Lực hút nào cho doanh nghiệp FDI?

Cách đây hơn nửa năm, vào giữa tháng 9 năm ngoái, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cũng đã chủ trì Hội nghị Thủ tướng Chính phủ với doanh nghiệp đầu tư nước ngoài với chủ đề "Vượt qua thử thách, nắm bắt cơ hội, hợp tác phát triển". Và hôm nay, một lần nữa Thủ tướng lại chủ trì hội nghị tương tự để lãnh đạo Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương cùng cộng đồng doanh nghiệp FDI đánh giá tác động của tình hình kinh tế thế giới và trong nước đến làn sóng đầu tư, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp FDI. Đây cũng là cơ hội để nhận diện rõ hơn cơ hội, thách thức, khó khăn để có các giải pháp chính sách chủ động thích ứng nhằm tháo gỡ vướng mắc và kịp thời nắm bắt cơ hội hợp tác đầu tư của các doanh nghiệp FDI trong tình hình mới.

Những năm qua, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đã trở thành động lực quan trọng cho sự phát triển kinh tế và hội nhập kinh tế của Việt Nam. Là quốc gia có môi trường chính trị ổn định, nguồn nhân lực lao động dồi dào, mức chi phí thấp, Việt Nam đã trở thành một trong những quốc gia hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài. Hàng loạt tập đoàn đa quốc gia hàng đầu thế giới như: Samsung, Honda, Panasonic, Intel… đã chọn Việt Nam để đầu tư. Sự xuất hiện của các tập đoàn đầu tư nước ngoài lớn đã bổ sung nguồn vốn quan trọng cho đầu tư phát triển, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực đầu tư trong nước. Nhờ nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, đã giúp chúng ta giải quyết được việc làm, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thay đổi cơ cấu lao động. Và cũng chính các doanh nghiệp FDI cũng đã tạo được sự cạnh tranh tích cực cho các doanh nghiệp trong nước trong việc đổi mới công nghệ, cải thiện sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, tham gia vào các chuỗi cung ứng. Nhìn chung, sự xuất hiện của các doanh nghiệp FDI đã tạo ra bứt phá trong phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam.

Thời gian qua, Việt Nam đã có nhiều cải cách thủ tục hành chính cũng như các chính sách ưu đãi thiết thực để thu hút các doanh nghiệp FDI. Trong nhiều cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã nhấn mạnh, Quốc hội Việt Nam luôn đặt người dân, doanh nghiệp ở vị trí trung tâm trong mọi quyết sách, nỗ lực kiến tạo sự phát triển nhanh và bền vững, thúc đẩy sự hội nhập ngày càng tích cực chủ động, hiệu quả của Việt Nam vào khu vực và quốc tế. Với các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư tại Việt Nam, người đứng đầu Quốc hội luôn nhấn mạnh: “sự thành công của các bạn chính là thành công của Việt Nam”. Chủ tịch Quốc hội cho rằng, trong Nghị quyết của Trung ương về đầu tư nước ngoài, Việt Nam đã xác định chuyển trọng tâm về thu hút FDI sang chiến lược hợp tác, đối tác trong đầu tư nước ngoài, coi thu hút đầu tư nước ngoài không đơn thuần là thu hút đầu tư mà đặt trọng tâm chính sách sang hợp tác, thúc đẩy phát triển quan hệ đối tác trong lĩnh vực FDI với tất cả các nước. Việt Nam đã, đang và sẽ tiếp tục thực hiện chính sách nhất quán cải thiện và nâng cao chất lượng môi trường đầu tư, kinh doanh, quyết tâm nâng cao năng lực cạnh tranh, năng suất, hiệu quả của nền kinh tế.

Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, tính đến 20.3.2023, tổng vốn đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần, mua phần vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài đạt gần 5,45 tỷ USD, bằng 61,2% so với cùng kỳ. Vốn thực hiện của dự án đầu tư nước ngoài ước đạt khoảng hơn 4,3 tỷ USD, giảm 2,2% so với cùng kỳ năm 2022. Nhìn vào thực trạng, vào số liệu để đánh giá, phân tích đúng tình hình, vì sao có sự sụt giảm này. Từ đó, có giải pháp để thu hút, nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp FDI.

Để thu hút được các doanh nghiệp FDI, thời gian qua, Việt Nam đã ban hành rất nhiều chính sách ưu đãi, trong đó có chính sách ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp, ưu đãi về thuế xuất nhập khẩu và ưu đãi về tài chính đất đai… Ngoài các chính sách ưu đãi hấp dẫn, thì cơ sở hạ tầng hoàn thiện cũng là một trong những “điểm cộng” để thu hút các doanh nghiệp FDI. Cùng với đó, cần có hành lang pháp lý thông thoáng hơn, đơn giản hóa các thủ tục hành chính để giảm thiểu các chi phí, tăng cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp. Bởi các nhà đầu tư nước nước ngoài cần trung bình từ 6 - 9 tháng để thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam, trong khi kỳ vọng của họ chỉ có 3 tháng.