Quản trị tốt để nâng chất thị trường chứng khoán

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. Ảnh: Lan Châu

Ngày 8/9, tại Hà Nội, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức Hội nghị “Nâng cao chất lượng quản trị công ty, báo cáo tài chính và minh bạch thông tin trên thị trường chứng khoán”.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam hướng tới phát triển ổn định, bền vững và nâng hạng theo Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030. Theo đó, nâng cao chất lượng quản trị công ty, độ tin cậy của báo cáo tài chính và tính minh bạch thông tin được xác định là những nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin của nhà đầu tư, tăng khả năng huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Nâng chuẩn quản trị, minh bạch để hút vốn

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cho biết, sau hơn 25 năm hình thành và phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đã có bước tiến quan trọng về quy mô, chất lượng và mức độ hội nhập, ngày càng khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn của nền kinh tế.

Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương phát biểu. Ảnh: Lan Châu

Ngày 8/10/2025, FTSE Russell chính thức công bố nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Dự kiến ngày 21/9/2026, một số cổ phiếu của doanh nghiệp niêm yết Việt Nam sẽ được đưa vào rổ chỉ số của FTSE và các quỹ thụ động của FTSE sẽ giao dịch trên thị trường Việt Nam.

Theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, thị trường có quy mô lớn hơn, thanh khoản cao hơn và thu hút nhiều dòng vốn quốc tế hơn chỉ có thể phát triển bền vững khi chất lượng các chủ thể tham gia thị trường được nâng lên tương ứng. Trong đó, quản trị công ty, báo cáo tài chính và minh bạch thông tin là những nền tảng cốt lõi.

Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đề nghị tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về quản trị công ty, báo cáo tài chính và công bố thông tin theo hướng tiệm cận thông lệ quốc tế; nâng cao vai trò, trách nhiệm của Hội đồng quản trị, Ban điều hành; tăng chất lượng báo cáo tài chính và tính kịp thời của công bố thông tin.

Cùng với đó, cần tăng cường giám sát, thanh tra, xử lý vi phạm và phát huy vai trò của các tổ chức nghề nghiệp, tổ chức quốc tế trong hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các chuẩn mực tiên tiến.

Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Nguyễn Hoàng Dương cho biết, khuôn khổ pháp lý về quản trị công ty và báo cáo tài chính đối với công ty đại chúng những năm qua ngày càng được hoàn thiện.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng phối hợp với Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) ban hành Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam 2026, tham chiếu các nguyên tắc quản trị công ty của G20/OECD năm 2023, nhằm khuyến khích doanh nghiệp nâng cao chất lượng quản trị, minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Nguyễn Hoàng Dương phát biểu. Ảnh: Lan Châu

Hiện, nhiều doanh nghiệp niêm yết, công ty đại chúng đã có chuyển biến tích cực, quan tâm hơn đến chất lượng hoạt động của Hội đồng quản trị, quản trị rủi ro, kiểm soát và kiểm toán nội bộ, quan hệ nhà đầu tư và quyền cổ đông. Tuy nhiên, theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, phần lớn doanh nghiệp vẫn mới dừng ở mức tuân thủ quy định pháp luật; số doanh nghiệp thực hiện quản trị theo thông lệ tốt còn khiêm tốn.

Từ thực tế này, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và khuôn khổ pháp lý, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp chủ động áp dụng các thông lệ tốt nhất, nâng cao chất lượng quản trị, báo cáo tài chính và minh bạch thông tin.

Tại hội nghị, các đại biểu từ tổ chức nghề nghiệp, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và công ty kiểm toán chia sẻ về chất lượng báo cáo tài chính, vai trò của quản trị công ty và kinh nghiệm áp dụng các thông lệ quốc tế.

Theo các đại biểu, công ty kiểm toán và kiểm toán viên cần chú trọng nâng cao chất lượng kiểm soát nội bộ, đề cao đạo đức nghề nghiệp, tính khách quan, chính trực và hoài nghi nghề nghiệp.

Đặc biệt, các công ty đại chúng cần nâng cao tính chủ động vượt lên trên mức tuân thủ tối thiểu để thực hành tốt các tiêu chuẩn quản trị công ty, minh bạch thông tin tài chính và phát triển bền vững theo định hướng tại Quyết định số 1726/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Quản trị tốt phải trở thành yêu cầu tự thân

Phát biểu chỉ đạo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi đánh giá cao các ý kiến, tham luận và trao đổi tại Hội nghị.

“Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới các mục tiêu tăng trưởng cao và hội nhập ngày càng sâu rộng, việc nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp và minh bạch thông tin cần được triển khai khẩn trương, đồng bộ và thực chất. Đồng thời, thực hành quản trị công ty theo các tiêu chuẩn khu vực và quốc tế cần trở thành ý thức và yêu cầu tự thân của mỗi doanh nghiệp”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi đề nghị Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phối hợp với các đơn vị liên quan tổng hợp các kiến nghị tại Hội nghị, nghiên cứu hoàn thiện quy định pháp luật về quản trị công ty, từng bước tiệm cận thông lệ quốc tế; đồng thời nghiên cứu cơ chế khuyến khích doanh nghiệp thực hành quản trị tốt, thay vì chỉ đáp ứng yêu cầu tối thiểu của pháp luật.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Lan Châu

Cùng với đó, cơ quan quản lý, các hiệp hội nghề nghiệp và tổ chức hỗ trợ thị trường cần tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực quản trị, hình thành đội ngũ nhân sự có đủ chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp để đáp ứng các chuẩn mực tốt.

Bộ Tài chính sẽ tiếp tục tổ chức các hoạt động chuyên sâu, thường xuyên về quản trị công ty, báo cáo tài chính và minh bạch thông tin, qua đó góp phần nâng cao chất lượng doanh nghiệp, phát triển thị trường chứng khoán và thúc đẩy tăng trưởng bền vững của nền kinh tế.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi kỳ vọng, kết quả Hội nghị sẽ tạo nền tảng để Việt Nam từng bước nâng cao chất lượng quản trị công ty, tiệm cận các tiêu chuẩn của ASEAN và thông lệ tốt của OECD.