Quy hoạch phát triển Đà Nẵng đa cực, đa trung tâm

Chủ trì hội thảo. Ảnh: TRỌNG HUY

Tầm nhìn về “siêu đô thị”

Trình bày nhiệm vụ quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2075, đại diện đơn vị tư vấn cho biết, thành phố Đà Nẵng tương lai được định vị là vùng tổng hợp biển - đồng bằng - trung du - miền núi - biên giới, hội tụ đầy đủ hệ sinh thái tự nhiên và di sản văn hóa.

Đáng chú ý, đơn vị tư vấn nhận định việc hợp nhất Đà Nẵng với Quảng Nam mở ra một chương mới cho tầm vóc đô thị. Khi đó, Đà Nẵng trở thành “siêu đô thị” đa dạng địa hình và chức năng: vừa có cảng biển và sân bay quốc tế, vừa có khu công nghiệp - công nghệ cao, lại vừa có miền núi và cửa khẩu quốc tế nối sang Lào. Đây được xem là điều kiện hiếm có để phát triển kinh tế biển, logistics, nông nghiệp thông minh và du lịch sinh thái.

Về mô hình phát triển không gian, quy hoạch đề xuất chuyển từ mô hình đơn cực sang đa cực, kết hợp liên kết vùng mềm để tạo mạng lưới phát triển bền vững. Mục tiêu tổng quát là xây dựng Đà Nẵng hợp nhất trở thành đô thị biển quốc tế, trung tâm đổi mới sáng tạo và tài chính, đóng vai trò đầu tàu tăng trưởng của vùng Trung Bộ - Tây Nguyên và là cực quan trọng trong “tam giác tăng trưởng” Hà Nội - Thành phố Hồ Chí Minh - Đà Nẵng.

Về dự báo dân số, đơn vị tư vấn đưa ra con số quy hoạch đến năm 2030 đạt khoảng 3,9 triệu người và đến năm 2045 đạt khoảng 6,4 triệu người. Việc phân bố dân cư sẽ hướng tới đô thị hóa đa cực nhằm giảm áp lực cho khu vực trung tâm cũ, mở rộng các đô thị vệ tinh gắn với giao thông chiến lược.

Cần đúng định hướng và thực tiễn

Đánh giá cao sự chuẩn bị của đơn vị tư vấn, các chuyên gia tại hội thảo cũng đưa ra nhiều ý kiến phản biện, đặc biệt liên quan đến khái niệm “siêu đô thị”.

Phó Bí thư Đảng ủy UBND thành phố, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Đà Nẵng Tô Văn Hùng cho rằng cần thận trọng khi sử dụng thuật ngữ này. Dưới góc độ quy hoạch, một siêu đô thị (megacity) thường được định nghĩa là đô thị có từ 10 triệu dân trở lên. Trong khi đó, dự báo dân số Đà Nẵng đến năm 2045 khoảng 6,4 triệu người; nếu không có biến động đột biến, rất khó để đạt ngưỡng 10 triệu dân để gọi là “siêu đô thị”.

Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam Trần Ngọc Chính cũng nhấn mạnh, nhiệm vụ thiết kế quy hoạch phải bảo đảm đúng định hướng và thực tiễn. Ông lưu ý Đà Nẵng cần khai thác triệt để lợi thế về không gian biển, không gian ngầm và thậm chí là không gian vũ trụ. Đặc biệt, yếu tố văn hóa xứ Quảng phải được xem là nét đặc sắc cốt lõi trong thiết kế quy hoạch.

PGS.TS.KTS Nguyễn Anh Tuấn (Trường Đại học Bách khoa - ĐH Đà Nẵng) đồng tình với quan điểm cần xây dựng mô hình đô thị hiện đại, đa văn hóa nhưng giữ được bản sắc. Ông đề xuất thành phố cần xác định quy hoạch không gian là yếu tố cốt lõi, thay vì chỉ tập trung vào quy hoạch kinh tế - xã hội. Đồng thời có tầm nhìn để khai thác vùng đất “vàng” hoang hóa ven biển phía nam sông Thu Bồn và lồng ghép các giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu.

Một góc đô thị Đà Nẵng. Ảnh: TRỌNG HUY

Quy hoạch phải mang tầm nhìn thế kỷ

Một trong những vấn đề “nóng” được thảo luận là tính pháp lý và thời điểm lập quy hoạch. Trưởng ban Đô thị HĐND thành phố Lê Tùng Lâm chỉ ra thách thức đặc thù: Đà Nẵng đang triển khai lập quy hoạch chung theo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, trong khi quy hoạch tỉnh/thành phố theo Luật Quy hoạch (mới) chưa được ban hành đầy đủ.

“Đây là tình huống chuyển tiếp đòi hỏi cách tiếp cận thận trọng nhưng linh hoạt. Nếu giữ tư duy chờ đợi, quá trình phát triển đô thị sẽ bị gián đoạn và manh mún. Ngược lại, nếu quy hoạch chung được xây dựng với tư duy mở, đây sẽ là công cụ dẫn dắt phát triển và tạo nền tảng tích hợp cho các quy hoạch cấp trên”, ông Lê Tùng Lâm phân tích.

Đồng quan điểm, ông Đặng Việt Dũng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam đề nghị đơn vị tư vấn tập trung nhận diện đầy đủ các tồn tại, hạn chế trong quá trình quản lý đô thị thời gian qua. Việc đánh giá đúng thực trạng sẽ giúp quy hoạch mới giải quyết được các điểm nghẽn, đồng thời cập nhật các biến đổi về khí hậu và pháp luật.

Kết luận hội thảo, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam khẳng định các ý kiến đóng góp của chuyên gia là cơ sở quan trọng để thành phố hoàn thiện nhiệm vụ quy hoạch chung. Lãnh đạo thành phố yêu cầu đơn vị tư vấn khẩn trương tổng hợp, tiếp thu và giải trình nghiêm túc các ý kiến phản biện từ lãnh đạo Bộ Xây dựng, các chuyên gia trong nước và quốc tế.

Mục tiêu là xây dựng một bản nhiệm vụ quy hoạch bảo đảm tính khoa học, tính khả thi và là nền tảng pháp lý vững chắc cho Đà Nẵng trong giai đoạn tới. Phó Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các sở, ngành và UBND các phường, xã nhanh chóng nghiên cứu, tham gia ý kiến theo chức năng quản lý để hoàn thiện hồ sơ đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng cho đồ án quy hoạch mang tầm nhìn thế kỷ của thành phố.

TRỌNG HUY