Kỷ niệm 80 năm Tổng tuyển cử đầu tiên bầu quốc hội Việt Nam: 80 năm Quốc hội vững bước đồng hành cùng dân tộc

Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV. ảnh: TTXVN

Trong suốt chặng đường 80 năm gắn bó, đồng hành cùng dân tộc, Quốc hội Việt Nam luôn là hiện thân của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất và cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân. Quốc hội đã không ngừng lớn mạnh, đổi mới và hoàn thiện về tổ chức, phương thức làm việc, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước.

Ý Đảng hợp lòng dân

Sau khi ra đời, Quốc hội khóa I (1946 - 1960) đã thực hiện những nhiệm vụ của cơ quan có quyền cao nhất của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Trong giai đoạn 1946 - 1954, Quốc hội đã cùng nhân dân tiến hành sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc. Đây là nét rất đặc biệt của Quốc hội Việt Nam trong giai đoạn này - Quốc hội kháng chiến. Quốc hội đã giao quyền hạn tập trung vào Chính phủ. Ban Thường trực Quốc hội luôn cùng Chính phủ bàn bạc, tham gia ý kiến về các chủ trương, chính sách lớn và giám sát, phê bình Chính phủ. Giai đoạn 1954 - 1960, Quốc hội đã cùng nhân dân tiến hành hai nhiệm vụ chiến lược, miền Bắc khôi phục, cải tạo, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội theo con đường xã hội chủ nghĩa; miền Nam tiếp tục cuộc cách mạng dân tộc dân chủ, tiến hành đấu tranh giải phóng miền Nam tiến tới hòa bình, thống nhất đất nước.

Đến nay, qua 15 nhiệm kỳ, Quốc hội luôn đồng hành cùng dân tộc, quyết định những vấn đề trọng đại, theo ý chí và nguyện vọng của nhân dân. Xuyên suốt 15 khóa, Quốc hội đã ban hành 5 bản Hiến pháp, hàng trăm luật, và đạo luật, quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước, giám sát tối cao hoạt động của bộ máy nhà nước, đối ngoại nghị viện, góp phần nâng cao vị thế quốc gia trên trường quốc tế.

Nhìn lại chặng đường 80 năm qua, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng khẳng định, lịch sử Quốc hội gắn bó mật thiết với lịch sử của Nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên - nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. 80 năm đã qua, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc hội ngày càng minh bạch, rõ ràng, đầy đủ. Quốc hội là cơ quan đại diện ý chí của toàn dân, là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Việt Nam, là cơ quan lập hiến, lập pháp.

Trong hành trình 80 năm, mỗi bản Hiến pháp hay các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua là một bước phát triển tư duy, thể chế, phản ánh trình độ phát triển mới của đất nước gắn liền với các vấn đề tổ chức bộ máy nhà nước, quốc phòng - an ninh, kinh tế - xã hội, giáo dục - y tế. Mỗi đạo luật ra đời là một bước tiến của Nhà nước pháp quyền, là nền tảng để đất nước vươn lên.

Theo ông Lê Như Tiến (ĐBQH khóa XIII), từ Quốc hội khóa đầu tiên cho đến nay sau 80 năm, Quốc hội đã có những dấu ấn thông qua các bản Hiến pháp, qua mỗi bản ngày càng khẳng định vị thế của nước Việt Nam, chính quyền là của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, bảo vệ quyền lợi, lợi ích hợp pháp của nhân dân. Sau mỗi nhiệm kỳ Quốc hội ngày càng kế thừa và đổi mới, vai trò lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của Quốc hội càng được nâng cao. Theo đó, thông qua luật theo các quy trình rút gọn để 1 nhiệm kỳ nhiều luật được thông qua hơn, đáp ứng yêu cầu của cuộc sống để thể chế mang tính dẫn dắt và đi trước một bước.

“Đặc biệt trong quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, cùng với việc quyết định nhân sự cấp cao của Nhà nước, Quốc hội đã quyết định các dự án lớn về hạ tầng để đất nước cất cánh và phát triển như dự án đường sắt cao tốc Bắc-Nam; đường bộ Bắc-Nam; sân bay Long Thành… Lúc nào tiếng nói của nhân dân cũng được thể hiện tại diễn đàn Quốc hội-thể hiện tinh thần Quốc hội do nhân dân bầu ra, vì nhân dân và cử tri mà hoạt động”- ông Tiến nói và cho hay Quốc hội từ thảo luận, tham luận đã chuyển thành Quốc hội tranh luận, phản biện sau đó mới biểu quyết thông qua.

Đại biểu Quốc hội phải là “ưu tú của ưu tú”

Chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031, ông Lê Như Tiến kỳ vọng: “Tôi tin rằng, kế thừa thành quả của XV khóa, Quốc hội khóa XVI sẽ bầu ra các đại biểu Quốc hội có chất lượng - những đại biểu tâm huyết với nhân dân, có trí tuệ, bản lĩnh để phản biện và tranh luận tốt hơn, tiệm cận chân lý của cuộc sống để qua mỗi khóa, Quốc hội ngày càng đổi mới và phát triển. Đặc biệt nhân sự bầu làm đại biểu Quốc hội phải chọn được những người ưu tú nhất, chất lượng nhất trong cơ cấu, phải là “ưu tú của ưu tú”.

Tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Quốc hội lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025-2030, Tổng Bí thư Tô Lâm đã yêu cầu tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đại biểu Quốc hội đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ. Cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ Quốc hội phải tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất, năng lực và uy tín, "vừa hồng vừa chuyên", có khát vọng cống hiến, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới sáng tạo, dám chịu trách nhiệm, đặt lợi ích chung lên trên hết.

“Đại biểu Quốc hội phải thực sự là người đại diện trung thành cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân; có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, chuyên môn sâu, kỹ năng nghị trường tốt. Quan trọng nhất, đại biểu phải giữ mối liên hệ mật thiết, thường xuyên với cử tri, lắng nghe tâm tư, phản ánh trung thực vào nghị trường, đồng thời chịu sự giám sát của nhân dân. Niềm tin và sự tín nhiệm của cử tri chính là thước đo cao nhất cho uy tín và trách nhiệm của đại biểu”- Tổng Bí thư nêu rõ.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng cho rằng, thực tiễn đất nước đang đặt ra những vấn đề cấp bách cần giải quyết, nhân dân đang mong chờ và kỳ vọng vào những quyết sách của Đảng, Nhà nước, đòi hỏi Quốc hội phải tiếp tục đổi mới tư duy, cách nghĩ, cách làm. Theo đó, hoạt động lập pháp cần xác định là công tác “đột phá của đột phá”, phải đi trước, mở đường, khuyến khích sáng tạo, giải phóng toàn bộ sức lao động, khơi thông mọi nguồn lực cho phát triển; bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, nâng cao năng lực hội nhập; chú trọng những lĩnh vực mới như quản trị số, kinh tế số, năng lượng tái tạo, tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, môi trường, biến đổi khí hậu, các vấn đề quốc phòng và an ninh phi truyền thống.

Theo Chủ tịch Quốc hội, đại biểu Quốc hội giữ vị trí trung tâm trong hoạt động của Quốc hội. Do đó cần tiếp tục phát huy vai trò, đề cao trách nhiệm của mỗi đại biểu, thể hiện khát vọng cống hiến, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới sáng tạo, dám chịu trách nhiệm, làm thật tốt vai trò là người đại diện trung thành cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân.

Tạo ra những nền tảng mới để phát triển đồng bộ, toàn diện, vững mạnh

Theo bà Nguyễn Thị Sửu (Đại biểu Quốc hội Đoàn TP Huế), nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI tới đây sẽ diễn ra trong kỷ nguyên số. Do đó nhiệm kỳ Quốc hội khóa mới với tâm thế mới, trình độ mới, tư duy mới, trách nhiệm mới, thích ứng với xu thế phát triển mới sẽ tạo ra những bước phát triển đồng bộ, toàn diện, vững mạnh, tạo ra nền tảng mới để hướng tới 100 năm thành lập Đảng (năm 2030) và 100 năm thành lập nước (năm 2045) với khí thế đầy tự hào, tôn vinh, ngày càng khẳng định vị thế và tầm vóc mới của Việt Nam.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo để rà soát, giải quyết các điểm nghẽn
Ông Nguyễn Quang Huân (Đại biểu Quốc hội đoàn TPHCM) cho rằng, chúng ta xác định từ năm 2026 tăng trưởng GDP của đất nước phải ở mức 2 con số thì Quốc hội khóa mới phải có một loạt biện pháp hỗ trợ cho phát triển, từ chính sách tài khóa, tiền tệ cho đến chính sách đầu tư, hỗ trợ cho kinh tế tư nhân phát triển theo đúng tinh thần của Nghị quyết 68. Cần ứng dụng trí tuệ nhân tạo để rà soát xem hệ thống pháp luật đang bị chồng chéo và nghẽn ở chỗ nào thì giải quyết các điểm nghẽn ở đó. Qua đó mới giúp môi trường thông thoáng, tạo điều kiện cho phát triển kinh tế, hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số từ năm 2026 và cả nhiệm kỳ, cũng như trong các năm tiếp theo.

Hoài Vũ