Những chính sách kinh tế có hiệu lực từ tháng 1/2026

Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế

Quốc hội vừa thông qua Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế và có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế là một dự án luật mới, khó và lần đầu tiên được Quốc hội xem xét, thông qua trên cơ sở các quan điểm, chủ trương của Đảng, Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội về thành lập Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam và có chọn lọc kinh nghiệm của các quốc gia phát triển trên thế giới.

Luật quy định về nhiệm vụ, quyền hạn; tổ chức bộ máy; thẩm quyền, trình tự, thủ tục tố tụng; thi hành bản án, quyết định; Thẩm phán, Thư ký Tòa án, người đại diện của các bên; bảo đảm hoạt động của Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế.

Theo quy định của luật, Tòa án chuyên biệt có thẩm quyền giải quyết các vụ việc sau đây, trừ vụ việc có liên quan đến lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước: Vụ việc về đầu tư, kinh doanh giữa các thành viên Trung tâm tài chính quốc tế với nhau hoặc giữa thành viên Trung tâm tài chính quốc tế với tổ chức, cá nhân khác không là thành viên Trung tâm tài chính quốc tế.

Yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định của tòa án nước ngoài, phán quyết của trọng tài nước ngoài giải quyết tranh chấp giữa các thành viên Trung tâm tài chính quốc tế với nhau hoặc giữa thành viên Trung tâm tài chính quốc tế với tổ chức, cá nhân khác không là thành viên Trung tâm tài chính quốc tế.

Yêu cầu liên quan đến việc trọng tài giải quyết tranh chấp giữa các thành viên Trung tâm tài chính quốc tế với nhau hoặc giữa thành viên Trung tâm tài chính quốc tế với tổ chức, cá nhân khác không là thành viên Trung tâm tài chính quốc tế theo quy định của pháp luật về trọng tài thương mại.

Vụ việc khác liên quan đến hoạt động đầu tư, kinh doanh tại Trung tâm tài chính quốc tế mà có ít nhất một bên là thành viên Trung tâm tài chính quốc tế theo quy định của Tòa án nhân dân Tối cao.

Tăng thuế tiêu thụ đặc biệt với rượu, bia

Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025 được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 9, khóa XV ngày 14/6/2025 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026.

Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025 được ban hành nhằm mục đích nhằm khắc phục các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt thời gian qua; tháo gỡ bất cập, chồng chéo, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với pháp luật có liên quan.

Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025 là một bước tiến mạnh mẽ nhằm điều tiết tiêu dùng các mặt hàng có hại cho sức khỏe, bảo vệ cộng đồng như: giảm hút thuốc, uống bia/rượu, tiêu thụ đường…

Tăng cường chống buôn lậu, hàng giả hàng nhái; khuyến khích phát triển nhóm ngành xanh – sạch, bảo vệ môi trường, tăng thu ngân sách nhà nước.

Bên cạnh đó, Luật cũng thúc đẩy cải cách quản lý thuế theo hướng đơn giản, rõ ràng, công khai, tạo môi trường thuận lợi cho người nộp thuế tuân thủ pháp luật về thuế, tự giác nộp đúng, đủ, kịp thời tiền thuế vào ngân sách nhà nước.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo

Ngày 16/6/2025, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, với nhiều thay đổi quan trọng tác động trực tiếp đến môi trường kinh doanh và thị trường quảng cáo.

Luật mới tập trung cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giúp doanh nghiệp giảm chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian cấp phép và tạo điều kiện thuận lợi hơn trong triển khai hoạt động quảng cáo.

Đáng chú ý, các quy định về quảng cáo trên môi trường mạng và dịch vụ xuyên biên giới được hoàn thiện, hướng tới xây dựng thị trường minh bạch, bình đẳng giữa doanh nghiệp trong nước và nước ngoài, phù hợp bối cảnh kinh tế số và hội nhập quốc tế. Cùng với việc siết chặt nội dung, hình thức quảng cáo, luật mới được kỳ vọng góp phần thúc đẩy ngành quảng cáo phát triển chuyên nghiệp, nâng cao hiệu quả truyền thông và đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế.

Nhiều quy định mới về cơ chế cho vay lại vốn vay ODA và vay ưu đãi nước ngoài

Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công (Luật số 141/2025/QH15), có hiệu lực từ 1/1/2026, với nhiều quy định mới về cơ chế cho vay lại vốn vay ODA và vay ưu đãi nước ngoài. Theo đó, Bộ Tài chính trực tiếp cho địa phương vay lại đối với các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời ủy quyền cho ngân hàng chính sách, ngân hàng thương mại thực hiện cho vay lại với các mức độ chia sẻ rủi ro khác nhau, tùy đối tượng vay và lĩnh vực đầu tư. Ngân hàng thương mại tham gia phải đáp ứng tiêu chuẩn xếp hạng tín nhiệm quốc tế và kinh nghiệm triển khai vốn ODA.

Đáng chú ý, khoản vay lại ODA theo ủy quyền sẽ không tính vào tổng dư nợ tín dụng đối với một khách hàng theo quy định Luật Các tổ chức tín dụng. Quy định mới nhằm tăng tính linh hoạt, mở rộng khả năng tiếp cận vốn ưu đãi, hỗ trợ đầu tư phát triển, song song với kiểm soát rủi ro nợ công.

Chế độ kế toán doanh nghiệp

Ngày 27/10/2025, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, áp dụng từ ngày 1/1/2026, thay thế hệ thống trước đây.

Điểm đáng chú ý là doanh nghiệp sẽ sử dụng Báo cáo tình hình tài chính thay cho Bảng cân đối kế toán; điều chỉnh hệ thống tài khoản; chuẩn hóa mẫu sổ, chứng từ, báo cáo tài chính; tăng yêu cầu trách nhiệm trong việc ban hành quy chế mở tài khoản kế toán khi sửa đổi hệ thống.

Quy định mới được đánh giá giúp doanh nghiệp tiệm cận chuẩn mực quốc tế hơn, tăng khả năng tiếp cận vốn, nâng mức độ minh bạch tài chính và tạo thuận lợi trong hội nhập. Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể lựa chọn áp dụng nhưng phải thực hiện nhất quán trong kỳ kế toán năm.

Hàng chục triệu người được giảm thuế thu nhập cá nhân

Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đánh dấu bước điều chỉnh quan trọng trong chính sách thuế, qua đó giúp giảm gánh nặng cho hàng chục triệu người có thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Đáng chú ý, Luật sửa đổi cũng quy định các nội dung liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú sẽ được áp dụng ngay từ kỳ tính thuế năm 2026, tức là từ ngày 1/1/2026.

Phương Linh (t/h)