Lộc vàng nơi đầu nguồn Non Mai - Sông Hãn

Vẻ đẹp huyền thoạigiữa rừng gìa

Nằm sâu trong lòng thung lũng đại ngàn, nơi những con suối trong veo róc rách như bản tình ca của núi rừng và mây vờn quanh đỉnh núi như dải lụa trắng, quần thể mai vàng cổ thụ hiện ra đầy mê hoặc. Những cây mai ở đây đã trở thành những chứng nhân của lịch sử, mang trong mình dáng vẻ uy nghiêm, cổ kính giữa lòng rừng đặc dụng. Thời gian đã tạc vào thân mai lớp vỏ sần sùi, phủ đầy rêu phong trầm mặc với những dáng vẻ uốn lượn tựa thế rồng bay hay đứng vững chãi, hiên ngang như vị tráng sĩ giữa rừng sâu.

Sắc vàng tươi rực rỡ nhưng dịu dàng giữa đại ngàn Trường Sơn Quảng Trị

Có những gốc mai to lớn đến mức vòng tay người ôm không xuể, được ví như những "chiếc lu cổ" tích trữ bao tinh hoa đất trời. Khi nắng xuân len lỏi qua tán lá, những đóa mai năm cánh đặc trưng bung nở rực rỡ, mang sắc vàng tươi tắn nhưng vẫn ẩn chứa nét dịu dàng, thanh tao của loài mai đọt xanh miền Trung. Giữa không gian tĩnh mịch, sắc hoa như thắp lên vẻ ấm áp, tô điểm cho bức tranh thiên nhiên nơi biên thùy thêm những nét chấm phá ấn tượng.

Sự hiện diện của rừng mai cổ thụ gắn liền với biểu tượng Non Mai - Sông Hãn, vốn được xem là "long mạch" thiêng liêng của vùng đất Quảng Trị. Trong tâm thức người dân địa phương, "Non Mai" không chỉ là tên núi mà còn là hình ảnh của "núi mẹ" - nơi che chở và là biểu tượng cho nguồn cội, cho sức sống mãnh liệt của con người sống dọc hai bờ sông. Rừng mai chính là minh chứng sống động biến những huyền thoại xưa cũ thành thực tại, khẳng định giá trị văn hóa và lịch sử thiêng liêng nơi miền đất này.

Sắc vàng tươi rực rỡ nhưng dịu dàng giữa đại ngàn Trường Sơn Quảng Trị

Dưới bóng những "lão mai" uy nghi ấy, hàng trăm cây mai non cũng đang vươn mình đón nắng, tạo nên một sự tiếp nối thế hệ đầy hy vọng về sự trường tồn của loài hoa quý. Mỗi cánh hoa mai vàng dịp Tết không chỉ mang ý nghĩa của sự may mắn, sung túc và tài lộc mà còn là biểu tượng của sự đoàn viên, lời chúc cho một năm mới an khang thịnh vượng. Với tuổi đời hàng thế kỷ, rừng mai này thực sự là một di sản thiên nhiên vô giá, minh chứng cho sức sống mãnh liệt của thiên nhiên giữa dòng chảy thời gian.

Đánh thức mạch ngầm di sản

Theo Giám đốc Ban Quản lý rừng đặc dụng tỉnh Quảng Trị Trương Quang Trung, việc phát hiện khoảng 300 gốc mai vàng tự nhiên tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Đakrông là một cột mốc quan trọng. Những cây mai có đường kính thân từ 20-60cm và chiều cao vượt trên 15m đã xác thực những huyền thoại về rừng mai trong lịch sử, mở ra cơ hội lớn cho công tác nghiên cứu, bảo tồn. Đây được xác định là nguồn gene quý hiếm, mang giá trị sinh học to lớn với khả năng thích nghi cao trước những biến đổi khắc nghiệt của khí hậu.

Mai vàng giữa đại ngàn Quảng Trị dáng "rồng bay", gốc "lu cổ"

Để bảo vệ "lộc vàng" của đại ngàn trước các nguy cơ xâm hại, lực lượng kiểm lâm và các tổ bảo vệ rừng đã được tăng cường tuần tra, lập chốt chặn 24/24 giờ, đặc biệt được chú trọng vào những thời điểm nhạy cảm để bảo đảm nguyên vẹn cho quần thể mai cổ. Song song với đó, các đơn vị chuyên môn cũng đang triển khai kế hoạch nghiên cứu sâu về đặc điểm sinh học và khả năng tái sinh tự nhiên của loài mai này.

Tầm nhìn tương lai của các đơn vị tham gia bảo tồn là hướng tới công nhận rừng mai cổ là Vườn cây di sản nhằm nâng cao giá trị pháp lý và tôn vinh đối với báu vật thiên nhiên này. Từ đây, cũng sẽ là không gian lý tưởng cho các chuyên gia tìm hiểu về thực vật bản địa; đồng thời, phát triển mô hình du lịch sinh thái bền vững. Việc phát triển du lịch sẽ tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc "không xâm hại", tạo ra sự cân bằng giữa bảo tồn di sản, giáo dục môi trường cũng cải thiện sinh kế cho cộng đồng.

Thân cây mai cổ thụ bằng một người ôm, cao trên 15 mét giữa đại ngàn Trường Sơn Quảng Trị

Ban Quản lý rừng đặc dụng tỉnh Quảng Trị mong muốn nhận được sự đồng hành từ chính quyền, các viện nghiên cứu và nguồn lực đầu tư xã hội để bảo vệ rừng mai. Qua đó, bảo đảm "lộc vàng đầu nguồn" mãi là tinh hoa của đất Việt, tỏa sáng để tô điểm cho mùa xuân quê hương. Sự chung tay của cộng đồng sẽ giúp đánh thức mạch ngầm di sản, đưa rừng mai trở thành niềm tự hào không chỉ của Quảng Trị mà còn của cả vùng đất miền Trung.

Giữa những hối hả của đời sống hiện đại, rừng mai cổ như một nốt trầm xao xuyến, đưa con người trở về với những giá trị cốt lõi. Nó nhắc nhở mỗi chúng ta về ý thức trách nhiệm đối với cội nguồn, về nghĩa vụ bảo vệ di sản để mỗi độ Xuân về, khi nhìn thấy sắc mai vàng, lòng người lại thêm tự hào về một dải non sông gấm vóc luôn ẩn chứa những điều kỳ diệu.

Võ Linh