Ngân hàng mở thêm 'cửa' vốn cho doanh nghiệp

Khi dòng tiền trở thành “nút thắt”

Những chuyển động tích cực của nền kinh tế trong năm 2026 đang tạo thêm dư địa phát triển cho khu vực doanh nghiệp. Cải cách thể chế, đẩy mạnh đầu tư công, chuyển đổi số và chủ trương thúc đẩy kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của tăng trưởng được kỳ vọng sẽ tiếp tục cải thiện môi trường sản xuất, kinh doanh.

Theo ghi nhận của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - Chi nhánh Miền Trung - Tây Nguyên (VCCI Miền Trung - Tây Nguyên), từ đầu năm 2026 đến nay, nhiều doanh nghiệp trong khu vực đã có đơn hàng tăng trở lại, thị trường từng bước phục hồi. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu tích cực, sức khỏe tài chính của không ít doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn chưa thực sự vững chắc.

Áp lực hiện nay không chỉ là tìm kiếm khách hàng hay mở rộng thị trường mà còn nằm ở khả năng duy trì dòng tiền ổn định để bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh liên tục.

Ông Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc VCCI Miền Trung - Tây Nguyên cho rằng, một trong những thách thức lớn hiện nay là năng lực quản trị dòng tiền của nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn còn hạn chế. Việc quản lý công nợ, tồn kho, xây dựng kế hoạch tài chính và dự báo dòng tiền chưa theo kịp tốc độ biến động của thị trường.

Trước bài toán vốn và dòng tiền của doanh nghiệp, các ngân hàng đang linh hoạt thay đổi cách tiếp cận tín dụng.

Khó khăn càng rõ hơn khi phần lớn doanh nghiệp tại Đà Nẵng và khu vực miền Trung có quy mô nhỏ và vừa. Tài sản bảo đảm của doanh nghiệp chủ yếu là bất động sản, trong khi giá trị định giá có nhiều biến động, nhất là trong khoảng thời gian gần đây. Điều này, khiến một bộ phận doanh nghiệp khó đáp ứng những điều kiện tín dụng truyền thống, nhất là yêu cầu về tài sản bảo đảm.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, doanh nghiệp muốn phát triển bền vững cũng không thể chỉ trông chờ vào vốn vay. Nâng cao năng lực quản trị tài chính, kiểm soát dòng tiền, minh bạch hoạt động sản xuất, kinh doanh và từng bước xây dựng uy tín tín dụng đang trở thành những điều kiện quan trọng để doanh nghiệp mở rộng khả năng tiếp cận nguồn lực tài chính. Đây cũng là cơ sở để củng cố mối quan hệ giữa ngân hàng và doanh nghiệp theo hướng minh bạch, đồng hành và chia sẻ trách nhiệm, thay vì chỉ dừng lại ở quan hệ giữa bên cho vay và bên đi vay.

Từ “nhìn” tài sản đến “đọc” dòng tiền

Trước những thay đổi của thị trường, tư duy cấp tín dụng của nhiều tổ chức tín dụng cũng đang có sự chuyển dịch. Thay vì quá phụ thuộc vào giá trị tài sản thế chấp, ngân hàng ngày càng chú trọng dòng tiền, hiệu quả phương án sản xuất, kinh doanh và khả năng trả nợ thực tế của khách hàng…

Không chỉ mở thêm “cửa” tín dụng, các ngân hàng còn đang đồng hành cùng doanh nghiệp quản trị dòng tiền.

Ông Trần Viết Tình, Phó Giám đốc Agribank Bình Thuận cho biết, chi nhánh đang từng bước chuyển từ tư duy “cho vay theo tài sản bảo đảm” sang “cho vay theo dòng tiền, theo hiệu quả phương án sản xuất kinh doanh”.

Sự thay đổi này không đơn thuần nằm ở quy trình cấp tín dụng mà phản ánh cách ngân hàng nhìn nhận năng lực của doanh nghiệp. Một doanh nghiệp có thể không sở hữu nhiều bất động sản để thế chấp, nhưng nếu có phương án kinh doanh khả thi, thị trường đầu ra tốt và dòng tiền đủ khả năng trả nợ thì vẫn có cơ sở để ngân hàng xem xét cấp tín dụng.

Xu hướng này cũng được thể hiện rõ nét tại Hội thảo “Quản trị dòng tiền và khơi thông nguồn vốn cho doanh nghiệp trong bối cảnh mới”, do Ngân hàng TMCP Việt Nam Thương Tín (Vietbank) phối hợp với VCCI Miền Trung - Tây Nguyên tổ chức tại Đà Nẵng.

Theo ông Phạm Linh, Phó Tổng Giám đốc Vietbank, ngân hàng đang đổi mới hoạt động cấp tín dụng theo hướng linh hoạt, lấy hiệu quả hoạt động và dòng tiền của doanh nghiệp làm trọng tâm. Bên cạnh tài sản bảo đảm là bất động sản, Vietbank mở rộng xem xét các yếu tố như dòng tiền, hàng hóa, khoản phải thu luân chuyển và năng lực hoạt động của doanh nghiệp. Cách tiếp cận này mở thêm cơ hội tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhóm thường gặp bất lợi nếu việc cấp tín dụng quá phụ thuộc vào bất động sản thế chấp.

Điều đáng chú ý là sự đồng hành của ngân hàng đang vượt ra ngoài câu chuyện cung ứng một khoản vay. Các giải pháp quản lý tài khoản, thanh toán và quản trị dòng tiền có thể giúp doanh nghiệp theo dõi dòng tiền vào - ra, chủ động kế hoạch tài chính và sử dụng vốn hiệu quả hơn. Khi chất lượng quản trị được cải thiện, doanh nghiệp cũng tạo dựng được nền tảng tài chính minh bạch hơn để tiếp cận tín dụng trong những chu kỳ kinh doanh tiếp theo.

Đổi mới cách cấp tín dụng, mở thêm cơ hội tiếp cận vốn và hỗ trợ doanh nghiệp quản trị tài chính hiệu quả hơn.

Cùng với đó, nhiều tổ chức tín dụng đang triển khai các giải pháp như cơ cấu thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi suất, điều chỉnh hạn mức tín dụng, giảm phí dịch vụ và đẩy mạnh ngân hàng số, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí tài chính, duy trì sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tuy nhiên, chuyển từ “nhìn” tài sản sang “đọc” dòng tiền không có nghĩa ngân hàng hạ chuẩn tín dụng. Mở rộng cho vay vẫn phải gắn với chất lượng tín dụng, kiểm soát rủi ro và hiệu quả sử dụng vốn. Đây cũng là lý do doanh nghiệp cần thay đổi song hành với ngân hàng.

Thực tế, khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế vẫn chịu tác động bởi nhiều rào cản. Không ít doanh nghiệp đang phải đối mặt với thị trường phục hồi chưa đồng đều, chi phí đầu vào và logistics cao, dòng tiền thiếu ổn định. Những vướng mắc về đất đai, thủ tục pháp lý, chất lượng dữ liệu phục vụ thẩm định tín dụng và mức độ minh bạch tài chính cũng tiếp tục ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn.

Bởi vậy, để tháo được “nút thắt” nguồn vốn, chỉ sự thay đổi từ phía ngân hàng là chưa đủ. Khi ngân hàng chuyển mạnh sang đánh giá dòng tiền và hiệu quả kinh doanh, doanh nghiệp cũng cần nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính và xây dựng phương án kinh doanh khả thi. Cùng với một môi trường đầu tư thông thoáng và hệ thống dữ liệu ngày càng đầy đủ, sự thay đổi từ cả hai phía sẽ giúp dòng vốn không chỉ được khơi thông mà còn đi đúng địa chỉ, hiệu quả và thực sự trở thành động lực cho tăng trưởng bền vững.