Peru quyết định chấm dứt quan hệ ngoại giao với Iran

Bộ Ngoại giao Peru ngày 1/9 thông báo nước này quyết định cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran. Lima cho biết quyết định xuất phát từ những lo ngại liên quan đến xung đột tại Trung Đông và tình hình vận tải hàng hải qua eo biển Hormuz.

“Với lập trường hòa bình mang tính lịch sử, chính quyền Peru quyết định cắt quan hệ ngoại giao với Cộng hòa Hồi giáo Iran”, Bộ Ngoại giao Peru tuyên bố.

Lima cáo buộc Iran kích động bạo lực và làm leo thang xung đột tại Trung Đông. Peru cũng bày tỏ quan ngại về những biện pháp hạn chế mà Tehran áp đặt, đồng thời chỉ trích tình trạng đình trệ thương mại quốc tế qua eo biển Hormuz.

Theo Peru, các hành động của Iran tại Hormuz đi ngược những nguyên tắc về tự do hàng hải và quyền quá cảnh qua các eo biển được sử dụng cho vận tải biển quốc tế.

Lima cho rằng những tuyến hàng hải này không thể bị áp đặt các điều kiện đơn phương. Peru đồng thời kêu gọi đảm bảo an toàn hàng hải, bảo vệ tính mạng con người trên biển và bảo tồn môi trường biển.

Tổng thống Peru Keiko Fujimori cảnh báo tình hình tại Hormuz có thể tác động đến giá năng lượng và sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bộ Ngoại giao Peru cũng chỉ trích Iran liên quan đến hoạt động thanh sát hạt nhân. Lima cáo buộc Tehran nhiều lần từ chối cho thanh tra viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tiếp cận các cơ sở hạt nhân.

Theo Peru, điều này gây khó khăn cho hoạt động kiểm tra nhằm ngăn chặn nguy cơ sản xuất vũ khí hạt nhân.

Iran hiện chưa đưa ra phản ứng về quyết định cắt đứt quan hệ ngoại giao của Peru.

Động thái của Lima diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Iran tiếp tục đối đầu quân sự. Các cuộc tập kích và đòn đáp trả giữa 2 bên đang làm gia tăng bất ổn tại Trung Đông, đồng thời gây lo ngại về nguy cơ hoạt động vận tải qua Hormuz bị gián đoạn.

Dù chấm dứt quan hệ ngoại giao, Peru cho biết vẫn duy trì quan hệ lãnh sự với Iran. Biện pháp này nhằm bảo vệ lợi ích và công dân của cả 2 nước.

Các mục tiêu gồm hệ thống phòng không, radar, trang thiết bị, cơ sở hàng hải, năng lực rải thủy lôi và các trạm liên lạc của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Peru gần đây cũng phát tín hiệu tăng cường hợp tác với Washington. Tổng thống Peru Keiko Fujimori theo đuổi chính sách an ninh cứng rắn và tiến hành các bước tham gia sáng kiến “Lá chắn châu Mỹ” do Tổng thống Mỹ Donald Trump khởi xướng, chỉ vài ngày sau khi bà nhậm chức ngày 28/7.

Động thái của Peru diễn ra sau khi Chile, quốc gia láng giềng, tuyên bố đóng cửa đại sứ quán tại Tehran. Tuy nhiên, Santiago không cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran, với lý do liên quan đến kinh tế và an ninh.