Người 'thắp lửa' ở bản Phồng

Nội dung: Khánh Ly - Thanh Phúc / Kỹ thuật: Hồng Toại • 15/12/2025

------------o0o------------

Từ một địa bàn đặc biệt khó khăn, bản Phồng (xã Tam Thái) hôm nay đang từng bước khởi sắc. Trong hành trình ấy có dấu ấn của Bí thư chi bộ Vi Thị Ánh – người phụ nữ dân tộc Tày Poọng luôn gương mẫu, tận tụy với việc Đảng, việc dân. Trên cương vị đầu tàu thôn, bản, chị đã bền bỉ lan tỏa "ngọn lửa" nhiệt huyết về tinh thần đổi mới từ nhận thức đến hành động, góp phần làm thay đổi diện mạo và đời sống của bản làng vùng cao.

Con đường dẫn vào bản Phồng, xã Tam Thái hôm nay đã không còn cảnh nắng bụi, mưa lầy như trước. Tuyến đường bê tông uốn lượn qua triền đồi xanh mướt với những nương sắn, cỏ voi, đưa chúng tôi đến nhà văn hóa cộng đồng đúng vào buổi sinh hoạt định kỳ của chi bộ bản.

Trong nhà văn hóa cộng đồng giản dị nhưng ấm cúng, Bí thư chi bộ Vi Thị Ánh đang cùng các đảng viên đánh giá kết quả thực hiện nghị quyết chi bộ năm qua, tập trung vào các mô hình phát triển kinh tế như trồng hương nhu, sắn cao sản, đào ao thả cá…

Bí thư chi bộ Vi Thị Ánh điều hành sinh hoạt chi bộ ở bản Phồng. Ảnh: KL

Những ý kiến trao đổi thẳng thắn, sôi nổi của đảng viên cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong tư duy, cách làm của cán bộ, đảng viên và người dân bản Phồng – một bản vùng cao còn nhiều khó khăn nhưng đang từng ngày thay da, đổi thịt.

Dẫn chúng tôi đi thăm các mô hình kinh tế, Bí thư chi bộ Vi Thị Ánh chia sẻ: Những năm gần đây, bà con bản Phồng đã mạnh dạn thay đổi nếp nghĩ, nếp làm trong phát triển kinh tế. Bên cạnh các cây con truyền thống như trâu, bò, lợn, gà, ngô, sắn… nhiều hộ đã đăng ký thử nghiệm những mô hình mới.

Điển hình là mô hình trồng hương nhu trắng với 17 hộ tham gia, tổng diện tích 10ha; mô hình trồng dứa với 15 hộ trên diện tích 0,4ha; mô hình đào ao thả cá có 19 hộ tham gia với 0,5ha mặt nước. Riêng diện tích sắn cao sản đạt 21,5ha, vượt 119,4% so với chỉ tiêu được giao.

Bí thư Chi bộ bản Phồng xã Tam Thái Vi Thị Ánh trao đổi với cán bộ Đồn biên phòng Tam Hợp về mô hình trồng hương nhu. Ảnh: K.L

Theo những người già trong bản, khoảng những năm 50 của thế kỷ trước, người Tày Poọng ở đầu nguồn khe Khặng (Môn Sơn) di cư về vùng đất này sinh sống, ở rải rác trên các sườn đồi, con suối; đến năm 1968 mới được vận động về lập bản tại khu vực bản Phồng ngày nay.

Toàn bản hiện có 170 hộ với 696 nhân khẩu, bên cạnh người Tày Poọng còn có các dân tộc khác như Thái, Kinh, Khơ Mú cùng sinh sống. Xuất phát điểm thấp, tỷ lệ hộ nghèo còn cao, tập quán sản xuất lạc hậu khiến công tác tuyên truyền, vận động thay đổi nhận thức cho người dân gặp không ít khó khăn.

Bí thư Chi bộ bản Phồng Vi Thị Ánh trao đổi với cán bộ Đồn biên phòng Tam Hợp về ươm giống và nhân rộng mô hình trồng hương nhu. Ảnh: TP

Trong bối cảnh đó, Chi bộ bản Phồng xác định: Muốn dân tin, dân làm theo thì đảng viên, nhất là người đứng đầu, phải tiên phong, gương mẫu. Ví như khi triển khai mô hình trồng hương nhu, Bí thư Chi bộ Vi Thị Ánh cùng các đảng viên trong chi bộ như Vi Thị Thìn, Vi Mạnh Cầm - Trưởng ban công tác Mặt trận đã đăng ký làm trước, mỗi hộ trồng bình quân 3 sào. Thấy rõ hiệu quả kinh tế, bà con trong bản mạnh dạn đăng ký làm theo.

“Đời sống bà con còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao nên Nghị quyết chi bộ luôn tập trung vào việc thay đổi nếp nghĩ, cách làm trong phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững. Trong đó, đảng viên phải thực sự là những ‘ngọn lửa’ dẫn đường để quần chúng tin tưởng và noi theo”, Bí thư chi bộ Vi Thị Ánh khẳng định.

Bí thư Chi bô bản Phồng Vi Thị Ánh (áo đỏ) trò chuyện với phụ nữ trong bản. Ảnh: KL

Nhờ sự kiên trì tuyên truyền, vận động và “cầm tay chỉ việc”, nhiều hộ dân bản Phồng đã chủ động hơn trong phát triển kinh tế. Bên cạnh kinh tế đồi rừng, nhiều mô hình chăn nuôi, trồng trọt mới như nuôi dê, nuôi dúi, trồng rau màu theo mùa… mang lại thu nhập ổn định, giúp không ít gia đình thoát nghèo.

Chi bộ cũng chỉ đạo Ban quản lý bản đẩy mạnh tuyên truyền, thực hiện nghiêm quy chế chăn nuôi gia súc, hạn chế tình trạng thả rông gây ô nhiễm môi trường, phá hoại hoa màu. Riêng năm 2025, bản đã nhắc nhở, ký cam kết với 15 trường hợp vi phạm.

Song song với phát triển kinh tế, Bí thư chi bộ Vi Thị Ánh đặc biệt quan tâm đến việc vận động bà con thay đổi thói quen sinh hoạt, giữ gìn vệ sinh môi trường. Các hoạt động thu gom rác thải, khơi thông cống rãnh, phát quang đường làng, ngõ xóm được duy trì thường xuyên. Chi hội Phụ nữ bản thành lập các tổ, nhóm phụ nữ tự quản về môi trường, tổ chức tổng vệ sinh định kỳ mỗi tháng 2 lần.

Một góc bản Phồng. Ảnh: KL

Đến nay, 100% hộ dân trong bản được sử dụng nước hợp vệ sinh, có dụng cụ chứa rác thải sinh hoạt. Diện mạo bản làng ngày càng sạch sẽ, khang trang, đường làng ngõ xóm phong quang, thoáng đãng.

Sinh ra và lớn lên ở bản Phồng, chị Vi Thị Ánh sớm nhận thức rõ vai trò của tri thức đối với sự phát triển của bản làng. Dù hoàn cảnh gia đình còn nhiều khó khăn, chị vẫn nỗ lực học tập, tốt nghiệp cao đẳng sư phạm rồi tiếp tục học lên đại học và phấn đấu đứng vào hàng ngũ của Đảng với mong muốn “hiểu biết hơn, có tiếng nói hơn để giúp bà con được nhiều hơn”.

Năm 2013, khi đang là Chi hội trưởng Hội Phụ nữ bản, chị Vi Thị Ánh được kết nạp đảng. Nhờ sự tiên phong, gương mẫu và tinh thần trách nhiệm cao, đến năm 2016, chị được tín nhiệm giữ chức Bí thư Chi bộ bản, đại biểu HĐND xã và huyện Tương Dương (cũ); năm 2018 tiếp tục được bầu làm Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Tam Hợp (nay là xã Tam Thái). Việc một phụ nữ dân tộc Tày Poọng đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng đã trở thành tấm gương sáng cho thế hệ trẻ trong bản.

Dù kiêm nhiệm nhiều chức danh, lại là mẹ của hai con nhỏ, Bí thư chi bộ Vi Thị Ánh luôn cố gắng sắp xếp hài hòa việc gia đình và công việc xã hội. Đặc biệt, chị cùng Chi ủy bản rất chú trọng công tác tạo nguồn, bồi dưỡng phát triển đảng viên mới. Nguồn kết nạp được lựa chọn từ các chi hội đoàn thể, lực lượng bộ đội xuất ngũ, với sự hỗ trợ của đảng viên biên phòng tăng cường sinh hoạt tại chi bộ.

Bình quân mỗi năm, Chi bộ bản Phồng kết nạp từ 1 đến 3 đảng viên mới. Riêng năm 2025, chi bộ kết nạp 1 đảng viên trẻ là anh Vi Văn Chuẩn (bộ đội xuất ngũ) và chuyển đảng chính thức cho 3 đảng viên trẻ khác. Hiện chi bộ có 32 đảng viên, trong đó 12 đảng viên nữ - là những hạt nhân nòng cốt trong các phong trào thi đua ở cơ sở.

Nhận thức rõ muốn thay đổi bản làng bền vững phải bắt đầu từ nâng cao dân trí, Bí thư chi bộ Vi Thị Ánh cũng đặc biệt quan tâm đến việc học của con em trong bản, kiên quyết không để xảy ra tình trạng học sinh bỏ học giữa chừng.

Bên cạnh đó, trăn trở trước thực tế nhiều phụ nữ lớn tuổi chưa biết đọc, biết viết tiếng phổ thông, chị đã phối hợp với Đồn Biên phòng Tam Hợp và trường tiểu học trên địa bàn tổ chức các lớp xóa mù chữ ngay tại bản. Những lớp học sáng đèn vào mỗi tối thứ 3 và thứ 5 trong tuần đã tiếp thêm niềm tin, giúp nhiều chị em vượt qua mặc cảm, tự tin học tập. Từ chỗ chưa biết chữ, nhiều phụ nữ nay đã biết đọc, biết viết, biết ký tên mình, chủ động tham gia các hoạt động cộng đồng. “Học không bao giờ là muộn” - thông điệp giản dị ấy đang lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống người dân bản Phồng.

Bí thư Chi bộ bản Phồng Vi Thị Ánh (áo tím) trò chuyện với cán bộ Đồn biên phòng Tam Hợp, đảng viên và dân bản. Ảnh: TP

Đảng viên trẻ của bản Phồng phát biểu trong sinh hoạt chi bộ. Ảnh: KL

Phụ nữ bản Phồng tham gia học chữ cùng cán bộ biên phòng. Ảnh tư liệu: H.T

Trên cương vị đại biểu dân cử, Bí thư chi bộ Vi Thị Ánh luôn gần dân, sát dân, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân để phản ánh với cấp ủy, chính quyền. Những vấn đề liên quan đến chế độ chính sách cho người cao tuổi, vay vốn phát triển kinh tế, hỗ trợ cây con giống… đều được chị theo dõi, đôn đốc, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Bí thư Chi bộ bản Phồng Vi Thị Ánh thăm hộ được tặng nhà ở theo chương trình xóa nhà dột nát. Ảnh: K.L

Bà Vi Thị Huệ (80 tuổi), vợ liệt sĩ, xúc động chia sẻ: “O Ánh thường xuyên thăm hỏi, còn kết nối cấp ủy, chính quyền, đồn biên phòng giúp tôi sửa nhà tắm, bồn nước… phục vụ sinh hoạt. Tôi rất cảm động”.

Đánh giá về Bí thư Chi bộ bản Phồng, đồng chí Nguyễn Hoàng Sơn – Phó Chủ tịch HĐND xã Tam Thái nhận xét: “Dù đảm nhiệm nhiều vai trò, đồng chí Vi Thị Ánh luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, không ngại khó, ngại khổ, hết lòng vì việc Đảng, việc dân”.

Chiều muộn, tiễn chúng tôi trên con đường bê tông sạch đẹp dẫn ra khỏi bản, ngang qua những nếp nhà kiên cố, ngăn nắp, nữ Bí thư Chi bộ bản Phồng vẫn trăn trở về những dự định phía trước. Chị mong muốn cùng chi bộ và Ban quản lý bản khôi phục một số nghề truyền thống của người Tày Poọng như đan lát mây tre, dệt thổ cẩm, làm rượu cần… vừa bảo tồn bản sắc văn hóa, vừa hướng tới phát triển du lịch cộng đồng.

Một góc xã Tam Thái. Ảnh tư liệu: Quang An

Bản Phồng hôm nay vẫn còn không ít khó khăn, nhưng bằng sự chung sức, đồng lòng của cộng đồng và tinh thần "nói đi đôi với làm" của những “ngọn lửa” tiên phong như Bí thư chi bộ Vi Thị Ánh, diện mạo của bản vùng cao đang dần “thay da, đổi thịt”, hướng tới sự no ấm và bình yên…

Khánh Ly- Thanh Phúc