Ninh Bình: Phong trào 'Bình dân học vụ số' giúp lan tỏa tri thức số đến từng người dân

Đưa kỹ năng số về cơ sở

Tại nhiều xã, phường của tỉnh Ninh Bình, hình ảnh người cao tuổi mang theo điện thoại thông minh đến nhà văn hóa để tham gia lớp "Bình dân học vụ số" đã trở nên quen thuộc. Có người lần đầu biết cách đăng nhập VNeID, có người học cách quét mã QR để thanh toán hoặc tra cứu thủ tục hành chính, cũng có người được hướng dẫn nhận diện các cuộc gọi, đường dẫn giả mạo trên không gian mạng. Điều đáng ghi nhận là sau mỗi buổi học, nhiều người không chỉ tự thực hiện được các thao tác cơ bản mà còn trở thành "người hướng dẫn" cho người thân trong gia đình.

Những lớp học giản dị như vậy đang góp phần cụ thể hóa mục tiêu của Phong trào “Bình dân học vụ số” trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Phong trào không chỉ là giúp người dân biết sử dụng thiết bị số mà còn biết khai thác công nghệ một cách an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm.

Ninh Bình xác định phong trào là một giải pháp quan trọng nhằm phổ cập tri thức cơ bản về chuyển đổi số, nâng cao kỹ năng số cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, với tinh thần toàn dân, toàn diện và không để ai bị bỏ lại phía sau. Trong năm 2026, tỉnh tiếp tục đưa phong trào đi vào chiều sâu, lấy cấp xã, phường làm địa bàn trọng tâm và yêu cầu việc triển khai phải gắn với nhu cầu thực tế, có nội dung, đối tượng và kết quả đầu ra cụ thể.

Tỉnh Ninh Bình đã ban hành Kế hoạch số 02-KH/BCĐ về tiếp tục đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số”

Cách tiếp cận này cho thấy chuyển đổi số tại Ninh Bình không chỉ bắt đầu từ hạ tầng, phần mềm hay cơ sở dữ liệu mà bắt đầu từ chính con người. Công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi người dân có đủ kiến thức và kỹ năng để sử dụng, đồng thời nhận thấy những lợi ích thiết thực mà các nền tảng số mang lại.

Vì vậy, thay vì tổ chức phong trào theo hướng hình thức, các địa phương tập trung vào những kỹ năng gần gũi với đời sống. Người dân được hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tra cứu thủ tục hành chính, thanh toán không dùng tiền mặt, tiếp cận thông tin y tế, giáo dục và bảo hiểm xã hội; đồng thời được trang bị kiến thức bảo vệ dữ liệu cá nhân, nhận diện hành vi lừa đảo trực tuyến.

Qua từng buổi hướng dẫn, nhiều người cao tuổi có thể tự mở ứng dụng VNeID, tra cứu thông tin hoặc liên hệ với người thân; các hộ kinh doanh biết sử dụng mã QR để nhận thanh toán; người dân nông thôn biết dùng điện thoại để tìm hiểu kỹ thuật sản xuất, cập nhật thông tin thị trường và quảng bá sản phẩm.

Những thay đổi này có thể bắt đầu từ các thao tác nhỏ, nhưng lại mang ý nghĩa lớn. Khi người dân có thể chủ động sử dụng dịch vụ số, họ không chỉ tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn từng bước trở thành chủ thể của quá trình chuyển đổi số.

Từng bước giúp người dân làm chủ công nghệ

Mục tiêu của “Bình dân học vụ số” không dừng lại ở việc giúp người dân biết sử dụng một vài ứng dụng. Điều quan trọng hơn là hình thành khả năng tự học, tự cập nhật và chủ động thích ứng trước sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ.

Cùng với hoạt động hướng dẫn trực tiếp, Ninh Bình đẩy mạnh phổ cập kỹ năng thông qua các nền tảng học tập số. Theo kết quả triển khai năm 2025, nền tảng học trực tuyến mở “Bình dân học vụ số” đã có khoảng 95.000-100.000 tài khoản đăng ký lũy kế; trên 70.000 lượt người hoàn thành các khóa học kỹ năng số cơ bản. Ứng dụng trợ lý ảo hỗ trợ học tập tri thức số cũng ghi nhận hơn 90.000 lượt người sử dụng.

Người dân biết sử dụng VNeID, nông dân biết khai thác thông tin trên internet là kết quả cụ thể của phong trào

Việc kết hợp giữa học trực tiếp và học trực tuyến tạo điều kiện để người dân có thể lựa chọn hình thức phù hợp. Sau khi được hướng dẫn ban đầu, người học có thể tiếp tục tìm hiểu kiến thức mới, xem lại nội dung hoặc thực hành trên nền tảng số mà không phụ thuộc hoàn toàn vào lớp học tập trung.

Trong sáu tháng đầu năm 2026, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình tiếp tục triển khai đồng bộ công tác tuyên truyền, phổ cập tri thức số và khai thác các nền tảng phục vụ phong trào. Gần 100 tin, bài đã được đăng tải trên các kênh thông tin của ngành; nhiều mô hình phổ cập kỹ năng số được duy trì và các lớp bồi dưỡng dành cho thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Đáng chú ý, tỉnh Ninh Bình đang định hướng đánh giá kết quả phong trào bằng mức độ người dân thực sự tiếp cận và sử dụng các dịch vụ số. Dữ liệu học tập trên nền tảng “Bình dân học vụ số”, dữ liệu từ VNeID và các nền tảng liên quan sẽ được sử dụng để theo dõi, đánh giá, bảo đảm phong trào được triển khai công khai, minh bạch và thực chất.

Có thể khẳng định, Phong trào “Bình dân học vụ số” đang tạo nên một cách tiếp cận nhân văn và thiết thực trong quá trình chuyển đổi số tại Ninh Bình. Thay vì để người dân tự tìm cách thích nghi với công nghệ, chính quyền và các lực lượng ở cơ sở chủ động mang kiến thức, kỹ năng và sự hỗ trợ đến từng khu dân cư, từng gia đình và từng người.

Khi tri thức số được lan tỏa rộng rãi, khoảng cách số từng bước được thu hẹp và người dân có đủ năng lực để thụ hưởng thành quả của công nghệ, chuyển đổi số sẽ không còn là câu chuyện của riêng cơ quan quản lý hay đội ngũ chuyên gia. Đó sẽ trở thành quá trình phát triển có sự tham gia của toàn xã hội, tạo nền tảng để Ninh Bình xây dựng chính quyền số hiệu quả, kinh tế số năng động và xã hội số bao trùm, trong đó mọi người dân đều có cơ hội tiến lên cùng kỷ nguyên số./.