Nơi cực Tây Tổ quốc

Du khách đến A Pa Chải, xã Sín Thầu trải nghiệm không gian văn hóa truyền thống của đồng bào Hà Nhì.

Từ trung tâm phường Điện Biên Phủ, đường về cực Tây Tổ quốc Sín Thầu - nơi một con gà gáy 3 nước cùng nghe dần đưa chúng tôi vào một không gian khác. Những cung đường quanh co men theo sườn núi nối tiếp nhau. Đi càng xa, nhịp sống càng chậm. Những ngôi nhà, nương ngô, ruộng lúa thấp thoáng giữa núi rừng. Điểm dừng đầu tiên của chúng tôi trên hành trình đến với Sín Thầu là bản du lịch cộng đồng Nà Sự thuộc xã Mường Chà. Nơi đây có đồi núi bao bọc, trước bản có suối Nậm Bai uốn lượn chảy qua tạo nên khung cảnh thơ mộng. Người dân trong bản chủ yếu là dân tộc Thái trắng, sống đoàn kết, yêu thương, gắn bó với nhau, cần cù, chịu khó lao động sản xuất, lưu giữ được nhiều nét đẹp văn hóa đặc trưng của bà con dân tộc Thái và đặc biệt hết sức mến khách.

Khi đến với điểm du lịch cộng đồng bản Nà Sự, du khách sẽ được khám phá, trải nghiệm thực tế sinh hoạt, lao động sản xuất của bà con dân tộc Thái; trực tiếp tham gia chế biến món ăn; tham quan cảnh đẹp xung quanh bản; giao lưu văn hóa, văn nghệ; thưởng thức các món ăn truyền thống đậm đà bản sắc dân tộc Thái mà nguyên liệu chế biến do chính người dân trong bản cung cấp; nghỉ ngơi tại các gia đình trong bản...

Gắn bó với Nà Sự từ những ngày đầu xây dựng điểm du lịch cộng đồng, ông Khoàng Văn Van, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Mường Chà chia sẻ: Chúng tôi muốn giữ lại những nét văn hóa đặc trưng của đồng bào Thái từ những vật dụng sinh hoạt bằng tre, gỗ đến cọn nước, cầu tre, cảnh quan trong bản. Những thứ gần gũi với đời sống hằng ngày được bà con chăm chút, sắp xếp để vừa giữ được nét riêng, vừa tạo không gian thân thiện cho du khách.

Qua những cung đường trùng điệp, chúng tôi đến Khu Dự trữ thiên nhiên Mường Nhé. Với diện tích 45.000ha, trải dọc tuyến biên giới cực Tây thuộc các xã: Mường Nhé, Sín Thầu và Nậm Kè, nơi đây là mái nhà của hàng nghìn loài động, thực vật quý hiếm, nhiều loài được ghi trong Sách đỏ Việt Nam và thế giới.

Hệ sinh thái đa dạng góp phần bảo tồn những nguồn gen quý hiếm. Những cánh rừng nguyên sinh cũng giữ vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường sinh thái, điều hòa nguồn nước, gìn giữ môi trường sống và màu xanh nơi biên cương Tổ quốc. Để bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá ấy, Ban Quản lý Khu Dự trữ thiên nhiên Mường Nhé duy trì nhiều hoạt động tuần tra, kiểm soát, ngăn chặn xâm hại rừng và săn bắt động vật hoang dã.

Ông Diệp Văn Chính, Giám đốc Khu Dự trữ thiên nhiên Mường Nhé chia sẻ: Nơi đây có lợi thế rất lớn về cảnh quan tự nhiên và đa dạng sinh học. Những khu rừng nguyên sinh, các tuyến rừng chò chỉ, thác Đa Tự, thác 7 tầng, thác Rồng... là những tài nguyên có thể phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái, khám phá, trải nghiệm thiên nhiên. Chúng tôi xác định việc khai thác những giá trị này phải gắn với bảo tồn để du khách được trải nghiệm vẻ đẹp của rừng nhưng vẫn giữ được sự nguyên sơ, đa dạng vốn có.

Nếu núi rừng mang đến vẻ đẹp nguyên sơ, thì những bản làng ở Sín Thầu lại níu chân du khách bằng một sắc màu khác, nét văn hóa riêng của đồng bào Hà Nhì. Những nếp nhà, trang phục truyền thống, món ăn và phong tục được gìn giữ, trở thành một phần sức hút của miền biên cương. Anh Chu Khai Phù, bản A Pa Chải, xã Sín Thầu là một trong những người tiên phong làm du lịch cộng đồng. Homestay của gia đình có 9 phòng, phục vụ các món ăn truyền thống, tổ chức giao lưu dân ca, dân vũ và những hoạt động trải nghiệm văn hóa Hà Nhì cho du khách. Anh Phù chia sẻ, nhiều người sau khi chinh phục cực Tây lựa chọn ở lại, cùng ăn một bữa cơm, mặc trang phục Hà Nhì, nghe dân ca, dân vũ và sinh hoạt với người dân.

Một vùng đất được nhớ không chỉ bởi cảnh sắc mà còn bởi những con người và nét văn hóa họ mang theo. Từ Sín Thầu, chúng tôi tiếp tục lên dãy Khoang La San, nơi ấy có cột cờ A Pa Chải - một biểu tượng chủ quyền giữa đất trời cực Tây.

Cột cờ được xây dựng ở độ cao 1.459m so với mực nước biển, cách mốc giao điểm ngã ba biên giới Việt Nam - Lào - Trung Quốc khoảng 1.387m. Công trình cao 45,19m, thân hình bát giác, lá cờ có diện tích 37,5m2. Muốn lên đến nơi lá cờ tung bay phải đi qua 519 bậc thang uốn lượn theo sườn núi. 519 bậc chân. Mỗi bước lại đưa người đi gần hơn với lá cờ đỏ sao vàng trên đỉnh Khoang La San. Và cũng gần hơn với một khoảnh khắc mà có lẽ, dù đã chuẩn bị trước, vẫn khó hình dung hết cảm xúc khi trực tiếp trải qua.

Càng lên cao, gió càng thổi mạnh. Những dãy núi trùng điệp nơi biên cương mở rộng trước mắt, lá cờ đỏ sao vàng thiêng liêng của Tổ quốc hiện ra giữa nền trời xanh thẳm. Đứng dưới lá cờ Tổ quốc, chúng tôi và nhiều du khách cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp, sự thiêng liêng của miền cực Tây và tự hào về quê hương.

Chị Hoàng Thanh Hương, du khách đến từ tỉnh Kiên Giang chia sẻ với chúng tôi rằng, chị và người thân phải mất 6 ngày di chuyển xuyên Việt đến A Pa Chải. Đường đi xa và vất vả, nhưng khi lên tới cột cờ, nhìn thấy lá cờ Tổ quốc tung bay giữa núi rừng, mọi mệt mỏi dường như tan biến. Còn chị Trương Ngọc Ánh, du khách đến từ TP. Đà Nẵng cũng có cảm nhận như vậy. Trước khi đến đây, chị từng xem nhiều hình ảnh về cột cờ A Pa Chải. Nhưng chỉ khi trực tiếp đứng dưới lá cờ Tổ quốc, nhìn núi rừng biên giới rộng lớn trước mắt, chị mới cảm nhận hết sự đặc biệt của vùng đất này. Chị nói rằng, hành trình dù xa và có những đoạn đường vất vả, nhưng khi chạm tới cột cờ, chị cảm thấy rất tự hào vì đã có mặt tại một địa danh thiêng liêng của đất nước. Với chị Ánh, đây là trải nghiệm giúp hiểu thêm về vùng đất, con người Điện Biên và trân trọng hơn những giá trị mà các thế hệ đã gìn giữ.

Rời A Pa Chải, con đường trở về vẫn là những khúc cua quen thuộc. Những dãy núi lần lượt lùi lại phía sau. Nhưng những vùng đất đẹp thường không giữ người ta bằng một cảnh sắc duy nhất. Chúng ở lại bằng những cuộc gặp, những câu chuyện và cảm xúc mang theo sau mỗi chuyến đi.

Về cực Tây để thấy một miền biên cương hùng vĩ. Để gặp những con người đang sống, gìn giữ và làm đẹp thêm vùng đất này. Và để khi đứng dưới lá cờ đỏ sao vàng giữa núi rừng biên cương, mỗi người cảm nhận theo cách riêng niềm tự hào về một phần thiêng liêng của Tổ quốc.