Nhà Quốc hội. Ảnh: Quochoi.vn.

Hạn chế tối đa phân lô, bán nền tại các đô thị lớn

Đối với đất xây dựng nhà ở thương mại để bán, chủ yếu là nhà chung cư, Nghị quyết xác định giao đất có thời hạn lâu dài. Đối với chung cư xây dựng mới, quy định thời hạn sử dụng căn hộ theo niên hạn công trình gắn với việc bảo đảm quyền tài sản; chủ sở hữu căn hộ được thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng lại chung cư theo quy định khi hết thời hạn sử dụng.

Phó Thủ tướng Thường trực cũng nhấn mạnh quan điểm “hạn chế tối đa việc phân lô, bán nền tại khu vực đô thị, đặc biệt các đô thị lớn”.

Với nhà ở cho thuê, nhà ở chính sách, nhà công vụ thuộc sở hữu Nhà nước, Phó Thủ tướng nhấn mạnh tính chất lâu dài, đồng thời cho biết thêm Trung ương yêu cầu có chính sách ưu đãi trong giao đất, cho thuê đất để khuyến khích thu hút tư nhân tham gia phát triển thị trường nhà ở cho thuê với giá phù hợp.

Về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất, Trung ương yêu cầu quy định rõ hơn tiêu chí dự án, phạm vi thu hồi đất trong trường hợp thật cần thiết vì mục đích quốc phòng - an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng bảo đảm chặt chẽ, tránh lạm dụng; đồng thời không tạo khó khăn cho việc triển khai các dự án.

Về giá đất, tài chính đất đai, điều tiết địa tô chênh lệch, Phó Thủ tướng Thường trực nhận định đây là vấn đề khó. Nghị quyết khẳng định giá đất do Nhà nước quyết định căn cứ vào mục tiêu phát triển của từng thời kỳ. Nhà nước ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỉ lệ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tỉ lệ bồi thường phù hợp với tình hình thực tế, bảo đảm công bằng, minh bạch.

Về công cụ tài chính và chính sách thuế, theo lãnh đạo Chính phủ, nghị quyết yêu cầu nghiên cứu xây dựng chính sách tài chính, thuế với lộ trình phù hợp nhằm khuyến khích sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả, bảo đảm việc găm giữ đất không sử dụng trở nên tốn kém hơn lợi ích từ đầu cơ.

Toàn cảnh Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

Để lành mạnh hóa thị trường sử dụng đất và bất động sản, Nghị quyết Trung ương yêu cầu công khai thông tin quy hoạch, pháp lý dự án, giá đất giao dịch, nghĩa vụ tài chính, tình trạng thế chấp, tranh chấp; đẩy mạnh thương mại hóa quyền sử dụng đất, là khuyến khích giao dịch qua sàn, thanh toán qua ngân hàng không dùng tiền mặt.

Nghị quyết của Trung ương cũng nêu rõ sẽ thí điểm thực hiện cơ chế Nhà nước mua lại dự án nhà ở thương mại của chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện hoặc không thể chuyển nhượng để tạo quỹ nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước, đáp ứng nhu cầu nhà ở của Nhân dân.

Phó Thủ tướng Thường trực cho biết việc phổ biến, quán triệt Nghị quyết số 21 ngay sau khi được ban hành là bước khởi đầu quan trọng trong quá trình triển khai thực hiện. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là phải tổ chức thực hiện đầy đủ, đúng tinh thần và nội dung của Nghị quyết. Vì vậy, các cấp, các ngành cần khẩn trương xây dựng chương trình, kế hoạch hành động, tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả, góp phần đưa Nghị quyết nhanh chóng đi vào cuộc sống.